Kurban Bayramı’nın ardından Türkiye genelinde alarm yaratan şap hastalığı, Tarım ve Orman Bakanlığı’nın aldığı olağanüstü önlemlerle ülke gündeminin ilk sıralarına yerleşti. Sığır, manda, koyun ve keçi gibi geniş hayvan popülasyonlarını etkileyen hastalık nedeniyle tüm hayvan pazarları süresiz kapatıldı.
Tarım ve Orman Bakanlığı, kamuoyuna yaptığı açıklamada “Et ve süt ürünlerinde tüketim riski yok, gıda arz güvenliği etkilenmeyecek” mesajını verirken, uzmanlar ise süt üretiminde ciddi kayıplar yaşanabileceği uyarısında bulundu.
YENİ BİR SEROTİP SAPTANDI, AŞILAMA BAŞLADI
Bakanlık açıklamasında, hastalığın yeni bir serotipinin tespit edildiği, bu serotipe karşı geliştirilen aşının sahada uygulanmaya başlandığı bildirildi. Aşılama çalışmaları hızla devam ederken, hayvanların tamamının aşılanmasının ardından alınan önlemlerin kademeli olarak kaldırılacağı açıklandı.
Bakanlık, alınan önlemlerin Türkiye’nin gıda arz güvenliğini tehdit etmediğini, mevcut stoklar ve üretim altyapısının süreci karşılayacak düzeyde olduğunu vurguladı. Et ve süt ürünlerinin tedarikinde aksama beklenmediği belirtilen açıklamada, “Kırmızı et tüketiminde herhangi bir risk bulunmamakta olup güvenle tüketilebilir” denildi.
VETERİNERLERDEN CİDDİ UYARI: SÜT VERİMİNDE %70’E VARAN DÜŞÜŞ OLABİLİR
Türk Veteriner Hekimleri Birliği Merkez Konseyi Başkanı Ali Eroğlu ise yaptığı açıklamada hastalığın çok hızlı yayıldığını ve bulaşıcılığının yüksek olduğunu belirtti. Eroğlu, şap hastalığının hayvanlarda yüksek ateş, iştahsızlık, ağız ve ayaklarda ağrılı yaralar gibi ağır semptomlarla seyrettiğini anlattı.
Bu durumun özellikle süt veriminde %30 ila %70 arasında kayıplara yol açabileceğini söyleyen Eroğlu, şöyle konuştu:
“Bu kayıplar sadece üretimle sınırlı kalmıyor. Uzun tedavi süreçleri, iyileşme dönemlerinin uzunluğu, iş gücü kayıpları, tedavi maliyetleri ve hayvan refahına olumsuz etkiler ekonomik yükü artırıyor. Şap hastalığı, hayvansal üretim sektöründe ciddi ekonomik zararlara yol açar.”
YETİŞTİRİCİLER ENDİŞELİ: ET FİYATLARINDA FIRSATÇILARA DİKKAT
Türkiye Damızlık Koyun Keçi Yetiştiricileri Merkez Birliği (TÜDKİYEB) Genel Başkanı Nihat Çelik de, hastalığın hayvanlarda kilo kaybına yol açtığını, bunun da et verimini düşürdüğünü ifade etti. Ancak Çelik, et fiyatlarında bir artış beklemediklerini söyledi:
“Hayvanlar hastalık nedeniyle yeterince yem yemiyor ve kilo kaybı yaşıyor. Bu durum et verimini azaltır. Ancak et fiyatlarında bir artış beklemiyoruz. Fakat her zaman olduğu gibi bazı fırsatçılar bu süreci bahane ederek et fiyatlarını artırmak isteyebilir. Bu konuda sıkı denetim yapılmalı ve en ağır cezalar verilmelidir.”
ÜRETİCİLERİN YÜKÜ: YEM MALİYETLERİ ARTACAK
Çelik, hastalık nedeniyle yem maliyetlerinin üreticiler için en büyük gider kalemi haline geleceğine dikkat çekti. Hayvanların kilo kaybını telafi etmek isteyen yetiştiriciler, daha fazla yem vermek zorunda kalacak. Bu durumun maliyetleri artıracağını belirten Çelik, “Hastalıklı hayvan kilo verdiği için yetiştirici bu kaybı telafi edebilmek adına daha fazla yem kullanacak. Bu da ekonomik kaybı artıran temel unsur olacak” değerlendirmesini yaptı.
BÜTÜN TEDBİRLER SAHADA UYGULANIYOR
Tarım ve Orman Bakanlığı’nın açıklamasına göre, aşılama çalışmaları tüm illerde hız kesmeden devam ediyor. Hayvanların bağışıklık düzeyine göre süreç kademeli olarak değerlendirilecek. Hayvan hareketlerinin kontrol altına alınması, bulaş riskinin azaltılması ve hastalığın tamamen kontrol altına alınması için tüm imkanlar kullanılıyor.
Türkiye genelinde hayvan pazarlarının açılması için aşılamanın tamamlanması ve bulaşma riskinin ortadan kalkması beklenecek.
GIDA TEDARİKİNDE RİSK YOK, ÜRETİCİ KAYIPLAR İÇİN ÇÖZÜM BEKLİYOR
Bakanlık, gıda tedarik zincirinde aksama beklenmediğini ve vatandaşların güvenle et ve süt ürünleri tüketebileceğini belirtirken, üreticiler ise süt verimindeki düşüş ve yem maliyetlerindeki artış nedeniyle ekonomik destek bekliyor.
Uzmanlar, hastalığın uzun vadede kontrol altına alınamaması durumunda hayvansal üretimdeki kayıpların büyüyebileceği uyarısında bulunuyor. Denetimlerin sıklaştırılması ve üreticilerin desteklenmesi önümüzdeki dönemin en kritik başlıkları arasında yer alıyor.