Antalya Ticaret Borsası (ATB) ve Antalya Tarım Konseyi (ATAK) Yönetim Kurulu Başkanı Ali Çandır, Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) açıkladığı haziran ayı Tarımsal Girdi Fiyat Endeksi (Tarım-GFE) verilerini değerlendirdi. Çandır, endeksin aylık yüzde 2,52, yıllık yüzde 33,88 olduğunu belirterek, “Haziran ayında tarımsal girdi maliyetleri, 10 yıllık haziran ayı ortalamalarına göre aylıkta ortalamanın ciddi üzerinde, yıllıkta ise ortalama civarında artış göstermiştir.” dedi.
Çandır, Tarım-GFE’nin ölçülmeye başlandığı 2015 yılından itibaren haziran ayları ortalamasının yüzde 1,90 olduğunu, bu yılki yüzde 2,52’lik artışın ortalamanın oldukça üstünde gerçekleştiğini söyledi. Yıllık yüzde 33,88’lik artışın ise son 10 yılın ortalaması olan yüzde 33,31’e yakın olduğunu ifade eden Çandır, son 3 aydır yıllık artış eğiliminin sürdüğünü belirtti.
VETERİNER HİZMETLERİ YİNE YÜKSEK
Alt kalemlere bakıldığında, tarımda kullanılan mal ve hizmetlerin fiyatlarında aylık yüzde 2,79 ve yıllık yüzde 33,92 artış görüldü. Haziran ayında tohumda yüzde 2,42, enerjide yüzde 4,48, gübrede yüzde 6,05, ilaçta yüzde 1,33, veteriner hizmetlerinde yüzde 3,95, yemde yüzde 1,28 ve diğer kalemlerde yüzde 1,56 artış kaydedildi. Yıllık değişimlerde ise veteriner hizmetlerinin yüzde 61,77 ile öne çıktığını belirten Çandır, gübrede yüzde 40,98, yemde yüzde 34,28 ve tohumda yüzde 35,49 artış yaşandığını söyledi.
ÜRETİCİ LEHİNE DÖNÜŞ BAŞLADI
Çandır, tarımsal üretici fiyat endeksi (Tarım-ÜFE) verilerine de değinerek, haziran ayında Tarım-ÜFE’nin aylık yüzde 18,82 arttığını kaydetti. Bunun 10 yıllık Haziran ortalaması olan yüzde 0,38’in çok üzerinde olduğunu vurgulayan Çandır, yıllık yüzde 50,31’lik artışın da ortalamanın üzerinde gerçekleştiğini ifade etti. Çandır, “Son bir yıllık eğilim genel olarak üretici aleyhineydi. Ancak Mayıs ve haziran aylarında bu durum üretici lehine dönmüştür.” diye konuştu.
TARIMA DAYALI SANAYİDE ENFLASYON DAHA DÜŞÜK
Haziran’da yurtdışı üretici enflasyonu (YD-ÜFE) aylık yüzde 3,42, yıllık yüzde 28,38; yurtiçi üretici enflasyonu (Yi-ÜFE) ise aylık yüzde 2,46, yıllık yüzde 24,45 oldu. Çandır, üretici düzeyindeki gıda kaleminde aylık yüzde 0,76 ve yıllık yüzde 25,01 artış görüldüğünü, bunun tarıma dayalı imalat sanayisindeki enflasyonun tarımdan daha düşük seyrettiğini gösterdiğini söyledi.
MANŞET ENFLASYON YÜKSEK SEYREDİYOR
Çandır, haziran ayında tüketici enflasyonunun (TÜFE) aylık yüzde 1,37, yıllık yüzde 35,05 olarak ilan edildiğini hatırlatarak, “Son 20 yıllık haziran ayı ortalamaları aylıkta yüzde 0,70 ve yıllıkta yüzde 18,02. Bu da manşet enflasyonun halen yüksek seyrettiğini gösteriyor.” dedi.
ÜRETİCİ LEHİNE NİSPİ AVANTAJ
Çandır, tüketici tarafındaki gıda enflasyonunun Haziran’da aylık yüzde -0,27 ve yıllık yüzde 30,20 olduğunu, işlenmemiş gıda enflasyonunun ise aylık yüzde -1,68 ve yıllık yüzde 30,26 olarak açıklandığını belirtti. Yaş meyve sebze enflasyonunun aylık yüzde -1,94, yıllık yüzde 44,72 olduğunu kaydeden Çandır, “Haziran ayında tarımsal üreticiler, yüzde 33,88’lik girdi maliyet artışına karşılık yüzde 50,31’lik üretici fiyat artışı ve yüzde 35,05’lik tüketici fiyat artışı ile nispi olarak lehte bir durum yaşamıştır.” değerlendirmesinde bulundu.