Tarım Dünyası: BM İklim Değişikliği Zirvesi (COP29) bugün Azerbaycan’ın başkenti Bakü’de başlıyor.
İklim krizinin en acil meselelerinden biri olan finansman desteği bu yıl zirvenin ana gündem maddesi olacak. Tarihin en sıcak yılı olan 2024’te, dünya ısınmasının kritik eşiği olan 1,5 derece sınırını aşarken, zirveye yaklaşık 50.000 kişinin katılması bekleniyor.
LİDERLERDEN ZAYIF KATILIM
Ancak bu yıl zirveye lider düzeyinde katılım sınırlı. Özellikle ABD’nin yeni başkanı Donald Trump’ın katılmaması dikkat çekiyor. Zirvede, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron ve Almanya Başbakanı Olaf Scholz gibi diğer bazı önemli liderler de yer almayacak.
İKLİM FİNANSMANINDA ZORLU MÜZAKERELER
Zirvenin ana gündem maddelerinden biri, gelişmekte olan ülkelerin iklim değişikliğine uyum sağlamalarını kolaylaştıracak finansman kaynaklarının oluşturulması. Bu ülkeler, temiz enerjiye geçişte daha büyük zorluklarla karşı karşıya kalıyor ve 2025 itibarıyla devreye girmesi planlanan “İklim Finansmanı Yeni Kolektif Niceliksel Hedefi” (NCQG) bu desteği sağlamayı amaçlıyor. Gelişmekte olan ülkeler, iklim değişikliği ile başa çıkmak için 1,1-1,3 trilyon dolar arasında bir fona ihtiyaç duyduklarını belirtirken, gelişmiş ülkeler bu miktarı 100 milyar dolar ile sınırlamak istiyor. Bu noktada, donör ülkelerin sayısını artırma tartışması öne çıkıyor. Çin, Hindistan ve Singapur gibi ülkelerin de finansman sürecine katkı vermeleri bekleniyor.
ABD’NİN YENİ YÖNETİMİ VE İKLİM POLİTİKASI
ABD’de Donald Trump’ın yeniden başkan seçilmesinin olası etkileri zirvenin bir başka önemli gündem maddesi. Trump yönetiminin Paris Anlaşması’ndan çekilmesi ve hatta BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi’nden (UNFCCC) çıkma ihtimali konuşuluyor. Ayrıca Trump’ın petrol ve doğalgaz sondaj faaliyetlerini artıracağı beklentisi, iklim hedeflerine ulaşmayı zorlaştıracak bir adım olarak değerlendiriliyor. Analistlere göre Trump’ın başkanlığı, ABD’de yaklaşık 4 milyar ton ek emisyona yol açarak küresel iklime 900 milyar doların üzerinde zarar verebilir.
EV SAHİBİ ÜLKE OLARAK AZERBAYCAN: HEDEFLER VE TARTIŞMALAR
COP29’a ev sahipliği yapan Azerbaycan’ın iklim hedefleri ve çevre politikaları da mercek altında. Ekonomisinin yarısından fazlası petrol ve doğalgaz sektörlerine dayanan Azerbaycan, 2030’a kadar sera gazı emisyonlarını %35 ve 2050’ye kadar %40 azaltma hedefini koydu. Ancak insan haklarıyla ilgili endişeler de zirvede gündeme gelecek. Ülkede 400’den fazla siyasi tutuklu bulunduğu iddiaları karşısında Azerbaycan hükümeti, yalnızca görüşleri nedeniyle kimsenin alıkonulmadığını belirtiyor.
YENİ İKLİM PLANLARI AÇIKLANACAK
COP29’un ilk günlerinde, Azerbaycan ve Brezilya ile birlikte Birleşik Krallık’ın da yeni iklim planlarını açıklaması bekleniyor. Bu adım, ülkelerin iklim taahhütlerini yerine getirip getirmediğini yeniden değerlendirmek için bir fırsat sunuyor. Geçtiğimiz günlerde Birleşik Arap Emirlikleri, ulusal katkı beyanını güncellemiş ancak uzmanlar, bu yeni hedeflerin küresel 1,5 derece hedefine ulaşmada yetersiz kaldığını belirtmişti.
KÜRESEL KARBON BÜTÇESİ VE 2024 PROJEKSİYONLARI AÇIKLANACAK
Ayrıca, Paris Anlaşması hedeflerine yönelik ilerlemeyi değerlendiren Küresel Karbon Bütçesi, geçen yılın emisyon verileri ve 2024 yılı projeksiyonları ile 13 Kasım’da kamuoyuna açıklanacak. Bu rapor, dünyanın iklim krizine karşı ne kadar yol kat ettiğini gözler önüne sermesi açısından büyük önem taşıyor.
Bakü’deki zirve, iklim finansmanı, liderlerin politik tercihleri ve ülkelerin hedefleriyle dünya için kritik bir dönemeç olacak.