Türkiye’de buğday üretiminde alarm zilleri çalıyor. 2024 yılında 35 ilde üretim artarken, 44 ilde ise ciddi düşüşler yaşandı. Edirne Milletvekili ve Ziraat Mühendisi Ediz Ün, Edirne’nin de üretimi azalan iller arasında yer aldığını belirterek, bu durumun çiftçiler için büyük bir tehdit oluşturduğunu söyledi.
BUĞDAY ÜRETİMİNDE 36 YILDIR YERİMİZDE SAYIYORUZ
Türkiye’nin buğday üretiminin son 36 yıldır ortalama 20 milyon ton seviyesinde seyrettiğini belirten Ün, “2023 yılında 22 milyon ton olan üretim, 2024’te %5,5 düşüşle 20,8 milyon tona geriledi” dedi. Üretimde en büyük kayıpların yaşandığı iller ise şu şekilde sıralandı:
- Bartın: %74
- Denizli: %43
- Hakkari: %38
- Yalova: %37
- Ağrı: %35
- Edirne: %24
Tokat, Giresun, Osmaniye, Mersin ve Van gibi illerde üretimde artış yaşansa da ülke genelinde toplam buğday üretimi 1,2 milyon ton azaldı.
ÜRETİM KAYBI İTHALATI ARTIRACAK
Buğday üretimindeki düşüşün Türkiye’yi daha fazla ithalata bağımlı hale getireceğini vurgulayan Ün, “Her milyon tonluk üretim kaybı, Türkiye’nin dışa bağımlılığını artırıyor. Çiftçimiz, yüksek girdi maliyetleri nedeniyle Rusya’daki üretim maliyetleriyle rekabet edemiyor. İthal buğdayın ucuz olması yerli üreticiyi daha da zor durumda bırakıyor” dedi.
AKP hükümetleri döneminde 105 milyon ton buğday ithalatı için 29 milyar dolar ödendiğini hatırlatan Ün, “Buğdayın anavatanı olan Türkiye’nin ithalat yapması, tarım politikalarındaki başarısızlığın en net göstergesidir” ifadelerini kullandı.
KURAKLIK VE MALİYETLER ÇİFTÇİYİ ZORLUYOR
Son yıllarda Edirne’nin kuraklıktan ağır darbe aldığını belirten Ün, Trakya’da üreticilerin ciddi sıkıntılar yaşadığını dile getirdi. “Kuraklık nedeniyle buğday ve ayçiçeğinde verim düştü, çeltik üreticileri su sıkıntısı yaşadı. Çiftçimiz, bahar gübresi bile alamaz hale geldi, borç yükü altında eziliyor” diye konuştu.
DESTEK ARTMAZSA ÜRETİM 20 MİLYON TONUN ALTINA DÜŞEBİLİR
Ün, buğday üretiminin sürdürülebilir olması için devlet desteğinin artırılması gerektiğini belirterek, “Buğday üreticisine prim desteği hariç, dekara en az 1.000 lira doğrudan destek verilmelidir. Aksi takdirde 2025’te üretim 20 milyon tonun altına düşecektir” dedi.
Tarım ve Orman Bakanlığı’na çağrıda bulunan Ün, “Çiftçiyi desteklememek, milyonlarca insanın gıda güvenliğini riske atmak demektir. Buğday üreticisini sahipsiz bırakmanın vebali ağırdır” sözleriyle hükümeti önlem almaya davet etti.