Önce pazara, sonra markete gittim. Şöyle en güzel sebzeleri seçtim.

Meyvelerin en parlak olanlarını koy dedim görevliye. Özenle seçti hepsini. Koyduk sepete.
Evde et de eksik geçtim kasap bölümüne, unutmadan hanım yumurta almadan da gelme demişti.

Bir kolide ondan.

Kahvaltı için süt ve peynir de lazım.

Aldık şöyle en kalitelisinden.

Geçtim kasaya biraz pahalı oldu ama bir hafta yeter bunlar bize.

Şimdi doğruca eve…

Hafta sonu yaptığım alışverişi özetlemeye çalıştım size.

Peki, sıkça tükettiğimiz yukarıdaki bu yiyeceklerin Salmonella riski taşıdığını biliyor muydunuz?

Geride bıraktığınız hafta İzmir Buca’da bir kişi hayatını kaybetti yediği yemekten.

Yapılan inceleme sonucu Salmonella enfeksiyonu nedeniyle bu ölümün gerçekleştiği belirtildi.

Bir anda geçtik bilgisayar başına, aldık elimize telefonları girdik internete neymiş bu Salmonella diye koyulduk araştırmaya.

Nedir bu Salmonella, bu bakteriden kendimizi nasıl koruyacağız, hangi önlemleri almak gerekiyor?

Hadi gelin bu sorulara yanıt arayalım. Ama önce neler yaşandığını hatırlayalım.

KUMPİR YEDİ, HAYATINI KAYBETTİ

İzmir’in Buca ilçesinde bir işletmede kumpir yedi Zeyrek ailesi.

Fenalaşan Bahar Zeyrek, annesi Servet Polat ve oğlu Gökhan Zeyrek, aynı gün kusma ve ishal şikayetiyle gittikleri hastanede tedavilerinin ardından evlerine döndü aile.

2 gün sonra anne Servet Polat evin tuvaletinde ölü bulundu.

Aile işletmeden şikayetçi oldu.

SORUŞTURMA BAŞLATILDI

İzmir Cumhuriyet Başsavcılığı, bu olay üzerine soruşturma başlattı. Yapılan incelemede aynı iş yerinde kumpir yiyen başka kişilerin de zehirlenme şikayetiyle hastanelere başvurdukları belirlendi.

SALMONELLA VİRÜSÜ BULUNDU

İzmir İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ekipleri tarafından işletmede yiyecek hazırlanmasında kullanılan malzemelerden alınan numune örneklerindeki ilk incelemede salmonella virüsü bulunduğu öğrenildi.

NEDİR BU SALMONELLA?

Salmonella (salmonelloz), bağırsak yolunu etkileyen yaygın bir bakteriyel hastalık olarak biliniyor. Gıda zehirlenmesine yol açan bakterilerin en yaygın türlerinden biri olan salmonella, hayvan ve insan bağırsaklarında yaşar ve dışkı yoluyla dışarı atılır. İnsanlara en sık kontamine su veya yiyecekler yoluyla bulaştığı bilinen Salmonella enfeksiyonu yaz aylarında daha sık görülüyor.

Salmonella bakterisi, vücuda alındıktan sonra genellikle 12-36 saat sonra belirtiler ortaya çıkıyor ve 2 ila 7 gün arasında da devam ediyor.

Bu arada çocukların salmonella kapma ihtimali diğer yaş gruplarından daha yüksek.

PEKİ SALMONELLA’NIN BELİRTİLERİ NELER ?

Yukarıda Salmonella’nın ne olduğunu kısaca anlatmaya çalıştım. Asıl önemli konulardan birisi de belirtiler. Bu soruyu Haydarpaşa Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları Uzmanı Doç. Dr. Asuman İnan şu şekilde yanıtlıyor.

Salmonella belirtilerini aşağıdaki gibi sıralayabiliriz.

• İshal
• Ateş
• Mide krampları
• Mide bulantısı ve kusma
• Baş ağrısı
• İştahsızlık

Salmonella enfeksiyonunda en belirgin belirti şiddetli ishal…

Doç. Dr. Asuman İnan, ateş, üşüme, titreme, iştah kaybı, baş ağrısı, kramp şeklinde karın ağrısı, bulantı ve kusma gibi belirtilerin de tabloya eşlik edebileceğini, bazı durumlarda dışkıda kan veya mukus da görülebileceğini söyledi.

Salmonella bakterileri, hafif seyreden ve 1-2 gün içinde kendiliğinden düzelen ishal tablolarına neden olabildiği gibi, tifo-paratifo, menenjit, endokardit ve sepsis gibi ciddi enfeksiyonlara da yol açabiliyor.

FARKLI MUTFAK ARAÇ GEREÇLERİ KULLANILMALI

Gıda Mühendisi Ebru Akdağ’ın söyledikleri de dikkat çekici. Evde yapılan yemekler için şunları söyledi Akdağ:

Zehirlenmenin ölüme varması az rastlanan bir durum. Ancak kumpir örneğinde olduğu gibi hayvansal ürünlerin (süt- mayonez- sosis vs.) saatlerce dışarıda bekletilmesi bakteriyi öldürücü bir seviyeye getirebilir.

Özellikle tavuk, buzdolabında çözdürülmeli, suyu başka hiçbir gıdaya temas etmemelidir. Mesela evde çiğ süt, un ve yumurtadan yapılmış ürünlerin tadılması, bu ürünlere dokunduktan sonra ellerimizi yıkamadan başka bir gıda veya mutfak eşyasına dokunmak çok tehlikeli. Yine çiğ et kesilen bıçakla sebze ya da ekmek kesilmez. Hayvansal gıda ile sebze ve meyveler için farklı mutfak araç gereçleri kullanılmak zorunda.

DÜNYADA HER YIL 94 MİLYON VAKA GÖRÜLÜYOR

Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre her yıl, 155 bini ölümle sonuçlanan yaklaşık 94 milyon salmonella vakası görülürken, bunların yüzde 85’inin gıda kaynaklı olduğu açıklandı.

TÜKETİCİLER NE YAPILMALI?

Bir kere dışarıda yemek yerken çok dikkatli olmalı, temiz ve güvenilir bir mekanı seçmemiz gerekiyor.

Yine çiğ sebze ve meyvelerin iyice yıkanmış olduğundan emin olmalı ve iyi pişmiş yiyecekleri tercih etmeliyiz. Açıkta bekletilen gıdalardan da mutlaka uzak durmalıyız.
Gıda işletmelerinde ise tedarikten sunuma kadar her aşamada hijyen kurallarına uymak kritik önem taşıyor.

Çalışanların kişisel hijyenine dikkat edilmeli, gıdaların saklama ve hazırlanma koşullarının da periyodik olarak denetlenmesi gerekiyor.

Ve son olarak el temizliğine önem verilmesi, Salmonella’dan korunma yöntemleri olarak sıralanabilir.

Salmonellasız günler dileğiyle…

Hazırlayan: Gazeteci Taner Öztürk