Hem Karadeniz Bölgesi’nin hem de ülkemizin en önemli tarımsal ürünlerinden birisi.

Çikolatanın olmazsa olmazı, çerezlerin en lezzetlisi…

Fındık…

Bakanlık verilerine göre dünya fındık üretiminin yüzde 69’u Türkiye’de gerçekleşiyor.

Büyük bir kısmını ihraç ettiğimiz fındıktan 2023-2024 üretim sezonunda 2,2 milyar dolar gelir sağladık.

Böylesine önemli bir ürün tam 10 farklı ilimizde yetiştiriliyor.

Ancak hiç tartışmasız Karadeniz Bölgesi bu işin lideri.

Hasadın yeni yeni başladığı bugünlerde fındık üreticisi alım fiyatlarını bekliyordu ki beklenen açıklama TMO’dan geldi… Yazılı olarak duyuruldu fiyatlar.

Levant kalite için 130 TL,

Giresun kalite için 132 TL belirlendi.

Açıklanan fiyatı yeterli bulanlarda var,tepki gösterenlerde…

Farklı kurumlar daha önce yaptıkları açıklamada alım fiyatının 150-200 tl aralığında olması gerektiğini belirtmişti.Fındık üreticisi ise en az 160 TL bekliyordu.

Bugünkü yazıda size fındık fiyatlarına olan tepkiler ve ülkemizdeki üretim rakamlarını paylaşacağım.

FINDIKTA GİRESUN KALİTE 132 TL, LEVANT KALİTE 130 TL’DEN ALINACAK

Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO) 2024-2025 sezonu kabuklu fındık alım fiyatlarını yüzde 50 sağlam iç fındık esasına göre; levant kalite için kg fiyatı 130 TL, Giresun kalite için ise 132 TL olarak belirlendi. TMO geçen yıl Levant kaliteye 82 TL/Kg, Giresun kalite fındığın kilosunu ise 84 TL’den açıklamıştı. TMO geçen yıla göre fındık alım fiyatını yaklaşık yüzde 60 artırdı. TMO’dan yapılan açıklamaya göre Tarım Bakanlığı tarafından verilecek alan bazlı destek, mazot ve gübre destekleri ile birlikte Levant kalite fındık 133 TL/kg, Giresun Kalite için ise ortalama fiyat 135 TL/Kg olacak. 12 Ağustos’tan itibaren randevu alımlarına başlayacak olan TMO kabuklu fındık alımlarına 19 Ağustos’ta başlayacak.

TMO’dan yapılan yazılı açıklama işte bu şekilde. Peki bu fiyatları kim nasıl yorumladı? Önce açıklanan fiyatı yeterli bulanlara bakalım…

AKP ORDU MİLLETVEKİLLERİ FINDIK FİYATLARINDAN MEMNUN

Fındık fiyatlarının açıklanmasının ardından Ak Parti Ordu Milletvekilleri peş peşe açıklamalarda bulundu.

Eski Milli Eğitim Bakanı ve Ak Parti Ordu Milletvekili Mahmut Özer, “Fındık üreticimiz için belirlenen fiyatların hayırlı olmasını diliyorum. Fındık emekçilerimizin yanında olan Sayın Cumhurbaşkanımıza desteklerinden dolayı şükranlarımı sunuyorum. Süreci başarılı bir şekilde yöneten Tarım ve Orman Bakanımız Sayın İbrahim Yumaklı ve ekibine teşekkür ediyorum. Yeni fındık sezonunun bereketli olmasını temenni ediyorum” dedi.

Ak Parti Ordu Milletvekili Mustafa Hamarat, ” Fındık üreticimiz için yeni fındık sezonu bereketli, TMO’nun fındık destekleme fiyatları da hayırlı olsun. Her zaman fındık üreticimizin yanında olduk ve olmaya devam ediyoruz. Başta Sayın Cumhurbaşkanımıza ve Tarım Bakanımıza destekleri için çok teşekkür ediyoruz. Rabbim, tüm fındık üreticisi hemşehrilerimize bol ve bereketli bir hasat sezonu nasip etsin inşallah. Ne demiştik: Şimdiye kadar fındık üreticilerimiz ile aramıza kimse giremedi, bundan sonra da giremeyecek. Üreticilerimizi desteklemeye devam. ” ifadelerini kullandı.

