Güneydoğu’da yaşanan kuraklık nedeniyle Antep fıstığında bu yıl “yok yılı” yaşanıyor. Rekolte düşüşü fiyatları sert şekilde artırdı.
Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde bu yıl etkili olan kuraklık, Antep fıstığı üretimini ciddi oranda düşürdü. Geçen yıl 100-110 lira aralığında alıcı bulan yaş boz Antep fıstığının kilogram fiyatı, bu sezon 220 liraya kadar çıktı. Ürünün az olması fiyatlara doğrudan yansırken, baklavalık iç fıstığın kilogramı 2 bin liraya yaklaştı.
Dünya gazetesinden Hanifi Gülel’in haberine göre Nizip Ticaret Borsası Meclis Başkanı Ahmet Polat, yaş boz fıstık hasadının bu hafta itibarıyla hızlandığını belirterek, günlük piyasaya giren ürün miktarının 10-15 ton arasında olduğunu bildirdi. Fiyatlardaki artışın temel nedeninin kuraklık kaynaklı rekolte kaybı olduğunu söyleyen Polat, bazı bölgelerde verimin yüzde 30’un altında olduğunu, bazı alanlarda ise hiç ürün alınamadığını açıkladı. Polat, bu yılki üretimin geçen yılın ancak beşte biri seviyesine ulaşabildiğini ifade etti.
Geçen yıl 383 bin ton olarak açıklanan rekoltenin bu sezon çok daha düşük gerçekleştiğini belirten Polat, “Bazı bölgelerde ciddi kayıplar yaşanıyor. Özellikle Barak Ovası’nda verim oldukça düşük” dedi.
Yeni mahsulle birlikte iç fıstığın fiyatında da keskin bir yükseliş yaşandı. Geçen yıl bin lira seviyesinde olan baklavalık iç fıstığın kilogramı bu yıl 1950-2000 lira aralığında işlem görüyor. Polat, iç talebin zayıf seyrettiği dönemde fiyatların 1550 liraya kadar gerilediğini, ancak yeni mahsulün yüksek fiyattan piyasaya girmesiyle yeniden yükselişin başladığını söyledi.
Fiyat artışı kırmızı kabuklu ve kavrulmuş fıstık ürünlerine de yansıdı. Özellikle son 20-25 günde piyasada ciddi bir fiyat hareketliliği yaşandığına dikkat çeken Polat, “Yeni mahsulün piyasaya girmesi sadece taze ürün değil, geçen yılki eski ürün fiyatlarını da yukarı çekti. Geçen sezon yüksek rekolte nedeniyle fiyatlar gerilemişti, bu yıl ise düşük üretim nedeniyle yükseliş görülüyor” dedi.
Fıstık komisyoncusu Habeş Doğan ise yaş boz fıstığın bu yıl 200 liranın altına düşmesinin beklenmediğini belirtti. Şu anda piyasadan alınan fıstığın iç fıstık maliyetinin 800 lirayı bulduğunu kaydeden Doğan, bu maliyetin düşük gramajdan kaynaklandığını söyledi. Fıstık gramajının önümüzdeki günlerde artmasıyla birlikte maliyetlerin düşebileceğini, kavlak fiyatının ise 650 liraya kadar gerileyebileceğini dile getirdi.
Kırmızı kabuklu Antep fıstığında da arzın düşmesi ve talebin artmasıyla fiyatlar yükseldi. Şu anda bu ürünün kilogramı ortalama 400 liradan satılıyor. Gelecek yılın mahsulü olan karagözlerin ağaçlarda görülmemesi ise 2026 için de düşük rekolte beklentisini güçlendiriyor. Uzmanlara göre, geçen yıl elde kalan yaklaşık yüzde 60’lık stok, bu yılki sert fiyat artışlarını bir ölçüde dengeleyebilir. Ancak yatırım amaçlı alımların sınırlı kalması bekleniyor.