TZOB Başkanı Bayraktar: “Kuru fasulye markette üretici fiyatının 3 katından fazlaya satılıyor”
Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, Ramazan sonu ve Mart ayı tarım ürünleri fiyatlarındaki değişimi ve girdi maliyetlerindeki gelişmeleri değerlendirdi.
Bayraktar, üretici ile market fiyatları arasındaki farkın özellikle kuru baklagillerde ciddi boyutlara ulaştığını vurguladı.
EN YÜKSEK FARK KURU FASULYEDE: ÜÇ KATTAN FAZLA
Bayraktar’ın açıklamasına göre, Mart ayında üretici ile market fiyatı arasındaki en büyük fark kuru fasulyede görüldü. Üreticide 33,29 TL olan kuru fasulye markette 102,53 TL’ye satıldı. Bu, yüzde 208 oranında bir fark anlamına geliyor. Benzer şekilde;
- Nohut: Üreticide 31,56 TL, markette 96,82 TL (%206,8 fark)
- Kuru kayısı: Üreticide 150 TL, markette 453,70 TL (%202,5 fark)
- Kırmızı mercimek: Üreticide 22,94 TL, markette 65,61 TL (%186 fark)
- Yeşil mercimek: Üreticide 29,33 TL, markette 80,53 TL (%174,6 fark)
MARTTA EN ÇOK LİMON ARTTI, MAYDANOZ DÜŞTÜ
Market fiyatlarındaki değişime dair Mart ayı verilerine göre 39 ürünün 30’unda fiyat artışı, 9’unda ise düşüş yaşandı.
- En çok artan ürün: Limon (%53,7)
- Diğer artışlar: Patates (%38,8), elma (%19,8), sivri biber (%19,5)
- En çok düşen ürün: Maydanoz (%8)
- Diğer düşüşler: Ispanak (%6,7), marul (%5,9), kuru incir
ÜRETİCİDE DE EN FAZLA ARTIŞ LİMONDA
Üretici cephesinde ise 31 ürünün 14’ünde fiyat artışı, 9’unda düşüş görülürken, 8 üründe fiyat sabit kaldı.
- En çok artan: Limon (%68,3)
- Diğer artışlar: Patates (%28,3), Antep fıstığı (%20), yeşil soğan (%16,7)
- En çok düşen: Beyaz lahana (%23,4)
- Diğer düşüşler: Maydanoz (%13,9), kuru soğan (%12,6), domates (%10,3)
DOĞAL AFETLER VE BAYRAM TALEBİ FİYATLARI ETKİLEDİ
Bayraktar, fiyatlardaki dalgalanmanın ardında doğal afetler ve bayram öncesi artan talebin yattığını belirtti. Özellikle:
- Narenciye: Don nedeniyle bahçeler zarar gördü, limon fiyatı arttı.
- Patates: Çukurova’daki donlar erken ve geçci çeşitleri etkiledi, hasat gecikti.
- Antep fıstığı: Ramazan Bayramı öncesi talep yükseldi.
- Yeşil soğan ve ıspanak: Kar yağışı seraları yıktı, ürünler bozuldu.
- Kışlık sebzeler: Bafra’da sel ve kar nedeniyle beyaz lahana, maydanoz, marul düşük fiyata satıldı.
- Kuru soğan: Don ve ithalat nedeniyle arz arttı, fiyat düştü.
GİRDİ MALİYETLERİ YÜKSELİYOR
Mart ayı ve yıllık bazda tarımsal girdi fiyatlarındaki artış da dikkat çekti:
Gübre (yıllık artış):
- 20.20.0 kompoze gübresi: %34,6
- DAP: %33,9
- Üre: %32,3
- Amonyum nitrat: %28,9
- Amonyum sülfat: %25,8
- Yem (yıllık artış):
- Süt yemi: %24,9
- Besi yemi: %24,8
- İlaç: %14,9
- Elektrik: %30,4
- Mazot: Yıllık %11,1 artış, aylık %2,3 düşüş