Ak Parti Ordu Milletvekili İbrahim Ufuk Kaynak ise, ” Her zaman fındık üreticilerimizin yanında olduk, bundan sonra da olmaya devam edeceğiz. Toprak Mahsulleri Ofisi tarafından Kabuklu Fındık alım fiyatı belirlenmiştir. Başta Sayın Cumhurbaşkanımıza, Tarım ve Orman Bakanımıza ve emeği geçenlere destekleri için teşekkür ediyoruz. Ordumuza ve tüm bölgedeki fındık üreticilerimize hayırlı bereketli olsun.” dedi.

Ak Parti Trabzon milletvekili Yılmaz Büyükaydın, Tarım ve Orman Bakanlığı’nın sosyal medya paylaşımını alıntılayarak “Fındık üreticilerimizin yanında olduğunu gösteren başta Cumhurbaşkanımız sayın Recep Tayyip Erdoğan’a, Tarım ve Orman Bakanımız İbrahim Yumaklı’ya teşekkür ediyorum” ifadelerini kullandı.

Ak Parti Trabzon Milletvekili Vehbi Koç ise, yapılan açıklamanın fotoğrafını paylaşarak, “Cumhurbaşkanımız Sn. Recep Tayyip Erdoğan’ın liderliğinde hükümetimiz ve partimiz her zaman olduğu gibi üreticilerimizin yanında olmaya devam ediyor. Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO) açıklanan 2024/2025 dönemi kabuklu fındık alım fiyatları bölgemize ve üreticilerimize hayırlı, uğurlu olsun” diye yazdı.

BAYRAKTAR: FINDIK FİYATI KÖTÜ DEĞİL

130 lira olarak açıklanan fındık fiyatının beklenilen fiyattan yüzde 10 aşağıda olduğunu belirten Sakarya Ziraat Odaları İl Koordinasyon Kurulu Başkanı Ali Şener Bayraktar, “Fiyat çok kötü değil. Şu an için üreticiden fiyata büyük bir tepki yok” dedi.

Açıklanan fındık fiyatının tespit edilen fiyattan yüzde 10 aşağısında olduğuna değinen Başkan Bayraktar. “Geçen yıla oranla fındık fiyatında yüzde 60 zam var. Dolar bazında da yüzde 30 civarında bir artış söz konusu. Açıklanan fiyat kötü bir fiyat değil, piyasayı regüle edecek bir fiyat ifadelerini kullandı.

TRABZON TİCARET BORSASI: PİYASA GERÇEKLERİYLE ÖRTÜŞEN BİR FİYAT

Trabzon Ticaret Borsası (TTB) Yönetim Kurulu Başkanı Eyyüp Ergan; Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO) tarafından 2024 ürünü fındıkta alım fiyatının 130-132 TL olarak açıklanmasının piyasa gerçekleri ile örtüştüğü bildirildi. Trabzon Ticaret Borsası (TTB) Yönetim Kurulu Başkanı Eyyüp Ergan, geçen yılki fiyatların 82.5 ile 84 TL olduğunu hatırlatarak şunları söyledi:

Fındık bir dünya ürünü ve büyük oranda da ihraç ediliyor.  Dünya fındık üretim ve ihracatının büyük bölümü de Türkiye’nin elinde. Ancak hem üretim hem ihracattaki payımız gittikçe azalıyor. Bu gerçeği de hesaba katıp, TMO geçen yılki fiyatları da dikkate alarak 2024 ürünü fındık fiyatını belirledi diye düşünüyoruz. Üreticiyi mağdur etmeyecek, piyasa gerçekleri ile de örtüşen bir fiyat. Üreticiden tüccarına, fabrikacısına ve ihracatçısına kadar fındık sektöründeki tüm kesimler için hayırlı bir sezon geçirilmesini temenni ediyorum.

