Tarım Dünyası: 10haber.net yazarı Gazi Kutlu, Cumhurbaşkanlığı’nın 2025 Yılı Programında yer alan tarım sektörüne yönelik veri ve politikaları değerlendirdi.
Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Strateji ve Bütçe Başkanlığı tarafından hazırlanan programın, Türk tarım sektörünün mevcut durumu ve gelecekteki beklentilerini ayrıntılarıyla ele aldığını belirten Gazi Kutlu, tarım sektörüne yönelik destekler ve hedeflerin çiftçiler için yetersiz kalacağını vurguluyor.
Tarım sektörünün 2023’te %0,2 büyürken, 2024 ve 2025 için büyüme hedefleri sırasıyla %2,0 ve %2,5 olarak belirlendiğini aktaran Kutlu, genel ekonomi büyüme hedeflerinin %3,5 ve %4,5 olduğu göz önüne alındığında, tarım sektörünün ekonominin genel büyüme oranlarının gerisinde kalmasına dikkat çekiyor. Ayrıca tarım sektörünün GSYH içindeki payının da 2002’de %10,2 iken 2023’te %6,2’ye gerilediğini, 2024 yılı sonunda ise %5,2’ye düşmesinin beklendiğini ekliyor.
Tarım istihdamında yaşanan düşüşe de vurgu yapan 2002’de %34,9 olan tarım istihdamı oranının 2023’te %14,8’e gerilediğini belirten Kutlu, 2023’te tarım ve gıda ihracatının 27,2 milyar dolar, ithalatın ise 21,8 milyar dolar olduğunu, 2024’ün ilk sekiz ayında ihracatın %10 artarak 18 milyar dolara, ithalatın ise %18 düşerek 13 milyar dolara gerilemesini aktardıktan sonra ithalat yasaklarının bu azalmada önemli rol oynadığını ekliyor.
Kutlu’ya göre, tarımda politika adımları olarak planlı ve sözleşmeli üretimin yaygınlaştırılması, atıl arazilerin tarıma kazandırılması ve kenevir yetiştiriciliğinin artırılması gibi başlıklar ön planda.
Su yönetimi ve sulama hedeflerinde de önemli artışlara dikkat çeken yazar, 2024 yılı sonunda sulamaya açılan tarım arazisinin 7,2 milyon hektara, 2025’te ise 7,32 milyon hektara ulaşmasının hedeflendiğini belirtiyor. Bununla birlikte, 2024’te tahıl ve diğer ürünlerde %5,2’lik azalma öngörülürken, sebzelerde %6,0, meyve ve baharat bitkilerinde %3,5’lik artışın beklenmesi dikkat çekiyor.
Hayvancılık sektörü hakkında da değerlendirmelerde bulunan Kutlu, 2023’te başlatılan canlı hayvan ithalatının 2024’te artarak devam edeceğini, ancak büyükbaş ve küçükbaş hayvan sayısına dair herhangi bir tahmin yapılmadığını belirtiyor. Süt, yumurta ve et üretimindeki belirsizliklere değinen yazar, su ürünleri sektöründeki büyümeyi ise olumlu bir gelişme olarak nitelendiriyor.
Çiftçilere yönelik desteklerin 2024 yılı için 91,5 milyar TL olarak planlandığını ve 2025’te %47,5 artışla 135 milyar TL’ye çıkarılacağını ifade eden Kutlu, bu artışın ilk bakışta büyük görünmesine rağmen GSYH’nin %0,22’sine denk geldiğini belirtiyor. Çiftçilere kanunen verilmesi gereken desteğin yalnızca beşte birini karşılayan bu desteğin yetersiz olduğunu dile getiriyor.
Mazot ve gübre desteklerinin yeni modelle birleştiğine de değinen yazar, mazot desteğinin %25 artışla 20 milyar 77 milyon TL’ye, gübre desteğinin ise %66,8 artışla 8 milyar 281 milyon TL’ye yükseltilmesine rağmen kur artışının %26 olarak öngörüldüğü bir ortamda bu desteğin yeterli olup olmayacağına dair soru işaretleri olduğunu belirtiyor. Kimyasal gübre sektöründe verilen desteklerin toplam maliyetin ancak onda birini karşılayabildiğini de ekliyor.
Gazi Kutlu, artan desteklerin çiftçilerin maliyetlerini karşılamada yetersiz kalacağına dikkat çekerek, 2025 yılının çiftçiler için zorlu geçeceği tahmininde bulunuyor.
Yazının tamamına: https://10haber.net/yazarlar/gazi-kutlu/cumhurbaskanligi-programinda-tarim-sorunlar-hedefler-ve-ciftci-destegi-545928/ adresinden ulaşabilirsiniz.