Hatırlarsanız geçen hafta kaleme aldığım yazıda da belirtmiştim.

Hayvancılığın en temel iki sorunu et ve süt diye.

Ve bu iki başlık daha uzun süre karşımıza çıkacak diye de eklemiştim.

Kullanmayı çok sevmediğim bir cümle ama ne yazık ki yine haklı çıktım!

Neden mi? Anlatayım.

Ulusal süt konseyi 1 Ocak 2025’ten itibaren geçerli olacak referans fiyatı 17,15 TL olarak belirledi.

Belirledi ama daha Ocak ayı gelmeden firmalar söylenmeye başladı.

Kimisi bu fiyattan alırsam batarım dedi, kimisi nakliye giderlerini bahane gösterdi.

Kimisi de 15 TL’den sözleşme imzalatmaya çalıştı.

Ve işin daha tuhaf kısmı 2024 bitti 2025 Ocak ayına girdik ama hala toplayıcılar ile birlikler arasında kıyasıya pazarlık devam ediyor.

Üretici süte zam görmedi ama hem yemin fiyatı arttı hem de marketlerdeki süt ve süt ürünlerinin…

Yani olan yine üreticiye ve tüketiciye oldu.

Bu tartışmalar devam ederken üç harfli bir market zincirinde satılan sütlerde sadece su bulunduğunun tespit edilmesi işin tuzu biberi oldu.

Bu kez de akıllara süte su mu karıştı sorusu geldi.

Genç yaşlı kadın erkek çocuk büyük herkesin sağlığı için faydalı olan süt gündemde.

Bu haftaki yazımızda son durumu sizlere özetlemeye çalışacağım. Gelin işe çiğ süt referans fiyatıyla başlayalım.

ÇİĞ SÜT REFERANS FİYATI BİR OCAKTAN İTİBAREN 17,15 TL

Ulusal Süt Konseyi 17 Aralık 2024 günü yönetim kurulu toplantısı gerçekleştirdi ve o toplantıda 1 Ocak 2025 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere %3,6 yağ ve %3,2 protein içeriğine sahip çiğ inek sütü tavsiye satış fiyatı üreticinin eline litre başına net geçecek şekilde (çiğ süt desteği hariç) 17,15 TLolarak belirlendi. Karar oy çokluğu ile alındı.

Soğutma, nakliye ve diğer cari giderler üretici tarafından karşılandığı takdirde bu giderler üreticiye ilave olarak ödenecek, Baz alınan yağ ve protein oranlarındaki her bir dizyem (0,1’lik değişim) için ± 25 Kuruş fark uygulanacak denildi.

Ve son olarak daha önce alınan karar gereğince çiğ süt tavsiye fiyatı 3 aylık periyotlar halinde yeniden değerlendirilecektir ifadelerine yer verildi.

ÇİĞ SÜT FİYATINA YAPILAN ZAM TEPKİ ÇEKTİ!

Yeni referans fiyatın açıklanmasıyla birlikte gerek üreticiler gerekse sivil toplum kuruluşu temsilcileri ve siyasiler rakama tepki gösterdi.

HAYVANCILIKTA İSTİKRARLI BİR YOL HARİTASI ŞART!

Mersin Tarsus Ticaret Borsası Yönetim Kurulu Başkanı ve Ziraat Mühendisi Mustafa Teke, 17 yıldır hayvancılık yaptığını ve sağımhane işlettiğini ancak hayvancılıkta istikrarlı bir yol haritası olmaması sebebiyle mağdur olduğunu ifade etti.

Mustafa Teke, Ulusal Süt Konseyi referans fiyatı güncelledi, üreticinin eline geçmeden yem fiyatlarına, veteriner hizmetlerine zam üstüne zam geliyor. Hayvanlarımı büyüttüm ve süt verecek hâle getirdim şimdi ise çalışanım veteriner hekim çağırmak istediğinde ‘Hayır kesime gönder’ demek zorunda kalıyorum. Ben bunu kendi isteğimle yapmıyorum bizi getirdikleri durum bu diye konuştu.

ÇİĞ SÜT FİYATINA YÜZDE 17 ZAM YAPIP LÜTFETMİŞLER!