Sıra geldi fiyatı yetersiz bulanlara. Onların yorumları nasıl dersiniz?

ÖZGÜR ÖZEL: BU FİYAT BİR KENTİN BELİNE KAZMAYI VURMAKTIR

CHP Genel Başkanı Özgür Özel, Apar topar fındık fiyatını açıkladılar. Bu tamamen bir ihanettir. Bu fındık üreticisine, fındıkla yaşayan bu kentlere ihanettir. Sakarya’dan Artvin’e kadar, Trabzon’a, Ordu’ya, Giresun’a, Bartın’a, Kastamonu’ya, Samsun’a tamamen ihanettir. Bu fiyatlarla bu insanlar borçlarını ödeyemezler.” şeklinde konuştu.

Özgür Özel, sözlerini şöyle sürdürdü:

Bu insanları açlığa, sefalete, yoksulluğa mahkûm ederek enflasyon düşürülmez. Bu, Ordu ve Giresun’daki fındık üreticisini haciz tehlikesiyle karşı karşıya bırakarak olmaz. Çocuklar var düğün bekler, çocuklar var okula gidecek harçlık bekler. Nasıl olacak bu, üreticiye 130 lira verip maliyetin altında çalıştırırsanız? Bugün kim maliyetin altında iş yapıyor? Hangi patrona ve müteahhide maliyetin altında iş yaptırabiliyorsun da 5 milyon kişiyi etkileyen 500 bin fındık bahçesindeki emekçiye sen bu maliyetin altında bir fiyatı veriyorsun? Bu yapılan iş düpedüz Karadeniz’e ihanettir. Karadeniz’i açlığa, sefalete mahkûm etmektir. Ben bütün fındık üreticilerini bu fiyatı kabul etmemeye, buna tepki vermeye, bu tepkilerini en üst düzeyde dile getirmeye davet ediyorum.

MÜSAVAT DERVİŞOĞLU: 130 TL’LİK FINDIK FİYATI ASLA KABUL EDİLEMEZ

İYİ Parti Genel Başkanı Müsavat Dervişoğlu da TMO’nun fiyatına tepki gösterdi, “170 liranın altında belirlenen bir fiyat, fındık üreticisi için zarardır; tefeciye kâr, bankacıya kardır” dedi.

Sosyal medya hesabından açıklama yapan İYİ Parti’nin Ordulu Genel Başkanı Müsavat Dervişoğlu;

130 TL olarak açıklanan fındık fiyatı asla ve kata kabul edilemez! Daha önce de dile getirdiğimiz gibi 170 liranın altında belirlenen bir fiyat, fındık üreticisi için zarardır; tefeciye kâr, bankacıya kârdır! Açıklanan bu rakam, fındık üreticisini mağdur etmekten başka hiçbir anlam taşımadığı gibi altın değerindeki Türk fındığını pula çevirmekten başka bir şey değildir!” ifadelerini kullandı.

ORDU MİLLETVEKİLİ SEYİT TORUN: FINDIK ÜRETİCİSİ KÖŞEYE SIKIŞTIRILDI

Toprak Mahsulleri Ofisi’nin 2024-2025 sezonu kabuklu fındık alım fiyatlarını kilogram başına 130 lira olarak açıklamasına tepki gösteren CHP Ordu Milletvekili Torun, bunun bir “açlık fiyatı” olduğunu söyledi. Satışlar başladığında fiyatın 130 liranın da altına düşebileceğini kaydeden torun, “Fındık üreticisi köşeye sıkıştırıldı” dedi.

Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) Ordu Milletvekili Seyit Torun; fındık taban fiyatı yüksek olunca AKP Genel Başkanı ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın açıklamayı kimseye bırakmadığını, fiyat düşük olunca açıklamanın Tarım ve Orman Bakanlığı’na yaptırıldığına dikkat çekti. Açıklanan taban fiyatın bir hayal kırıklığı olduğunu belirten Torun, bunun bir “açlık fiyatı” olduğunu kaydetti. Üreticilerin 1 yıl boyunca harcadığı emeğin hiç mi karşılığı olmayacak?” diye soran Torun, “Bu fiyatı kabul etmiyoruz. Belirlenen fiyat fındık üreticisini yok saymaktır, fındık üreticisi köşeye sıkıştırıldı” ifadelerini kullandı.

