Giresun kalite ayrı, levant kalite ayrı lezzetli.
Kimimiz çerez niyetine, kimimiz tatlıların üzerine dökerek tüketiriz.
Hele çikolatada olursa yemeye doyamayız.
Karadeniz bölgesinin en önemli tarımsal ürünü, ülkemize her yıl 2,5 milyar dolardan fazla gelir sağlayan nadide ürünümüz “fındık”tan bahsediyorum.
2025-2026 yılı hasat sezonu başladı. Fakat bu yıl Nisan ayında etkili olan zirai don fındık ağaçlarını da vurdu. Ağaçlar dondu, Filizler buz kesti.
Uzmanlar rekoltenin düşük olacağını o günlerde öngörmüştü. Nitekim haklıda çıktılar.
Kimine göre 700 bin, kimine göre 600 bin ton rekolte tahmin edilse de tartışmalara TMO Genel Müdürü Ahmet Güldal son noktayı koydu.
Bu yıl 453 bin ton rekolte beklendiğini söyledi Ahmet Güldal.
Rekolte kadar merak edilen bir diğer konu da alım fiyatlarının ne olacağıydı.
Bu soru da yakın zamanda yanıt buldu. Giresun kalite fındık 200 TL, Levant kalite fındık 195 TL’den alınacaktı bu yıl.
Kimi üretici yeterli buldu fiyatı kimine göre 250 liradan aşağı olmaması gerekiyordu.
Bu haftanın dosya konusunu fındık olarak belirledim. Bahçelerde durum nasıl, rekolte kaç ton olacak, alım fiyatı beklentileri karşıladı mı?
Bu soruların yanıtına geçmeden önce çok sık duyduğumuz ve belki de birçoğunuzun anlamını merak ettiğimiz Giresun ve Levant kalite kavramlarının ne olduğuyla başlayalım.
GİRESUN KALİTE FINDIK NEDİR?
Giresun’un tamamında yetiştirilen tombul fındıklar ile az çok Giresun kalitesi özelliği taşıyan Trabzon’un Beşikdüzü, Vakfıkebir, Çarşıbaşı ve Akçaabat ilçelerinde yetiştirilen tombul fındıklardır. Dünyanın en üstün özellikli fındıkları olarakta bilinir.
LEVANT KALİTE FINDIK NEDİR?
Giresun kalite fındığın üretim bölgesi dışında kalan bölgelerde üretilen tüm fındıklara verilen ortak isimdir. Yetiştirildiği yere göre Levant Akçakoca, Levant Ordu, Levant Trabzon ve Levant Samsun olarak adlandırılan bu fındıklar Giresun kalite fındıklardan daha az yağ oranı içermesine rağmen diğer ülkelerde yetiştirilen fındıklardan genellikle daha yüksek yağ oranına sahiptir ve tat bakımından da daha üstündür.
Bu iki önemli kavramın ne anlam ifade ettiğini öğrenmiş olduk.
Gelelim alım fiyatlarına. Bu yıl yazılı bir açıklamayla duyuruldu fındık alım fiyatı.
TMO FINDIK ALIM FİYATLARINI YAZILI AÇIKLAMAYLA DUYURDU
Gözlerin çevrildiği kurum Toprak Mahsulleri Ofisi fındık alım fiyatlarını 5 Ağustos günü yazılı bir açıklamayla duyurdu. O açıklamada şu ifadeler yer aldı:
2025/2026 sezonu kabuklu fındık alım fiyatları %50 sağlam iç fındık esasına göre;
- Giresun kalite için; 200,00 TL/Kg,
- Levant kalite için ; 195,00 TL/Kg olarak belirlenmiştir.Ayrıca yüksek randımanlı fındığa (% 50 randıman üzerindeki) her + 1 randıman Giresun kalite için4 TL/Kg, levant kalite için 3,90 TL/Kg ilave fiyat verilecektir.
- Toprak Mahsulleri Ofisi, kabuklu fındık alımlarına 25 Ağustos’ta başlanacak olup alımlar önceki yıllarda olduğu gibi randevulu yapılacaktır.
