Çanakkale Boğazı’nda 2020 yılında büyük çevresel sorunlara yol açan deniz salyası (müsilaj), yeniden görülmeye başlandı ve kıyılarda yoğunlaşarak endişe yarattı.

Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi (ÇOMÜ) Deniz Bilimleri ve Teknolojisi Fakültesi Temel Bilimler Bölüm Başkanı Prof. Dr. Yeşim Büyükateş, konuya ilişkin açıklamalarda bulundu. Yeniden artış gösteren müsilaj, özellikle balıkçılık ve turizm sektörlerinde olumsuz etkiler yaratabileceği endişesiyle dikkat çekiyor.

MÜSİLAJIN OLUŞUM NEDENLERİ

Prof. Dr. Yeşim Büyükateş, müsilaj oluşumunu tetikleyen unsurları şu şekilde sıraladı:

• Deniz sıcaklığındaki artış
• Güneş ışınlarının yoğunluğu
• Tarımsal ve kentsel yüzey akışlarıyla taşınan azot ve fosfor gibi besin maddelerinin birikimi
• Akıntı hareketleri ve kirlilik kaynakları

Büyükateş, bu unsurların fitoplankton türlerinin aşırı çoğalmasına neden olarak deniz ekosisteminde ciddi sorunlara yol açtığını belirtti.

MÜSİLAJIN EKOSİSTEME ZARARLARI

Müsilaj, denizlerde şu problemlere yol açıyor:

• Habitat kaybı: Deniz canlılarının doğal yaşam alanlarını yitiriyor.
• Oksijen yetersizliği: Su altındaki canlıların yaşamını tehlikeye sokuyor.
• Besin zinciri bozulması: Deniz ekosistemindeki biyolojik çeşitlilik azalıyor.

ÇÖZÜM ÖNERİLERİ: KISA VE UZUN VADELİ ADIMLAR

Kısa vadeli çözümler:

1. Evsel ve endüstriyel atıkların arıtılmadan denize deşarjı derhal durdurulmalı.
2. Sürdürülebilir tarım uygulamaları teşvik edilerek tarımsal gübre ve pestisitlerin denizlere ulaşması engellenmeli.

Uzun vadeli çözümler:

1. Ekosistem koruma: Sulak alanların korunması, aşırı avlanmanın önlenmesi ve habitat kaybının engellenmesi.
2. Alt yapı çalışmaları: Yağmur suyu ve kanalizasyon sistemlerinin ayrıştırılmasına yönelik projelerin başlatılması.
3. Sürekli izleme: Biyolojik, hidrolojik ve ekolojik parametrelerin düzenli olarak ölçüldüğü izleme sistemlerinin kurulması.
4. Halkın bilinçlendirilmesi: Atık yönetimi ve çevre koruma konularında farkındalığın artırılması.

DENİZLERİMİZİN KORUNMASI İÇİN ACİL EYLEM GEREKİYOR

Prof. Dr. Büyükateş, müsilajın Marmara Denizi’nde ve çevresinde ciddi ekolojik sorunlara yol açtığını ve bu durumun önüne geçmek için hem bireysel hem de kurumsal düzeyde harekete geçilmesi gerektiğini vurguladı.

Ekosistem tabanlı yaklaşımlarla denizlerin korunmasının mümkün olduğunu belirten Büyükateş, halkın bilinçlendirilmesi ve altyapı çalışmalarının hızlandırılmasının müsilajla mücadelede kritik öneme sahip olduğunu söyledi.