ZONGULDAK MİLLETVEKİLİ EYLEM ERTUĞRUL: MALİYETLER YÜZDE 200 ARTARKEN BU FİYAT ÜRETİCİYE REVA MIDIR?

CHP Zonguldak Milletvekili Eylem Ertuğrul konu hakkında yaptığı yazılı açıklamasında şu görüşlere yer verdi: Geçen yıl 90-100 lira bandında sezona başlayan fındık fiyatları sezon sonuna doğru 120-130 Liraları zaten görmüştü. Enflasyon ocak ayından itibaren yüzde 25’ken, fındığa yapılan yıllık zammın bu kadar olması tamamen üretici ile dalga geçmektir. Maliyetler yüzde 100-200 artarken bu üreticiye reva mıdır? Bu fiyat aracıların ekmeğine yağ süren bir fiyat olmuştur. Üretim maliyeti kilogram başına 120 TL. Maliyetin üzerine en az %30’luk bir nefes payı eklenerek en az 160-170 TL fiyat açıklanmalıydı. TMO vakit kaybetmeden fındık taban fiyatını gerçekçi verilerle güncellemelidir. Aksi takdirde kaybeden Türk fındığı olacak!

ZMO TRABZON ŞUBE BAŞKANI CEMİL PEHLEVAN: BELİRLENEN FİYAT YETERSİZ

Ziraat Mühendisleri Odası Trabzon Şube Başkanı Cemil Pehlevan, Tarım ve Orman Bakanlığı’nın belirlediği fiyatların, fındık üreticilerinin depolama, finansman ihtiyaçlarını karşılamaktan ve pazarlama sorunlarını çözmekten uzak olduğunu ifade etti. Pehlevan, bu sezon belirlenen fiyatlar, üretim maliyetleri göz önüne alındığında yetersiz kalmaktadır. Üretim maliyeti 120 TL/kg iken, üreticiyi memnun edecek en az 170 TL taban fiyatı açıklanmalıydı dedi.

Cemil Pehlevan, üreticilerin zorlu şartlarda çalıştığını ve bu fiyatların çiftçilerin emeğinin karşılığını almasını sağlamadığını vurguladı. “İhracatçılar kazanç sağlarken, üreticilerin mağdur edilmemesi gerekir. Üreticiler fındık fiyatlarının düşük olması durumunda üretimden çekilebilir, bu da hem üreticiler hem de ihracatçılar için olumsuz sonuçlar doğurur,” şeklinde konuştu.

TZOB YÖNETİM KURULU ÜYESİ ARSLAN SOYDAN: FINDIK FİYATI ÜRETİCİYİ MEMNUN ETMEDİ

Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB)Yönetim Kurulu Üyesi ve Ordu Ziraat Odaları Koordinasyon Kurulu Başkanı Arslan Soydan, açıklanan fiyatın üreticiyi mutlu etmediğini dile getirdi.

Arslan Soydan, “Açıklanan fiyat geçen yılki fiyatların yüzde 60 üzerinde. Ancak, bu rakamlar maliyetlerin biraz üzerinde kalıyor. Üretici 150 TL ve üzeri fındık fiyatı bekliyordu. Bugünkü maliyetlere bakıldığında yüksek maliyetler karşısında açıklanan fındık fiyatı tatmin edici değil. Kısa zamanda fındıkları alabilme ve ödemelerinde bir hafta içinde yatırılması piyasayı biraz daha yukarı fiyatlara çekebilir. Bu fiyatların yukarı çıkabilmesi için serbest piyasa önemli” ifadelerini kullandı.

YENİDEN REFAH PARTİSİ ORDU İL BAŞKANI ADEM AĞCA: FINDIK ÜRETİCİSİNİ VE ORDU’YU YOK SAYDILAR

Yeniden Refah Partisi Ordu İl Başkanı Adem Ağca, Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO) tarafından açıklanan 2024-2025 sezonu fındık alım fiyatlarına sert tepki gösterdi.