- 18 Ağustos’tan itibaren TMO iş yerleri ile TMO Randevu sitesinden veya E-Devlet üzerinden randevu alınabilecektir.
Fiyatlar açıklandı yorumlara geçmeden önce rekolte bu yıl ne kadar olacak ona bir bakalım.
En yetkili isim TMO Genel Müdürü Ahmet Güldal yanıt verdi bu soruya.
BU YIL 453 BİN TON FINDIK REKOLTESİ BEKLENİYOR
Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO) Yönetim Kurulu Başkanı ve Genel Müdürü Ahmet Güldal, sahadaki gözlemlere dayalı yapılan belirlemelere göre, fındık rekoltesinin bu yıl 453 bin ton olmasının beklendiğini söyledi.
FINDIK DONDAN ETKİLENDİ
Fındıkta nisan ayında çok önemli zirai don hadisesi meydana geldi diyen Ahmet Güldal, Bu kapsamda fındıkta da bir zarar oluştu. Baktığımızda bu sene yüzde 37 kayıp söz konusu ki geçen sene 717 bin ton olan rekolte bu sene 453 bin ton olarak açıklandı. Bu tespiti yapanlar, işin içinde olan tarım il müdürlükleri, ziraat odaları, ofis temsilcileri, araştırma enstitüleri ve üniversiteden öğretim görevlileri. Bu konudaki uzmanların tüm il ve ilçelerde sahadaki gözlemlerine dayalı olarak yaptığı belirlemelere göre, fındık rekoltesi 453 bin ton olarak açıklandı ve bu şekilde kabul ettik. Hasadın seyrine göre baktığımızda, bu rakamın iyimser olduğunu değerlendirmek mümkün.” dedi.
ÜRETİLEN FINDIĞIN YÜZDE 80’İ İHRAÇ EDİLİYOR
TMO’nun bu yıl 13’üncü kez fındık alımıyla görevlendirildiğine dikkat çeken Ahmet Güldal; Türkiye’nin, dünya fındık üretiminin yüzde 64’ünü tek başına karşıladığı ve ürünün yaklaşık yüzde 80’inin ihraç edildiğini, geçen yıl itibarıyla 2,5 milyar dolarlık döviz getirisi sağlandığını söyledi.
Şimdi gelelim açıklanan alım fiyatlarına siyasiler, fındık üreticisi ve sivil toplum kuruluşu temsilcilerinin yapmış olduğu yorumlara.
FINDIK ÜRETİCİSİNE EMEĞİNİN KARŞILIĞI VERİLMEDİ
Açıklanan fındık alım fiyatlarına ana muhalefet partisi tepkili!
CHP Giresun Milletvekili Elvan Işık Gezmiş, “Fındık üreticisine yine emeğinin karşılığı verilmedi. 195 lira taban fiyat kabul edilemez.” dedi.
Yazılı bir açıklama yapan Gezmiş; “Fındık üreticisinin masrafı oldukça fazla, bu miktar giderleri karşılamaya bile yetmez. Açıklanan fiyat, maliyetin altındadır” ifadesini kullandı.
“Fındık taban fiyatı en az 250–300 TL bandında olmalı ki üretici rahat etsin, yüzü gülsün” diyen Giresun Milletvekili Elvan Işık Gezmiş, oysa biz, fiyat belirlenmesinde üretici örgütleriyle istişare edilmesini, maliyetlerin hesaplanarak üreticinin emeğinin karşılanmasını istemiştik. Ve Giresun kalite fındığa yüzde 10 fazla verilmesini talep etmiştik. Ancak yine üreticinin hakkı verilmedi dedi.
TZOB Yönetim Kurulu Üyesi Arslan Soydan ise üreticilere önemli uyarılarda bulundu.
