CHP Edirne Milletvekili Ahmet Baran Yazgan, ayçiçeği üretiminde yaşanan verim kayıpları, artan ithalat bağımlılığı ve kuraklık tehdidine karşı alınması gereken önlemlerin araştırılması için TBMM’ye araştırma önergesi sundu. Yazgan, hem üreticinin desteklenmesi hem de Türkiye’nin gıda güvenliğinin korunması için acil adımlar atılması gerektiğini söyledi.
KURAKLIK VERİMİ YARIYA DÜŞÜRDÜ
Yazgan, son iki yıldır Trakya genelinde etkili olan kuraklığın ayçiçeği üretimini ciddi biçimde düşürdüğünü vurguladı. Edirne’de birçok tarlada ürün yetişmediğini belirten Yazgan, “2024 ve 2025 yıllarında kuraklık nedeniyle bazı tarlalar biçilemeyecek kadar zarar gördü. Edirne genelinde dekara verim 70-80 kilogramda kaldı; bu da normalin yarısına bile ulaşamadı. Trakya’da verim kaybı yüzde 50’yi aştı ve üretimin geçen yıla göre 100 bin tondan fazla düşmesi bekleniyor.” dedi.
AYÇİÇEĞİ ÜRETİMİNDE CİDDİ GERİLEME BEKLENİYOR
Amerika Birleşik Devletleri Tarım Bakanlığı’nın (USDA) raporuna atıfta bulunan Yazgan, 2025/2026 sezonunda Türkiye’nin ayçiçeği tohumu üretiminin yüzde 10’dan fazla düşerek yaklaşık 1,2 milyon tona gerileyeceğinin öngörüldüğünü belirtti. Yazgan, “Kuraklık tehdidi devam ederse üreticiler ayçiçeğinden vazgeçip kanola veya arpa gibi daha dayanıklı ürünlere yönelebilir. Bu da ayçiçeği tarımının sürdürülebilirliğini riske sokar.” diye konuştu.
İTHALAT ARTIYOR, ÜRETİCİ ZORDA
USDA verilerine göre Türkiye’nin ayçiçeği tohumu ithalatının da artacağına dikkat çeken Yazgan, “Ülkemiz, ayçiçeği ve türevlerinde dünyanın en büyük ithalatçılarından biri haline geldi. Her yıl neredeyse kendi üretimimiz kadar ürünü dışarıdan alıyoruz. Bu durum, hem gıda güvenliğimizi zedeliyor hem de ülke ekonomisine milyarlarca dolarlık yük getiriyor.” ifadelerini kullandı.
Yazgan, kuraklıktan etkilenen üreticilerin artan maliyetler ve düşük alım fiyatları nedeniyle zor durumda kaldığını belirterek, zararların karşılanması için ek destek mekanizmalarının oluşturulması gerektiğini söyledi.
TARIM POLİTİKALARI YENİDEN ELE ALINMALI
Yazgan, stratejik öneme sahip ayçiçeğinde her yıl üretimin yarısının ithal edilir hale gelmesinin tarım politikalarının gözden geçirilmesini zorunlu kıldığını vurguladı. “Tarla tarımı adeta doğa koşullarının insafına bırakılmış durumda. Acil önlemler alınmazsa çiftçiler üretimi bırakma noktasına gelecek. Bu da ülkemizi gıda arzında dışa bağımlı hale getirecek.” diye konuştu.
Araştırma önergesinde, kuraklık ve iklim risklerine karşı tarımsal dayanıklılığın artırılması, ayçiçeği prim ve girdi desteklerinin enflasyon koşullarına göre güncellenmesi ve üretim planlamasının yeniden yapılandırılması çağrısında bulunuldu.