Sakarya Ticaret ve Sanayi Odası Aralık ayı meclis toplantısında konuşan meclis Üyesi Ahmet Bayrak, çiğ süt referans fiyatına tepki gösterdi. Bayrak, fiyat artışını yetersiz bulduğunu ifade ederek, tıpkı tarife ile belirlenen ekmek fiyatları gibi süt tarifesi çıkartılmasını teklif etti.

Ahmet Bayrak “Çiğ süt fiyatlarına yüzde 17 zam yapmışlar. Lütfetmişler. Az önce ekmek tarifesi konuşuldu. O zaman biz de süt ve et tarifesi çıkaralım. Ocak 2023’ten bu yana çiğ süt fiyatı sadece 4 lira arttı. Her şey yüzde 100 zamlanırken bu artış yeterli değil” dedi.

ET VE SÜT KURUMU DAHA ETKİN MÜDAHALE ALIMI YAPMALI!

Balıkesir Haykoop başkanı Faruk Özen ise kendi sosyal medya hesabından değerlendirmelerde bulundu.

Balıkesir’de süt ile ilgili iki önemli görüşme yaptıklarını, Birincisinde Haykoop olarak süt sanayicisi ile bir araya geldik be 2024’te yaşanan olumsuzlukların 2025’e taşınmaması için yapılması gerekenleri gündeme aldıklarımı ve açıklanan süt fiyatına Ülke genelinde uyulmasını temenni ettiklerini söyledi.

İkincisinde ise Hayvancılık Genel Müdürümüz Salih Çelik başkanlığında İzmir ve Manisa’dan gelen katılımcılarla birlikte süt sözleşmelerini ve hayvancılıkla ilgili 2025 projeksiyonunu değerlendirdiklerini söyledi.

Faruk Özen; ESK’nin ihtiyaç duyulduğunda etkin müdahale yapması gerektiğinin, müdahale alımı yapılan sütün üreticiye USK fiyatından ödenebilmesinin gerekliliğini paylaştığını da sözlerime ekledi.

KAYBEDEN ÜRETİCİ OLDU, ALIM FİYATI SANAYİCİYE YARAYACAK!

CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer,“Bu fiyat artışı sanayiciye yarayacak. Sanayici bu alım fiyatı açıklandığı andan itibaren ürettiği tüm ürünlerin fiyatında artışa gitti. Kaybeden vatandaş ve küçük işletmeler oluyor” dedi.

Ömer Fethi Gürer, Bildiğiniz gibi taban fiyat uygulanmadığı için bu fiyat üreticiden alınan fiyat değil. Daha önce 14 lira 65 kuruş fiyatı belirlenmiş ve aracılar 11-12 lira fiyatla ürünleri toplamışlardı. Yine öyle olacak. Bir ya da yirmi hayvanı olanlar, çiğ sütü sağdıktan sonra hemen satmak zorunda oldukları için kendilerine dayatılan fiyattan ürünlerini verecekler. Türkiye’nin en büyük sorunlarından biri de bu. Küçük aile tipi işletmeler, korunmuyor. Bu fiyat artışı sanayiciye yarayacak. Sanayici bu alım fiyatı açıklandığı andan itibaren ürettiği tüm ürünlerin fiyatında artışa gidecek. Marketlere yarayacak, fiyatlar artacak. Taban fiyat olmadığı için de alım fiyatlarını sanayici ve bölgedeki aracı belirleyecek. Bu fiyat üreticilere iyi, üç ay sonra yansırken, raflara hemen yansıyor. Kaybeden vatandaş ve küçük işletmeler oluyor” dedi.

ÜRETİCİNİN ELİNE LİTRE BAŞINA 16,4 TL PARA GEÇECEK

Referans fiyata ilişkin en dikkat çeken açıklamalardan biri de Hasan Çetin’den geldi. Ulusal Süt Konseyi’nin, 1 Ocak 2025 itibarıyla çiğ süt fiyatını litre başına 17,15 TL olarak açıklamasının ardından Bursa, Balıkesir ve Çanakkale bölgelerinde sanayicilerle yapılan toplantılarda üreticinin eline litre başına 16,40 TL geçeceği kararlaştırıldı. Balıkesir Damızlık Sığır Yetiştiricileri Birliği Başkanı Hasan Çetin, “Bu fiyat, bir ay sonra ödemeli. Eğer 15 gün ödemeli olursa rakam 16,10 TL’ye düşüyor” dedi.

