CHP Edirne Milletvekili ve Ziraat Mühendisi Ediz Ün, tarım sektörünün büyüme rakamları ve çiftçilerin ekonomik durumu hakkında önemli açıklamalarda bulundu. Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) verilerine göre, tarım sektörü 2024 yılında %3,9 büyüme gösterdi. Ancak Ün, bu büyümenin sürdürülebilir olup olmadığının sorgulanması gerektiğini belirterek, 2023’te %0,2 büyüyen sektörün zaten doğal bir toparlanma sürecine girdiğini ifade etti.
AKP döneminde tarım sektörünün yıllık ortalama %2,46 büyürken, ülke ekonomisinin %5,31 oranında büyüdüğünü belirten Ün, “Tarım ve Orman Bakanı Yumaklı, sektörün Türkiye ortalamasının üzerinde büyüdüğünü iddia ediyor ama aslında kendisinden önceki bakanların başarısızlığını itiraf etmiş oluyor. Dahası, kendisini atayan AKP Genel Başkanı Recep Tayyip Erdoğan’ı da başarısız olarak değerlendiriyor. Eğer tarımda gerçekten bir başarı hikayesi yazılmış olsaydı, bugün Avrupa’nın en pahalı gıdasını tüketen ülke olmazdık” dedi.
“ÇİFTÇİNİN MİLLİ GELİRDEKİ PAYI YARIYA DÜŞTÜ”
Ün, 2002 yılında tarım sektörünün milli gelir içindeki payının %10,2 olduğunu hatırlatarak, bu oranın günümüzde %5,6’ya gerilediğini vurguladı. “Bu tablo, çiftçinin ekonomideki yerinin neredeyse yarı yarıya azaldığını gösteriyor. Başka bir deyişle, AKP döneminde çiftçinin geliri reel olarak yarıya düştü. Bugün çiftçimizin kişi başına geliri yaklaşık 5 bin dolar seviyesinde iken, ülke genelinde bu rakam 15 bin 463 dolar. Çiftçi, ülke ortalamasının sadece üçte biri kadar kazanıyor ve giderek fakirleşiyor” ifadelerini kullandı.
Çiftçilere verilmesi gereken desteklerin sağlanmadığını da belirten Ün, “Kanunen 615 milyar lira olması gereken tarımsal destekleme ödemeleri, yalnızca 135 milyar lirada kaldı. Yani çiftçinin hakkı olan 480 milyar lira gasp edildi. Eğer bu destek verilseydi, çiftçimiz en azından ülke ortalaması seviyesinde bir gelire sahip olabilirdi. Ancak hükümetin böyle bir önceliği yok. Gıda enflasyonundaki başarısızlıklarını çiftçinin üzerine yıkarak sorunu çözmeye çalışıyorlar” dedi.
“ÇİFTÇİ KAZANMIYOR, FAİZE ÇALIŞIYOR”
Tarımsal hasılanın Türk lirası cinsinden %48 artmasına rağmen çiftçilerin borç yükünün de aynı oranda arttığını vurgulayan Ün, “Bu büyümenin ardında yatan asıl neden, çiftçinin borçlanarak üretim yapmaya mecbur bırakılmasıdır. Son bir yılda çiftçinin borcu %48 oranında arttı. Yani tarımsal hasıladaki büyüme, gerçekte bir refah artışı değil, daha fazla borçla ayakta kalma çabası anlamına geliyor. Çiftçi ürettiğinden para kazanamıyor, kazandığını da kredi faizine yatırıyor. Bugün çiftçi, adeta faiz ödemek için çalışıyor” diye konuştu.
Tarım sektörünün bu kısır döngüden çıkması için köklü bir politika değişikliğine ihtiyaç olduğunu vurgulayan Ün, mevcut yönetimin devam etmesi halinde çiftçinin de ülkenin de kazanamayacağını söyledi. Ün, “Bu krizden çıkışın tek yolu, bir an önce sandığa giderek yanlış yönetimi değiştirmektir” diyerek çağrıda bulundu.