Osmanlı döneminde sarayları süsleyen ipeğin üretim merkezi olan Bursa, bugün Türkiye’nin ipek böceği yumurtası ihtiyacını karşılayan tek tesisle öne çıkıyor.

BURSA’DA HEM HİBRİT HEM DAMIZLIK ÜRETİLİYOR

Bursa Tarım ve Orman İl Müdürlüğü’ne bağlı İpek Böceği Yumurta Üretim İşletmesi’nde, Çin ırkı ile Japon ırkının özellikleri birleştirilerek hibrit yumurtalar elde ediliyor. Çin ırkının yüksek ipek verimi ile Japon ırkının hastalıklara karşı direnci, hibrit yumurtalarda bir araya getiriliyor. Tarihi İpek Yolu’nun Anadolu’daki son durağında faaliyet gösteren KOZABİRLİK bünyesindeki tesis, aynı zamanda dünyadaki sınırlı sayıdaki ipek böceği yumurtası üretim merkezlerinden biri.

Kırsalda ipek böceği yetiştiriciliği yapanlardan temin edilen kozalar, işletmede krizalit elde etmek amacıyla kesiliyor. Ayrıştırılan krizalitler cinsiyetlerine göre sınıflandırılıyor ve kelebek haline geldiklerinde çiftleştiriliyor. Elde edilen hibrit yumurtalar ise bir sonraki üretim sezonunda üreticilere ücretsiz olarak ulaştırılıyor.

KOZALARDAN DAMIZLIK DA ÜRETİLİYOR

Tesis, hibrit üretiminin yanı sıra damızlık ipek böceği yumurtası da sağlıyor. Irk özelliklerini güçlü şekilde taşıyan bireyler ayrılarak kendi içinde çiftleştiriliyor. Yumurtlamaları için “selül” adı verilen kese kâğıtları kullanılıyor. Damızlık yumurtalar ise bir sonraki yılın üretimi için tekrar değerlendiriliyor.

DÜNYADA SADECE 5-6 ÜLKE ÜRETEBİLİYOR

KOZABİRLİK Tohum Üretim İşletmesi Müdürü Ardahan Erdemir, Türkiye’nin ihtiyacı olan tüm ipek böceği yumurtasını bu tesiste ürettiklerini vurgulayarak şu bilgileri paylaştı:
“Her yıl bir döngü halinde bu işlemi sürdürüyoruz. Çünkü aktarmadığımız sürece ırk devam etmiyor. Yaklaşık 15-20 günlük bir süreçte üretim gerçekleşiyor. Gerekli dönemlerde 120-130 kişilik bir ekip görev alıyor. Günlük 250 kilograma yakın koza işleyerek yeterli yumurta üretimini sağlıyoruz.”

Zaman zaman üretim fazlası yumurtaların ihraç edildiğini de aktaran Erdemir, Türkiye’de bu alanda başka bir tesis bulunmadığını, dünyada da sadece birkaç ülkenin kendi yumurtasını üretebildiğini ifade etti.

KOZADAN 1500-1600 METRE İPEK ÇIKIYOR

KOZABİRLİK Genel Müdürü Mustafa Çakır ise tesisin dünya genelinde yedi üretim merkezinden biri olduğunu belirterek, Türkiye’nin bu alanda dışa bağımlı olmadığını vurguladı:

• “Yıllık yaklaşık 5 bin kutu üretim yapıyoruz. Fazla gelen yumurtalar Yunanistan ve Bulgaristan gibi ülkelerde değerlendiriliyor. İpekçiliğin kalbi bu tesistir.”
• Çakır, Türkiye’nin 1963’ten bu yana hibrit yumurta üretimi gerçekleştirdiğini, Anadolu’da ise ipek böcekçiliği geleneğinin 1500 yıl öncesine dayandığını ifade etti.
• Hibrit ırkların daha yüksek verim sunduğunu vurgulayan Çakır, “Bir kozadan 1500-1600 metre uzunluğunda ipek iplik elde edilebiliyor.” dedi.