Türkiye’nin coğrafi işaretli ve ihracata konu önemli tarım ürünlerinden Geyve ayvası, bu yıl zirai don nedeniyle tarihinin en düşük verim sezonunu geçiriyor. Sakarya’nın Geyve ve Pamukova ilçelerinde ayva bahçelerinde hasat neredeyse boş geçti; birçok üretici “sıfır verim”le sezonu kapattı.
REKOLTE “YOK SEVİYESİNDE”
Geçen yıl 40–45 bin ton civarında üretimle rekor kıran bölgede, bu sezon pek çok bahçede kasa bazında bile ürün alınamadı. Çiçeklenme döneminde etkili olan zirai don, meyve tutumunu tamamen durdurdu. Bazı üreticiler, “10 dönümlük bahçeden iki kasa ayva anca topladık” diyerek zararın boyutunu dile getirdi.
Pamukova Ziraat Odası Başkanı Yaşar Ulukaya, bu yıl yalnızca ayva değil üzüm ve şeftali üretiminin de büyük oranda zarar gördüğünü belirterek, “Geçen yıl 40–45 bin ton olan rekolte bu sene yok seviyesinde. Eve misafir geldiğinde ikram edecek bir tane ayvamız yok. Türkiye’nin ayvasının yüzde 60’ı Sakarya’dan çıkar ama şu an ihracat da durdu.” dedi.
ÜRETİCİYE DÖNÜM BAŞINA 5 BİN LİRA DESTEK
Zirai don sonrası yapılan tespitlerin ardından üreticiye destek ödemesi yapılmaya başlandığını belirten Ulukaya, “Hasar tespitinin ardından dönüm başına 5 bin lira ödeme yapılıyor. Bu destek moral oldu ancak kayıp çok büyük.” ifadelerini kullandı.
“50–60 TON BEKLERKEN 2–3 KASA TOPLADIK”
Pamukova’daki üreticiler bu yıl yaşadıkları kaybı şöyle anlattılar:
“10 dönümlük araziden normalde 50–60 ton ürün beklenirdi, bu yıl 2–3 kasa zor toplandı. Ayvalar hem küçük hem seyrek. Donun etkisi tarlaya adım atar atmaz belli oluyor.”
COĞRAFİ İŞARETLİ ÜRÜNDE KRİTİK SEZON
Altın sarısı rengiyle “dalların altını” olarak anılan Geyve ayvası, Türkiye’nin coğrafi işaretli ürünleri arasında yer alıyor ve önemli bir ihracat kalemi olarak öne çıkıyor. Ancak bu yıl yaşanan don zararı, hem üreticinin gelirini hem de dış ticaret potansiyelini olumsuz etkiledi.
Uzmanlar, bu tür afetlerin tekrarlanmaması için erken uyarı sistemlerinin güçlendirilmesi, don riskine karşı koruma yatırımlarının artırılması ve sigorta sistemlerinin üretici lehine daha etkin hale getirilmesi gerektiğini belirtiyor.