Ağca, yazılı açıklamasında; “Bu fiyatlar, fındık üreticilerini tamamen yok saymaktır. Fındık üreticisine, fındıkla geçinen Ordu’muzu yok saymaktır. AK Parti hükümetinin fındık üreticisini görmezden gelmesidir. TMO, alımlarda her türlü teknik altyapı, depolama, personel ve finansman imkânlarını tamamladı. Üreticiler 12 Ağustos’tan itibaren randevu alabilecek ve alımlar 19 Ağustos’ta başlayacak. Alımların başladığı gün ödeme yapılacağı açıklandı. Ancak, açıklanan fiyatlar ve alım süreci, üreticilerin beklentilerini karşılamaktan çok uzak” olduğunu vurguladı.

ORTAHİSAR BELEDİYE BAŞKANI: FINDIK ÜRETİCİSİ BU YIL DA SAHİPSİZ BIRAKILDI

Ortahisar Belediye Başkanı Ahmet Kaya, TMO tarafından açıklanan 2024 fındık alım fiyatlarının beklentinin çok altında olduğunu belirterek, “AK Parti iktidarında her yıl olduğu gibi bu yıl da, fındık üreticilerimiz büyük bir hayal kırıklığı yaşamış ve sahipsiz bırakılmıştır” dedi.

Ahmet Kaya; Her şeyin fiyatı 3 kat artıp fındığın fiyatı yerinde sayıyorsa ortada ciddi bir haksızlık vardır. Bu fiyatın üreticiyi memnun etmesi mümkün değildir. Bu fiyat, yüzbinlerce fındık üreticimizi hasat öncesinde hayal kırıklığına uğratmış, haklı taleplerini yok saymıştır. Açıklanan fiyat, maliyeti bile karşılamamaktadır ve bu durumda üreticimiz, fındığı toplama konusunda tereddüt yaşayacaktır.”

Yakın bir gelecekte seçim olsaydı, oy kaygısı ve korkusuyla belki fındık üreticilerine hakkını verirlerdi. Seçimler bitti, iktidar üreticiyi unuttu. Ama inşallah üreticiler bunu unutmayacaktır.” İfadelerini kullandı

ZİRAAT MÜHENDİSİ HALUK ŞENSOY: 1 KİLO FINDIK FİYATINA 10,5 EKMEK

Ziraat Mühendisi Haluk Şensoy Ordu’da yapılan ekmek zammıyla birlikte 1 kilo fındık karşılığında 10,5 ekmek alınabildiğini söyledi. Ordu’da ekmeğe yüzde 25 zam yapıldı. 10 TL olan ekmek 12,5 TL oldu. Ziraat Mühendisi Haluk Şensoy, ekmeğin 10 TL’den 12,5 TL’ye yükselmesiyle birlikte, 1 kilo fındık karşılığında alınabilecek ekmek sayısının önemli ölçüde azaldığını belirtti.

Şensoy, zam öncesinde 1 kilo fındık ile 22 ekmek alınabilirken, bu rakamın şu an sadece 10,5 ekmeğe düştüğünü ifade etti. Konuyla ilgili tepkisini dile getiren Şensoy, “Nasıl bir zulümdür bu. Ordu’da ekmek bugün 12,5 lira oldu. 1 kilo fındık ile 22 ekmek alınması gerekiyorken, şimdi 10,5 ekmeğe düştü” şeklinde konuştu.

Siyasiler ve sivil toplum kuruluşu temsilcilerinin yorumları işte bu şekilde. Peki fındık üreticisi açıklanan fiyatları nasıl buldu?

ORDULU FINDIK ÜRETİCİLERİ TEPKİLİ: FINDIK İŞİ BİTTİ!

Ordulu üreticiler, fındık alım fiyatının en az 200 TL olması gerektiğini belirterek, “Fındık işi bitti, bahçelerde fındık kalacak, büyük zarar edeceğiz” dedi.