FINDIK FİYATI SERBEST PİYASADA AÇIKLANAN TABAN FİYATIN ÜZERİNE ÇIKABİLİR
Türkiye Ziraat Odaları Birliği Yönetim Kurulu Üyesi Arslan Soydan, üreticinin kontrollü hareket ettiği takdirde fındığın serbest piyasada açıklanan taban fiyatın üzerine çıkabileceğini söyledi.
Ordu’da sahil kesimlerinde fındık hasadı 4 Ağustos tarihinde başladı.
Türkiye Ziraat Odaları Birliği Yönetim Kurulu Üyesi Arslan Soydan, “Biz fındığımızı kontrollü bir şekilde pazara indireceğiz. Emanete fındık bırakmayacağız ve acele etmeyeceğiz. Gelişen olaylar ve spekülasyonlar karşısında kesinlikle panik yapmayacağız ki fındık fiyatlarının daha yukarılarda, üreticinin aslında kafasında 300 lira gibi fiyatlar var, belki daha yüksekler de olacak” dedi.
FINDIĞIN MALİYETİ 200 TL’Yİ AŞTI
Trabzon Ortahisar Ziraat Odası Başkanı Mustafa Bekar ise açıklanan fındık alım fiyatlarına tepki gösterdi.
Ziraat Odası Başkanı Bekar, daha önce yaptığı açıklamalarda fındığın maliyetinin 200 TL’yi aştığını vurgulayarak, kilogram başına en az 250 TL fiyat beklediklerini belirtmişti. Ancak açıklanan rakamlar bu beklentinin gerisinde kaldı.
Bekar, “Artık piyasada fındık fiyatlarını belirlemek için çiftçilerimizle birlikte hareket edeceğiz, serbest piyasada fındık 270 TL’ye kadar çıkabilir, fındığı erken pazara indirmeyin çağrısında bulundu.
Gelelim fındık üreticisinin alım fiyatları karşısında ne düşündüğüne.
SERBEST PİYASADA FINDIK FİYATI DAHA DA YÜKSELİR
Fındık üreticisi Ahmet Gündoğdu ise girdi maliyetlerinin yüksek olduğundan üreticilerin biraz daha beklentiyi yüksek tuttuğunu söyledi. Serbest piyasada fiyatların daha da yüksek olacağına inandıklarını kaydeden Gündoğdu, “Üreticilerimiz ihtiyaçları kadar mahsul satsın.
Güvenli bir şekilde kontrol altına alırlar ise bu fiyatların en az yüzde 50 civarında artacağını tahmin ediyorum.” şeklinde konuştu.
FİYATLARI YETERSİZ BULANDA VAR, İYİ OLDUĞUNU DÜŞÜNEN DE !
Bir başka üretici, verilen fiyatı yetersiz buldu ve “Kabul etmiyorum bu fiyatı. Az hizmetimize karşılık yok. Fındık az tamam ama bu kadar da olmaz. En az 210 lira olmalıydı. Alan da yiyecek, işçi de var. Yevmiyeler 1500-2000 TL oldu.”
Bir başka fındık üreticisi ise açıklanan fiyatı olumlu karşıladı: “Geçen seneye göre iyi. Bu fiyattan alınırsa güzel. Şu anda zaten 200 liraya çıkabilir. Yevmiye gibi masrafları eklersen kafa kafaya gelir. Geçen seneye göre kurtarır.” yorumunu yaptı.
SON SÖZ
Rekoltenin düşük, maliyetlerin yüksek, alım fiyatlarının ise tartışmalı olduğu bu sezonda; çiftçinin beklentisi serbest piyasanın daha yüksek fiyatlarla denge bulması yönünde.
TMO’nun açıkladığı rakamlar bazı kesimler tarafından yeterli bulunmasa da fındıkta nihai tabloyu, hasadın seyri, üreticinin pazara ürünü indirme zamanı ve piyasa hareketliliği belirleyecek.
Karadenizli fındık üreticisi, bir kez daha emeğinin karşılığını alabilmek için temkinli, dikkatli ve dayanıklı olmak zorunda!
Hazırlayan: Gazeteci Taner Öztürk