İzmir’de Buğday Ekolojik Yaşamı Destekleme Derneği öncülüğünde yürütülen İklim Dostu Çiftlikler Projesi, iklim krizine karşı yerelde çözüm üretmenin mümkün olduğunu gösteriyor.
Köy-Koop İzmir ve İtalya’dan Deafal iş birliğiyle sürdürülen proje, çiftçileri iklim dostu üretim modelleriyle buluşturuyor.
YEREL ÇÖZÜMLERLE İKLİM KRİZİNE DİRENÇLİ TARIM
İklim krizinin tarımsal üretim, su kaynakları ve gıda güvenliği üzerindeki etkilerini azaltmayı hedefleyen projede, İzmir’in farklı bölgelerinde pilot çiftlikler belirlendi. Bu çiftliklerde sürdürülebilir bitki besleme, su yönetimi, toprak sağlığı ve ürün deseninin iyileştirilmesi gibi alanlarda somut adımlar atıldı.
Proje kapsamında, çiftçiden çiftçiye bilgi paylaşımı ve yerel düzeyde iş birlikleriyle tarımsal üretimde bütüncül planlamalar hayata geçiriliyor. Böylece çiftçilerin iklim dostu yöntemlere geçişi destekleniyor.
KÖYLERDE SOMUT UYGULAMALAR
Tire Karateke Köyü: Sulama Kooperatifi öncülüğünde kompost sistemi kuruldu. Damla sulama ile organik madde artırılarak toprak sağlığı iyileştirildi.
Ödemiş Demircili Köyü: Su tüketimini azaltmak amacıyla slajlık mısır yerine Sudan sorgumu ekildi. Az toprak işleme yöntemi benimsendi.
Bergama Çamavlu: Meralarda bütüncül otlatma planı uygulanarak, otlatma ve dinlenme süreleri yeniden düzenlendi.
Bergama Göçbeyli: Toprak sağlığını artırmak için yeşil gübreleme ve ekim nöbeti uygulandı.
Menemen Emiralem: Ekim nöbeti ve gübreleme programı hazırlanarak çilek üretiminde hastalık baskısının azaltılması hedeflendi.
Ödemiş Bıçakçı: Kestane üretiminde bitki atıkları toprakla buluşturularak organik madde artırıldı, hastalıklara dayanıklı türlerin kullanımı teşvik edildi.
İKLİM DOSTU TARIMIN YAYGINLAŞMASI HEDEFLENİYOR
Proje kapsamında yapılan analizler, yüksek su tüketen domates, mısır ve pamuk gibi ürünlerde ciddi verim ve gelir kayıpları yaşandığını gösterdi. Bunun yerine nohut, mercimek, fasulye gibi baklagiller ile adaçayı, kekik, lavanta gibi tıbbi aromatik bitkilere yönelmenin önemi vurgulandı.
Sadece ürün değişikliği değil; münavebe, malçlama, örtü bitkisi kullanımı, yoğun toprak işlemeyi azaltma, organik gübreleme ve damla sulama gibi uygulamalar da iklim dostu üretimin önemli parçaları arasında yer aldı.
BİLGİ VE DENEYİM DESTEKLENİYOR
Çiftçilere yönelik eğitimler ve danışmanlık faaliyetlerinin yanı sıra, agroekoloji ilkelerine dayalı “İklim Dostu Çiftlikler Rehberi” ve “Sağlıklı Gıdaya Erişim Rehberi” hazırlandı. Kısa gıda tedarik zincirlerinin güçlendirilmesi de projede öncelikli hedefler arasında yer aldı.
İKLİM KRİZİNE KARŞI YEREL İŞ BİRLİĞİ
İklim krizine uyum için İzmir’de başlatılan bu uygulamalar, yalnızca bölgedeki çiftçilere değil, tüm Türkiye’ye örnek olabilecek iyi uygulama modelleri sunuyor. Proje, doğal kaynakların korunması, çiftçilerin gelirlerinin sürdürülebilir hale gelmesi ve ekosistemle uyumlu üretim anlayışının yaygınlaşması için önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.
Avrupa Birliği ve Türkiye Cumhuriyeti’nin mali desteğiyle, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yürütülen İklim Değişikliğine Uyum Hibe Programı kapsamında uygulanan proje, yerel toplulukları iklim krizine karşı birlikte çözüm üretmeye davet ediyor.