Tarımdan Haber: Samsun Ondokuz Mayıs Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümü Dr. Öğr. Üyesi Mehmet Tütüncü, balık atıklarını değerlendirerek tarımsal üretimde önemli bir adım attı.
TÜBİTAK destekli “Kesme Süs Bitkileri Yetiştiriciliğinde Hamsi Atık Hidrolizatlarının Biyoaktivatör Olarak Kullanılması” projesiyle, hamsi atıklarından elde edilen biyogübreyle topraksız tarımda gül yetiştirdi. Çevresel sorunları azaltmayı hedefleyen bu proje, hamsi atıklarını katma değeri yüksek bir ürün haline getirdi.
HAMSİ ATIKLARI AMİNOASİTLERE DÖNÜŞTÜ
Proje kapsamında, Karadeniz Bölgesi’nin önemli balık türlerinden biri olan hamsi, ana materyal olarak kullanıldı. Türkiye’de avlanan balıkların %60-70’ini oluşturan hamsinin işlenmesi sırasında ortaya çıkan %55-60 oranındaki atık, çevreye zarar vermemesi için bir kaynak olarak değerlendirildi. Bu atıklar, laboratuvar ortamında kimyasal işlemlerle aminoasitlere dönüştürülerek biyogübre üretiminde kullanıldı.
GÜLLER ÜZERİNDE İLK DENEMELER BAŞARIYLA SONUÇLANDI
Dr. Tütüncü, hamsi atıklarından elde edilen biyogübreyi topraksız tarım yöntemleriyle yetiştirilen güllerde denedi. “Projenin amacı, hem balık atıklarını bertaraf etmek hem de bu atıkları yeni teknolojilerle işleyerek tarımsal üretime kazandırmaktı.” diyen Tütüncü, biyogübrenin gül yetiştiriciliğinde büyüme parametrelerini artırdığını belirtti. Güller üzerindeki olumlu etkilerin ardından biyogübrenin domates ve çim gibi diğer bitki türlerinde de başarılı sonuçlar verdiği tespit edildi.
KATMA DEĞER VE ÇEVRE DOSTU ÜRETİM
“Hamsi atıkları genellikle balık unu veya yağı üretiminde kullanılıyor. Ancak biz bu atıkları bitki besleme ürünü olarak değerlendirerek çevresel zararlarını azaltıp, tarıma katkı sağladık.” diyen Tütüncü, biyogübrenin özellikle çevre kirliliğini azaltma potansiyeline dikkat çekti.
TİCARİLEŞME YOLUNDA ÖNEMLİ ADIM
Projenin üçüncü yılında, biyogübrenin büyüme ve verim üzerindeki etkilerini ölçmeye yönelik çalışmalar devam ediyor. Testlerin tamamlanmasının ardından biyogübrenin ticari bir ürün haline getirilmesi planlanıyor. Bu yenilikçi ürün, tarımsal üretimde hem verimi artırmayı hem de çevresel sorunları azaltmayı hedefliyor.
ÇEVRE VE TARIM İÇİN GELECEK VİZYONU
Dr. Tütüncü, projeyi Ordu Üniversitesi’nden Doç. Dr. Koray Korkmaz ile birlikte geliştirdiklerini ve balık atıklarının çevre üzerindeki olumsuz etkilerini gördükten sonra bu projeye başladıklarını belirtti. “Hamsi gibi bölgesel bir kaynağı değerlendirmek, hem yerel üreticilere hem de çevreye büyük fayda sağlıyor.” diyen Tütüncü, projeyi daha fazla bitki türünde denemeye devam edeceklerini söyledi.