Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, Haziran ayına ilişkin üretici-market fiyat değişimlerini ve tarımsal girdilerdeki artışı değerlendirdi. İran–İsrail savaşı nedeniyle gübre fiyatlarında büyük artış yaşandığını vurgulayan Bayraktar, çiftçilerin üretimde zorlandığını ve desteklerin artırılması gerektiğini söyledi.
GÜBREDE ŞOK ARTIŞ: ÜRE %99, DAP %49 ZAMLANDI
Bayraktar, gübre fiyatlarının son bir ayda ÜRE’de %38,5, DAP’ta %12,9, 20.20.0 kompoze gübrede %10,7, Amonyum Sülfat’ta %6, Amonyum Nitrat’ta %3,1 oranında arttığını belirtti. Yıllık artışlar ise ÜRE’de %99,4, DAP’ta %48,8, Amonyum Nitrat’ta %36 oldu. “İran–İsrail savaşı, sevkiyat yollarında yaşanan kısıtlamalar ve dışa bağımlılık, gübre fiyatlarını fırlattı” dedi.
Mazot fiyatlarında da artış sürdü. Bayraktar, mazotun litresinin aylık %6,2, yıllık ise %15,1 artışla 49,89 TL’ye ulaştığını söyledi. Ayrıca süt ve besi yemi fiyatlarında yıllık %30, elektrik fiyatlarında %47 artış yaşandığını kaydetti.
KARPUZ, ÜRETİCİDEN MARKETE 7 KAT PAHALI
Haziran ayında üreticiyle market arasındaki fiyat farkının en çok karpuzda görüldüğünü belirten Bayraktar, “Karpuz üreticide 2 lirayken markette 14 liraya satılıyor. Bu, yüzde 600 fark demek. Kuru soğan %284, kabak %261, nohut %225, kuru fasulye %220 farkla satıldı” dedi.
EN ÇOK LİMON ZAMLANDI, EN FAZLA KARPUZ UCUZLADI
Haziran ayında markette fiyatı en çok artan ürün %42 ile limon olurken, en fazla düşüş %67,5 ile karpuzda görüldü. Üretici tarafında da karpuz %89,5 değer kaybetti. Fiyatı en fazla artan üretici ürünü ise %43,1 ile kırmızı mercimek oldu.
ÇİFTÇİ DESTEĞİ ARTIRILMALI
“Girdi maliyetlerindeki artış, kuraklık ve zirai don gibi doğal afetlerle birleşince üretici daha da zorlandı” diyen Bayraktar, 2025 yılı desteklerinin artırılmasının şart olduğunu vurguladı. Özellikle çeltik, ayçiçeği ve mısır gibi ürünlerde yapılacak gübrelemenin girdi fiyatlarındaki artış nedeniyle riske girdiğini söyledi.
TARIMDA İSTİKRAR İÇİN TEDBİR ŞART
Açıklamasının sonunda tarımsal üretimde istikrar için hem fiyat dalgalanmalarının hem de üretim maliyetlerinin kontrol altına alınması gerektiğini ifade eden Bayraktar, üreticinin yaşadığı sorunların kamu politikalarıyla desteklenmesini istedi.