Türkiye’nin en kıymetli tarım ürünlerinden biri olan Antep fıstığı, sadece ekonomik değil aynı zamanda kültürel anlamda da büyük bir öneme sahip. Ancak son aylarda yaşanan bazı gelişmeler, bu değerli ürünün masumiyetini sorgulatıyor.

Avrupa Birliği’nden yüksek aflatoksin nedeniyle iade edilen fıstık sevkiyatları, akıllarda ciddi soru işaretleri oluşturdu. Aynı dönemde iç piyasada fıstıklı çikolata ürünlerinde patlama yaşanması, bu durumun tesadüf olup olmadığını sorgulatıyor.

AFLATOKSİN NEDİR?

Aflatoksin nedir; bazı küf türlerinin (özellikle Aspergillus flavus ve Aspergillus parasiticus) ürettiği, sıcak ve nemli ortamlarda oluşan son derece toksik bir maddedir. Ayrıca;

• Karaciğeri hedef alır,
• Uzun vadede kanser riski taşır,
• WHO tarafından kanserojen olarak sınıflandırılmıştır.

Türkiye, dünya fıstık üretiminde söz sahibi ülkelerden biri olsa da, son zamanlarda AB’den gelen red kararları, fıstıkta aflatoksin sorununu net bir şekilde ortaya koyuyor.

Peki bu ürünler nasıl oluyor da ülkemizde testleri geçip, ihraç ediliyor ve sonra geri dönüyor?

İddialara göre, bu ürünler imha edilmek yerine iç piyasaya yönlendiriliyor.
Ama resmi açıklamalar yetersiz…

Ve en önemlisi: Tüketici bu durumun farkında değil!

Bir Ziraat Mühendisi olarak, mesleki hayatımın önemli bir kısmı Antep fıstığı bahçelerinde geçti.

Son yıllarda fiyat politikaları ve tüccarların baskısı nedeniyle üreticilerin fıstığı uzun süre depoladığını gözlemledim.

• Uygun olmayan depolama = aflatoksin için mükemmel ortam
• Aflatoksin = görünmeyen ama ölümcül tehlike

Tüm bunlar yaşanırken, piyasada Antep fıstıklı çikolata furyası yaşanıyor.
Özellikle “Dubai çikolatası” ile başlayan trend, yerli ve yabancı birçok markaya sıçradı.

Ve ilginçtir: Başta yüksek fiyattan satılan ürünler artık oldukça ucuza bulunabiliyor…

Geri dönen fıstıklar farklı ürünlerin içinde mi karşımıza çıkıyor?

Bunu kesin olarak söylemek zor.

Ama denetim eksikliği ve şeffaflığın olmaması, bu şüpheyi güçlendiriyor.

Unutmayalım:

Aflatoksin sadece bir “küf sorunu” değil.

Bu doğrudan halk sağlığını ilgilendiren, ciddi bir gıda güvenliği problemidir.

Tüm bu gelişmeler bize şunu söylüyor:

• Bilinçli tüketici olmalıyız
• Güvenilir kaynaklardan alışveriş yapmalıyız
• Denetimlerin artırılmasını talep etmeliyiz
• Gıda güvenliğine dair her gelişmeye duyarlı olmalıyız

Çünkü sağlık, fıstıktan da tatlı!