Tarımsal Haberler: Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, kahverengi kokarcanın fındık ve diğer tarımsal ürünlere verdiği ciddi zararları ve bu tehditle mücadele için atılması gereken adımları gündeme taşıdı.
Bayraktar, Türkiye’nin dünya fındık üretiminde hala lider konumda olduğunu ve dünya üretiminin %64’ünü karşıladığını hatırlatarak şunları söyledi: “Ürettiğimiz fındığın %85’ini ihraç ederek küresel ihracatın %50’sini karşılıyoruz. Ancak bu başarıyı sürdürebilmek için kahverengi kokarca zararlısı gibi büyük tehditlere karşı acil önlemler almamız gerekiyor.”
KAHVERENGİ KOKARCA: STRATEJİK BİR ÜRÜNÜ TEHDİT EDİYOR
2017 yılında Gürcistan’dan yayılarak Türkiye’ye ulaşan kahverengi kokarca, ilk olarak Artvin’in Borçka ilçesinde görüldü ve kısa sürede Karadeniz Bölgesi’ne yayıldı.
Bayraktar, bu istilacı türün yalnızca fındık üretimini değil, aynı zamanda elma, armut, turunçgiller, ceviz, şeftali, mısır, domates gibi 300’den fazla tarımsal ürünü etkilediğini vurguladı.
Bayraktar, “Türk fındığının geleceği, bu zararlının kontrol altına alınmaması halinde tehlikeye girecektir. Bunun sadece üreticilere değil, sanayicilere, ihracatçılara ve nihayetinde ülke ekonomisine ağır bir bedeli olacaktır.” dedi.
ÜRETİCİLER ZARAR EDİYOR, PİYASADA FİYATLAR DÜŞÜYOR
Bayraktar, kahverengi kokarcanın fındık üzerindeki etkilerinin ciddi boyutlara ulaştığını belirtti:
- Verimde %25 düşüş
- Randımanda %30-35 azalma
- Küflü ve çürük oranlarında %40 artış
Bu zararlar, piyasada fındık fiyatlarının düşmesine neden oldu. Üreticiler, Toprak Mahsulleri Ofisi’nin (TMO) açıkladığı alım fiyatının altında fındıklarını satmak zorunda kaldı. Eğer önlem alınmazsa, bu zararlı fındık sektöründe %50-75 oranında kayıplara yol açabilir ve yıllık 2 milyar doların üzerindeki ihracat gelirini ciddi şekilde tehdit edebilir.
MÜCADELE STRATEJİLERİ VE EYLEM PLANLARI
Bayraktar, kahverengi kokarca ile mücadelede alınan önlemler ve devam eden projeler hakkında bilgi verdi:
- Eylem Planı ve Feromon Tuzakları:
Tarım ve Orman Bakanlığı’nın 2023-2025 yıllarını kapsayan Kahverengi Kokarca Eylem Planı, TZOB ve diğer ilgili kurumlarla işbirliği içinde uygulanıyor. Bu kapsamda bölgedeki yayılımı kontrol etmek amacıyla 3.500 feromon tuzak yerleştirildi ve düzenli olarak kontrol ediliyor. - Samuray Arısı ile Biyolojik Mücadele:
Tarım ve Orman Bakanlığı, biyolojik mücadele için faydalı böcek olan samuray arısı üretimini artırarak doğaya saldı. Şu ana kadar 35 ilde 207 bin 286 samuray arısı üretildi ve salım yapıldı. - Kimyasal ve Biyoteknik Mücadele:
Çevreye zarar vermeyen biyolojik yöntemlerin yanında, Tarım ve Orman Bakanlığı’nın ruhsatlandırdığı bitki koruma ürünleri ile Nisan-Mayıs döneminde ilaçlı mücadele yapılması planlanıyor.
ÜRETİCİLERE DESTEK ŞART
Bayraktar, üreticilerin mücadelede zorlandığını belirterek şu önerilerde bulundu:
- İlaç desteği sağlanmalı: İlaç fiyatlarının yüksek olması nedeniyle üreticilerin mücadelesi sekteye uğruyor. Belediyeler ve diğer kurumlar ilaç temininde destek vermeli.
- Tazminat ve kredi kolaylığı: Kokarca zararlısından etkilenen üreticilere, turunçgil uzun antenli böceğinde olduğu gibi tazminat desteği sağlanmalı. Ayrıca, çiftçilerin Ziraat Bankası ve Tarım Kredi Kooperatifleri’ne olan borçları faizsiz veya düşük faizle yeniden yapılandırılmalı.
TOPLUM VE KURUMLARA ÇAĞRI: MÜCADELE SÜREKLİ OLMALI
Bayraktar, zararlıyla mücadelede tüm kurumların, üreticilerin ve bölge halkının koordinasyon içinde olması gerektiğini vurgulayarak “Kahverengi kokarca sadece tarım alanlarını değil, kış aylarında evleri, ahırları, depoları da istila ediyor. Bölge halkımızın zararlıyı gördüğünde imha etmesi ve ilgili kurumlara haber vermesi hayati önem taşıyor.” dedi.
TÜRK FINDIĞININ GELECEĞİ İÇİN BİRLİKTE MÜCADELE
Bayraktar, mücadelede başarıya ulaşmak için devletin, kurumların ve üreticilerin el ele vermesi gerektiğini belirterek şu çağrıyı yaptı:
“Bu zararlı yok olana kadar mücadelemiz devam etmelidir. Türk fındığının eşsiz konumunu korumak ve ülke ekonomimize katkısını artırmak için hep birlikte çalışmalıyız.”