Antalya Ticaret Borsası (ATB) ve Antalya Tarım Konseyi (ATAK) Yönetim Kurulu Başkanı Ali Çandır, Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) açıkladığı Nisan ayı Tarımsal Girdi Fiyat Endeksi (Tarım-GFE) verilerini değerlendirdi. Çandır, açıklanan rakamların üretici açısından girdi maliyetlerinde ciddi dezavantajlar doğurduğunu vurguladı.
GİRDİ MALİYETLERİNDE HIZLI ARTIŞ, ÜRETİCİ FİYATLARINDA DÜŞÜŞ
Tarım-GFE verilerine göre, Nisan ayında tarımsal girdi fiyatları aylık yüzde 2,03, yıllık yüzde 30,12 oranında arttı. Aynı dönemde tarımsal üretici fiyat endeksi (Tarım-ÜFE) ise aylık bazda yüzde 0,45 düşüş gösterdi. Çandır bu tabloyu, “Üretici aylıkta da yıllıkta da girdi maliyetleri karşısında dezavantajlı duruma gelmiştir” sözleriyle değerlendirdi.
YEM ARTTI, TOHUM SABİT KALDI
Tarımda kullanılan mal ve hizmetlerdeki fiyat artışlarına dikkat çeken Çandır, özellikle yem fiyatlarının yüzde 3,61’lik artışla öne çıktığını, buna karşılık tohum fiyatlarında değişiklik yaşanmadığını belirtti. Çandır ayrıca, enerji (yüzde 1,77), gübre (yüzde 1,61), tarım ilacı (yüzde 1,01) gibi kalemlerde de artış görüldüğünü ifade etti.
Yıllık bazda ise veteriner hizmetlerindeki yüzde 56,94’lük artışın dikkat çekici olduğunu kaydeden Çandır, bu kalemin tüm alt gruplar arasında en hızlı yükselişi gösterdiğini söyledi.
TARIM-ÜFE GİRDİ FİYATLARININ GERİSİNDE KALDI
Ali Çandır, üretici fiyatlarındaki seyrin maliyetleri karşılayamadığını belirtti. “Tarımda sürdürülebilirliğin sağlanabilmesi için girdi fiyatlarının, üretici fiyatlarına kıyasla daha dengeli seyretmesi gerekir. Ancak Nisan ayında bu denge bozulmuştur” dedi.
İMALAT VE TÜKETİCİ ENFLASYONU DA ÜRETİCİYİ ZORLUYOR
Yurtiçi ve yurtdışı üretici fiyatlarının da tarıma dolaylı etkisi olduğunu belirten Çandır, Nisan ayında YD-ÜFE’nin yüzde 22,92, Yİ-ÜFE’nin ise yüzde 22,50 artış gösterdiğini söyledi. Tüketici enflasyonu (TÜFE) ise yıllık bazda yüzde 37,86’ya ulaştı.
Gıda kaleminde tüketici enflasyonunun da yüksek seyrettiğini kaydeden Çandır, “Üreticinin maruz kaldığı yıllık enflasyonun üzerinde seyreden tüketici enflasyonu, üretici-tüketici fiyat dengesinin bozulduğunu ve bu durumun sürdürülemez olduğunu göstermektedir” değerlendirmesinde bulundu.
“ÜRETİCİ LEHİNE EĞİLİM MART’TA DURMUŞ, NİSAN’DA YENİDEN TERSİNE DÖNMÜŞTÜR”
Geçen yılın son çeyreğinden bu yana üretici aleyhine gelişen tabloya dikkat çeken Çandır, “Mart ayında bir miktar toparlanma görülse de, Nisan ayında üretici aleyhine seyir yeniden derinleşmiştir. Bu durum, üretici için ciddi bir risk taşımaktadır” ifadelerini kullandı.