Üreticiler; Yeterli değil. En az 150 olması gerekirdi. Geçen seneye göre işçi fiyatları olsun gübre fiyatları olsun iki kat arttı. Masraflarımız çoğaldı, kurtarmıyor. 130’da satamayacağımızı söyleyebilirim. Çünkü biz işçi parası olsun, gübre parası olsun bahçe bakım parası olarak manavlardan para alıyoruz. Mecbur manavlardan aldığımız parayı fındık hasadının hemen peşinden satacağız. Onlar da açıklanan fiyatın altından alacaklar. O yüzden cebimizden vereceğiz. İstediğimiz para gelmeyecek, 130 da gelmeyecek bize” diye konuştu.

Bir diğer üretici ise “Gerçekten az. Bence 200 olmalı. Çünkü kurtarmıyor. Tırpan yevmiyesi geçen sene bin liraydı bu sene 4 bin lira. Fındık yevmiyeleri 2 bin lira. Bin 200 kabul etmiyorlar daha fazla istiyorlar. Bu yüzden daha çok olmasını isteriz. Her şeye para veriyoruz. Kurtarmıyor. Cebimizden veriyoruz. İnsanlar bahçesine orman olmasın diye bakıyorlar. Mecburuz toplamaya” diyerek tepkisini gösterdi.

FINDIK ÜRETİCİSİ: 160 TL’DEN AŞAĞI FİYAT VERENLER UTANSIN

Ali Rıza Yaylı isimli fındık üreticisi, fındık fiyatının az olduğunu belirterek, “Çok düşük bir fiyat açıkladı. Onlar o fiyatı kendilerine alsınlar, 160 liradan aşağı fındık olmaz. Bizim hakkımız 160 liradan yukarısı. Özgür Özel bizim için gerçek lider ve genel başkanımız. Saygı duyuyoruz ve seviyoruz kendisini. 130 lira fındık için düşük bir fiyat, bundan Ak Parti düşünsün, biz düşünmeyeceğiz artık. 160 liradan aşağı fiyat verenler utansın” dedi.

Nuran Güvelioğlu ise hak ettikleri bir fiyat istediklerini belirterek, “Fındık fiyatlarının normal olmadığını düşünüyorum çünkü hak edilen bir fiyat değil. Bu çok makul bir fiyat değil, insanlar ne yapsın bu şekilde, üretici ne yapmalı, olmaz. İstediğimiz bir şey değil daha yüksek, daha düzgün ve dürüstçe hak ettiğimiz bir fiyat istiyoruz” dedi.

Fındık alım fiyatını yapılan yorumlar işte bu şekilde.

En çok merak edilen konulardan birisi de bu yıl rekolte ne kadar olacak?

Orada da kafalar karışık…4 farklı kurum 4 farklı rekolte tahmininde bulundu: ,

FINDIKTA REKOLTE BİLMECESİ!

Giresun Ziraat Odası: 649 BİN 90 TON

TZOB: 700 BİN TON

Tarım Bakanlığı Aadına UFK: 738 BİN 931 TON

Karadeniz İhracatçılar Birliği: 811 BİN 950 TON

Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından 2024 yılı tahmini fındık rekoltesi açıklama yetkisi Ulusal Fındık Konseyi’ne verildi. Ancak rekolte tahminleri havada uçuşmaya başladı.

UFK ve Karadeniz İhracatçılar Birliği’nin ardından Türkiye Ziraat Odaları Birliği ve Giresun Ziraat Odası da tahmini fındık rekoltesini açıkladı.

TZOB, tahmini fındık rekoltesinin 700 bin tonun altında gerçekleşeceğini belirtirken, Giresun Ziraat Odası tahmini rekolteyi 649 bin 90 ton olarak paylaştı. Ulusal Fındık Konseyi 738 bin 931 ton, Karadeniz İhracatçılar Birliği de 811 bin 950 ton olacağını tahmin ediyor.

Bu yazıyı iki soruyla noktalayalım:

1- Sizce fındık rekoltesi bu yıl kaç ton olur?

2- Siz üretici olsanız en fazla 132 liraya fındık satarsanız seneye üretir misiniz?

Hazırlayan: Gazeteci Taner Öztürk