Phytophthora kök çürüklüğü, dünya çapında avokado dahil birçok bitkiyi etkileyen en ciddi hastalıklardan biridir. Patojen etkeni olan Phytophthora cinnamomi; çok yıllık bitkiler, yemişler, yaprak döken meyve ağaçları, süs bitkileri ve sebzeler dahil olmak üzere 5000’den fazla konukçuya sahiptir.
Kök çürüklüğü, aşırı nemli topraklarda ve zayıf drenaj alanlarında gelişir. Her boy ve yaştaki ağaç kök boğazı hastalığından etkilenebilir.
Patojen, avokado ve diğer bitkilerin kontamine fidanlık stokunun, ekipman ve ayakkabılarla, istila edilmiş toprakta yatan meyve tohumlarının veya nemli toprağı bir yerden başka bir yere taşıyan insan veya hayvanların herhangi bir faaliyetiyle kolayca yayılır.
Phytophthora cinnamomi toprağın üzerinde veya içinde hareket edip suda kolayca ve hızla yayılırlar. Tüm alanlar kolayca istila edilebilir. Phytophthora türleri gerçek mantar değildir, ancak mantara benzeyen özelliklere sahiptir. Alglerle akraba olan su küfleri veya oomisitler olarak bilinen mikroorganizmalar grubuna aittir.
AVOKADODA KÖK ÇÜRÜKLÜĞÜ NEDİR?
Avokado kök çürüklüğü veya kök boğazı hastalığı avokadoda en sık görülen mantar benzeri hastalıklardandır. Oomycetes (su küfleri) olarak adlandırılan, bitkiye zarar veren, dünya çapında 5000’e yakın bitki türünü etkileyen ve tarım mahsullerinde ekonomik kayıplara neden olan mantar benzeri mikroorganizmalardır.
AVOKADO KÖK ÇÜRÜKLÜĞÜ HASTALIĞI BELİRTİLERİ
Phytophthora cinnamomi kök çürüklüğünün yaprak belirtileri arasında küçük, soluk yeşil veya sarımsı yapraklar bulunur. Yapraklar genellikle soluk, kahverengi ve nekrotik uçlara sahiptir. Yeşil renk seyrek ve büyüme nadirdir.
Enfekte ağaçların altında çok az yaprak çöpü olabilir. Genellikle küçük dallar ağacın tepesinde ölür ve dalları gölgeleyen yaprakların olmaması nedeniyle diğer dalları ve meyveleri güneş yanığına maruz bırakır. Meyve üretimi azalır. Maruz kalan dallar ayrıca güneş yanığı haline gelir ve bu da zarar görmüş kambiyum dokusunun besinleri verimli bir şekilde taşıyamadığı için ağacın ölümünü daha da hızlandırır.
Küçük, lifli besleyici kökler, bu hastalığın ileri evrelerinde azdır. Mevcut olduğunda, küçük kökler siyah, kırılgan ve enfeksiyondan ölebilir. Hastalıklı ağaçların altındaki toprak ıslak olsa bile yapraklar solgundur. Etkilenen ağaçlar azalacak, ya hızlı ya da yavaş bitki ölümleri gerçekleşecektir.
AVOKADO KÖK BOĞAZI HASTALIĞI İLE MÜCADELE YÖNTEMLERİ
Avokado kök boğazı hastalığıyla mücadele etmek için anaç seçiminin yanı sıra kültürel ve kimyasal mücadeleye yönelik entegre bir yaklaşımın benimsenmesi gerekir. Nitekim tek başına kök çürüklüğü kimyasal pestisitler ile tedavi edilmeye çalışılıyorsa yalnızca belirtileri tedavi ediyorsunuzdur. Hastalığın gelişimini durdurmak için kültürel mücadele yöntemleri de enfekte avokado ağaçlarına uygulanmalıdır.
KÖK ÇÜRÜKLÜĞÜ İLE MÜCADELEDE ANAÇ SEÇİMİ
Phytophthora cinnamomi , kök boğazı hastalığı ile mücadele etmek için toleranslı anaçların kullanılması, bu hastalığın tedavisinde nihai yöntem olarak önerilmektedir.
Genetik olarak üniform, kök çürümesine dayanıklı, verimli avokado ağaçlarının öngörülebilirliği, fide anaçlarının değişkenliğine göre belirgin bir avantajdır.
KÜLTÜREL MÜCADELE YÖNTEMLERİ
Avokado dikmek istiyorsanız, en önemli husus yer seçimidir. Özellikle zayıf drenajlı topraklar kök çürüklüğü hastalığı gelişimi için uygun topraklardır. Bu topraklar genellikle doymuş oldukları için bitkileri enfeksiyona yatkın hale getirebilir. Dolayısıyla iyi organik madde içeriğine ve dengeli toprak mikrobiyolojisine sahip, iyi drene edilmiş, verimli topraklar, sağlıklı kök gelişimini ve hastalığın doğal olarak baskılanmasını sağlayacaktır. Nitekim zayıf drenaj sırtlara ekilerek, fazla suyu uzaklaştıran kaliteli drenaj kurularak veya derin çapraz yarık yapılarak iyileştirilebilir.
Yalnızca tescilli, sertifikalı avokado fidanlıklarından sertifikalı hastalıksız ağaçlar satın alın. Hâlihazırda kök çürüklüğü patojeni ile enfekte olan ağaçları dikerek, sadece meyve bahçenizi enfekte etmekle kalmayacak, aynı zamanda hastalığa karşı sürekli bir savaş vereceksiniz.
Avokado kök boğazı hastalığı sadece su ve ağaçlar arasındaki kök teması yoluyla yayılmakla kalmaz, aynı zamanda tarım araçları ve hatta enfekte toprak bulaşmış ayakkabılar yoluyla da yayılır.
Kök çürüklüğü ile enfekte olan ağaçların bulunduğu alanlardan sağlıklı ağaçlara su akışının olmadığından emin olun.
Traktörler veya mobil yükseltilebilir çalışma platformları ile çalışırken, enfekte alanlarda en son çalışın. Aletleri düzenli olarak sterilize edin, örneğin önceden kurulu bir meyve bahçesine dikim yaparken küreklerinizi dezenfekte edin.
Bunlara ek olarak kültürel mücadeleyi desteklemek amacıyla periyodik olarak taban gübrelemesi yaparak organomineral gübre kullanımını arttırın.
KİMYASAL MÜCADELE YÖNTEMLERİ
Fosfonat fungisitler, ağacın Phytophthora kök çürüklüğü enfeksiyonunu tolere etme, direnme veya bu enfeksiyondan kurtulma yeteneğini geliştirebilir ancak hastalığı yok edemez. Ayrıca organizmanın bitkiye girmeden önce yerleşmesini önleyebilir veya organizma zaten bitkinin içindeyse büyümenin devam etmesini önleyebilirler.
Sonuç olarak, patojenin doğrudan inhibisyonunun ve gelişmiş konakçı savunma tepkilerinin birleşik etkileriyle gelişmiş olabilecek semptomları geciktirebilirler.
Bununla birlikte, kimyasal aktivite zamanla azaldığında, Phytophthora bir kez daha enfekte olmuş köklerde büyümeye devam eder. Phytophthora’yı yönetmek için entegre bir yaklaşımın çok önemli olmasının nedeni budur. Bu nedenle kökboğazı hastalığının önlenmesinde kültürel ve kimyasal yöntemlerin birlikte uygulanması oldukça önemli bir husustur.

