Karadeniz’de fındık sezonu başlarken üretici ve alıcı arasındaki ödeme yöntemleri yeniden tartışma konusu oldu. Bu yıl beklenenin altında kalan rekolte, ürünün değerini artırırken, bazı küçük tüccarların üreticilere vadeli çek önerileri sunması endişe yaratıyor.
FİYATLAR TMO’YU KATLAYARAK YÜKSELDİ
Hasadın sona ermesiyle birlikte serbest piyasada fiyatlar Toprak Mahsulleri Ofisi’nin açıkladığı 195–200 TL’lik taban rakamların çok üzerinde seyrediyor. İlk günlerde 300–330 TL bandına oturan fiyatların nereye kadar çıkacağı belirsiz. Rekoltenin düşük olması ve ürünün depolarda bekletilmesi piyasayı yukarı doğru itiyor.
KÜÇÜK ALICIDAN RİSKLİ TEKLİFLER
Nakit sıkışıklığı yaşayan bazı alıcılar, üreticiye cazip görünen ancak tehlikeli teklifler götürüyor. “Bugün 320 TL yerine üç ay sonra 400 TL ödeyelim” diyen tüccarlar, aslında finansman yükünü üreticinin sırtına yüklüyor. Uzmanlar, bu tür tekliflerin çiftçiyi mağdur etme ihtimalinin çok yüksek olduğunu vurguluyor.
UZMANLARDAN AÇIK ÇAĞRI: PEŞİN SAT, BANKAYA KOY
Tarım temsilcileri, üreticinin uzun vadeli çeklere güvenmemesi gerektiğini belirtiyor. Eski Giresun Ziraat Odası Başkanı Özer Akbaşlı, “Bir yıllık emeğinizi vadeli çek karşılığında riske atmayın. Satış yapacaksanız nakit alın ve paranızı güvenceye alın” uyarısında bulundu.
Doğu Karadeniz İhracatçı Birliği Fındık Komitesi Başkanı Sebahattin Arslantürk ise banka faizlerinin cazibesine dikkat çekti. “Bugün paranızı bankaya yatırmak, vadeli çekten çok daha yüksek kazandırıyor” diyerek üreticilere temkinli davranma çağrısı yaptı.
İHRACATTA TARİHİ HEDEF KONUŞULUYOR
Arslantürk, bu sezon 210–230 bin ton iç fındık ihracatının mümkün olduğunu, gelir bazında 4 milyar dolar seviyesine ulaşılabileceğini belirtti. Ancak iklim değişikliği, kuraklık ve zararlılar nedeniyle uzun vadeli stratejilere ihtiyaç olduğunu vurguladı.
HUKUKİ VE SOSYAL SORUNLAR YOLDA
Nuteks Yönetim Kurulu Başkanı Ali Haydar Gören, vadeli çeklerin sadece ekonomik değil, sosyal sorunlar da doğurabileceğini söyledi. “Ödenmeyen çekler dava süreçlerini artırır, huzursuzluk yaratır. Üretici bu riski taşımamalı” diyerek dikkatli olunması gerektiğini kaydetti.
ÜRETİCİYE STRATEJİ: PANİK YOK, KONTROLLÜ SATIŞ
Ordu Ziraat Odası Başkanı Aslan Soydan ise üreticilere panikle hareket etmemeleri çağrısında bulundu. “Emanete ürün bırakmayın, pazara yalnızca ihtiyacınız kadar ürün indirin. Böylece hem fiyatlar dengelenir hem üretici korunur” ifadelerini kullandı.
Sektör genelinde ortak görüş, kısa vadede fiyatların artmaya devam edeceği; uzun vadede ise planlı üretim, verimlilik ve devlet desteklerinin kritik önemde olduğu yönünde.
Kaynak: www.ekoturk.com