FİYAT YETERLİ DEĞİL!

Hasan Çetin, Ulusal Süt Konseyi tarafından açıklanan fiyatın üreticiyi rahatlatacağını ancak yeterli olmadığını ifade etti. Çetin, “Sanayicilerle yaptığımız görüşmelerde bu fiyatın üreticinin eline geçmesi için toplama maliyetlerinin karşılanmasını istedik. Ancak sanayiciler, nakliye ve soğutma bedelini de bu fiyattan düşerek üreticinin sırtına yükledi” diye konuştu.

SÜTTE YAŞANAN BELİRSİZLİĞE BİRLİKLER ÇÖZÜM ARIYOR!

Üreticinin sütü ne kadara alınacak? Bu sorunun yanıtı hala bir çok kentte belirsizliğini koruyor. Ancak farklı işlerde özellikte damızlık sığır yetiştiricileri birliği başkanları çözüm bulmaya çalışır. Çalışıyor ama henüz bir sonuç elde edilebilmiş değil !

SÜT TOPLAMA MALİYETİ 2 TL CİVARINDA

Adana Damızlık Sığır Yetiştiricileri Birliği Başkanı Yaşar Kahya, süt toplama maliyetlerinin 2 TL civarında olduğunu belirterek, “Üreticiye 17,15 TL ödemek için sanayicinin 19 TL’ye satması gerekiyor, ancak sanayici 19 TL’ye almak istemiyor. Bu durum, sektörde büyük bir belirsizliğe yol açtı” ifadelerini kullandı. Kahya, çözüm için yetkililerle görüşmeye devam ettiklerini belirtti.

17,15’İN ÜSTÜNE TOPLAMA VE NAKLİYE GİDERLERİ EKLENMELİ!

Konya Damızlık Sığır Yetiştiricileri Birliği Başkanı Edip Yıldız, Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı’nın 17,15 TL’nin üreticiye ödenmesi konusunda ısrarcı olduğunu belirtti. Ancak bu rakamın yeterli olmadığına dikkat çeken Yıldız, “Sürekli artan maliyetler nedeniyle 17,15 TL’nin üstüne toplama ve nakliye giderlerinin de eklenmesi gerekiyor” diyerek sanayicilerin bu fiyatları ödemek istemediğini ifade etti. Yıldız, fazla sütün Et Süt Kurumu tarafından alınıp işlenerek süt tozu yapılmasının çözüm olabileceğini de vurguladı.

ÜÇ HARFLİ MARKETTE SATILAN SÜTTEN SU ÇIKTI

Daha fiyat tartışmaları devam ederken 3 harfli market zincirinde satılan sütte çıkanlar herkesi şaşkına uğrattı.

Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından yapılan denetimlerde üç harfli market zincirlerinden birinde satışa sunulan sütlerin içinde sadece su bulunduğu tespit edildi. Üretici firma yaptığı açıklamada, belirlenen sütlerin bazı serilerine üretim aşamasında sehven içilebilir su konulduğunu duyururken, ilgili ürünlerin market raflarından toplatıldığı belirtildi.

SEKTÖR ENDİŞE İÇERİSİNDE, ÜRETİCİNİN SABRI TÜKENMEK ÜZERE!

Yukarıda yazdıklarımı okuduğunuzda eminim sektörün içinde bulunduğu durumu sizlerde başlıktaki gibi özetlersiniz.

Şu an en önemli mesele süt fiyatları ve asıl sorun şubat ayında ödemeler yapılınca başlayacak.

Üreticinin sabrı da kalmadı, dayanacak gücü de.

Zaten 17,15’i yetersiz bulmasına rağmen üretime devam eden üreticiye şayet bunun altında bir rakam ödenirse süt ineklerinin kesimi daha da artacak!

Peki üretim durursa raflardaki sütün fiyatı düşer mi? Ya da başlıktaki gibi su katacak süt bulabilir misiniz !

Hazırlayan: Gazeteci Taner Öztürk