Tarım ve Orman Bakan Yardımcısı Prof. Dr. Ahmet Gümen, Beyaz Et Sanayicileri ve Damızlıkçıları Birliği (BESDBİR) tarafından düzenlenen 7. Uluslararası Beyaz Et Kongresi’nde yaptığı konuşmada, küresel krizlerin gıda üretimi üzerindeki baskısını değerlendirerek Türkiye’nin üretim ve ihracat vizyonunu ortaya koydu.
GIDA EGEMENLİĞİ ARTIK GÜVENLİK MESELESİ
Konuşmasında küresel ısınma, afetler, jeopolitik belirsizlikler ve salgın hastalıklar gibi tehditlerin tarımsal üretimi derinden etkilediğini vurgulayan Gümen, 2050 yılında 10 milyara ulaşması beklenen dünya nüfusu karşısında üretim kapasitesinin stratejik önem kazandığını söyledi. “Gıda güvenliği kadar, gıda egemenliği de artık bir milli güvenlik meselesidir.” ifadesini kullandı.
Geçtiğimiz hafta yaşanan zirai don olayı ve Kuş Gribi salgınına dikkat çeken Gümen, bu felaketlerin üretimde sürdürülebilirliğin önemini bir kez daha hatırlattığını belirtti.
ÜRETİMİ YENİDEN PLANLIYORUZ
Bakanlık olarak çok yönlü bir dönüşüm süreci başlattıklarını belirten Gümen, üretimin planlanmasında verimlilik, kalite ve kayıtlılık ilkeleri doğrultusunda bir yol haritası izlediklerini aktardı. 2024 başında hayata geçirilen Üretim Planlaması kapsamında kırmızı et, beyaz et, süt ve yumurta üretiminde nerede, ne kadar ve nasıl üretileceğine dair modellerin geliştirildiğini açıkladı.
Gümen’in vurguladığı yapısal başlıklar arasında şu politikalar yer aldı:
- Suyu merkeze alan üretim planlaması
- Yeni destekleme modeli
- Arazilerin etkin kullanımı
- Sözleşmeli üretim ve teknoloji entegrasyonu
- Tarımsal örgütlenme ve kırsal kalkınma reformları
TÜRKİYE’DEN AB’YE İLK KEZ KANATLI ETİ İHRACATI
Bakan Yardımcısı Gümen, Türkiye’nin artık sadece kendi ihtiyacını karşılayan değil, küresel pazarlarda gıda arzı sağlayan stratejik bir merkez olduğunu belirterek, sektör için tarihi bir başarıyı şu sözlerle duyurdu:
“Dün itibarıyla, ilk kez bir Avrupa Birliği ülkesine kanatlı eti ihracatı gerçekleştirilmiştir.”
Gümen, bu başarının sektörün uluslararası alandaki potansiyelini artıracağını vurguladı.
ÜRETİM VE İHRACATTA TARİHİ REKOR
2024 yılı üretim verilerini de paylaşan Gümen, tavuk eti üretiminde %7,9’luk artışla 2,5 milyon tonun üzerine çıkıldığını, yumurta üretiminin ise %2,5 artışla 21 milyar adedi geçtiğini ifade etti.
İhracat rakamları ise şöyle:
- Tavuk eti: 281 bin ton
- Yumurta: 3,3 milyar adet
YERLİ ISLAHTA STRATEJİK ADIMLAR
Damızlık materyal ihtiyacını yerli üretimle karşılamak için TAGEM çatısı altında geliştirilen projelere dikkat çeken Gümen, Eskişehir Geçit Kuşağı Tarımsal Araştırma Enstitüsü tarafından etçi hat ANADOLU-T, Ankara Tavukçuluk Araştırma Enstitüsü tarafından ise ATAK, ATAK-S, ATABEY ve AKBAY yumurtacı hatlarının geliştirildiğini belirtti.
KIRSAL KALKINMAYA 1,8 MİLYAR TL DESTEK
Beyaz et sektörüne yönelik devlet desteklerine de değinen Gümen, son 5 yılda TKDK aracılığıyla 321 projeye yaklaşık 30 milyon euro yatırım yapıldığını, KKYDP kapsamında ise 313 projeye toplamda 1,8 milyar TL hibe sağlandığını söyledi. Bu yatırımlarla 4 milyar TL’lik ekonomik büyüklük yaratıldı.
KUŞ GRİBİNE KARŞI SIKI TEDBİRLER
Kuş Gribi salgınına karşı yürütülen mücadeleyi de değerlendiren Gümen, Türkiye’nin 3 büyük kuş göç yolu üzerinde yer alması sebebiyle yüksek risk altında olduğunu belirtti. 2024-2025 döneminde ülkede toplam 10 mihrak tespit edildiğini ve tamamının kontrol altına alındığını açıkladı.
Yeni dönemde biyogüvenlik tedbirlerinin güncellendiğini aktaran Gümen, bilim komisyonu ile yapılan çalışmalar doğrultusunda önümüzdeki günlerde sektör temsilcileriyle yapılacak toplantıda yeni tedbirlerin paylaşılacağını ifade etti.
YARININ ÜRETİMİ: YAPAY ZEKÂ, VERİ ANALİZİ, YENİLENEBİLİR ENERJİ
Geleceğe yönelik vizyonu da ortaya koyan Gümen, kanatlı sektöründe şu başlıkların ön plana çıkması gerektiğini vurguladı:
- Yapay zekâ destekli üretim planlaması
- Otomasyon ve veri analitiği
- Yenilenebilir enerji entegrasyonu
- Kadın ve genç istihdamı
- Su kaynaklarının etkin kullanımı
- Hayvan refahı
- Düşük karbon ayak izli üretim
ORTAK VİZYON İÇİN BULUŞMA PLATFORMU
Konuşmasını “Bu kongre sadece bir bilgi paylaşım zemini değil, aynı zamanda ortak bir gelecek inşa etme fırsatıdır” diyerek tamamlayan Gümen, 7. Uluslararası Beyaz Et Kongresi’nin sektör için hayırlı olmasını diledi.

