Geçmişte yapılan çok sayıda bilimsel çalışma, işlenmiş et tüketimini demans, diyabet ve çeşitli kanser türleriyle ilişkilendirmişti. ABD’den araştırmacılar, bu alandaki 70’ten fazla çalışmayı bir araya getirerek işlenmiş gıdalarla üç önemli sağlık sorunu — tip 2 diyabet, iskemik kalp hastalığı ve kolorektal kanser — arasındaki bağlantıları yeniden değerlendirdi. Araştırma sonuçlarına göre, işlenmiş etin güvenli kabul edilebilecek bir tüketim düzeyi bulunmuyor.
EN OLUMSUZ SONUÇLAR İŞLENMİŞ ETTE GÖRÜLDÜ
İşlenmiş et ürünleri, şekerli içecekler ve trans yağ asitleri üzerine yapılan analizlerde, işlenmiş etin olumsuz etkileri daha belirgin şekilde ortaya kondu. Ürün miktarı az olsa bile sağlık riskleri artış gösterdi.
Raf ömrünü uzatmak ya da tadı artırmak amacıyla tuzlanan, fermente edilen, tütsülenen veya kimyasal yollarla korunan pastırma, sucuk, sosis, jambon, konserve ve kurutulmuş etler bu kategoriye dahil edildi. Araştırmayı yürüten Washington Üniversitesi ekibi, işlenmiş et tüketimi arttıkça, bu üç hastalığın görülme olasılığının da istikrarlı bir şekilde yükseldiğini belirtti. Elde edilen bulgular, diyabet veya kolorektal kanser için herhangi bir “güvenli tüketim düzeyinin” bulunmadığını ortaya koydu.
RİSK DÜŞÜK GÖRÜNSE DE TETİKLEYİCİ
Araştırmanın yalnızca ilişkilere dayandığı, neden-sonuç ilişkisi kurmadığı vurgulandı. Ayrıca, veriler büyük ölçüde katılımcıların kendi beyanlarına dayandırıldı. Bu yönüyle sonuçlar sınırlı olmakla birlikte, araştırmanın dikkat çeken bir diğer noktası, Burden of Proof (İspat Yükü) adı verilen, daha temkinli analiz yönteminin tercih edilmiş olması. Bu yöntemin etkileri daha düşük göstermesi, gerçek riskin daha yüksek olabileceğini düşündürdü.
Washington Üniversitesi’nde Beslenme Biyoloğu Demewoz Haile, CNN’e yaptığı açıklamada, “Az miktarda bile olsa işlenmiş et, şekerli içecekler ve trans yağ asitlerinin düzenli tüketimi; tip 2 diyabet, iskemik kalp hastalığı ve kolorektal kanser riskinin artmasıyla bağlantılıdır” ifadesini kullandı.
GÜNLÜK TÜKETİME GÖRE RİSK ORANLARI
Araştırmada, günde bir adet sosisli sandviç tüketmenin, hiç tüketmeyenlere kıyasla tip 2 diyabet riskini en az %11, kolorektal kanser riskini ise en az %7 artırdığı belirtildi.
Günlük bir kutu şekerli içeceğin, tip 2 diyabet riskini %8, iskemik kalp hastalığı riskini ise %2 oranında artırdığı kaydedildi. Trans yağ asitlerinin az miktarda bile tüketilmesi, iskemik kalp hastalığı riskini %3 yükseltti.
KAMU SAĞLIĞI POLİTİKALARI İÇİN KRİTİK BULGULAR
Araştırmacılar, elde edilen verilerin beslenme rehberlerinin oluşturulması ve işlenmiş gıdaların tüketimini sınırlamaya yönelik halk sağlığı politikalarının şekillendirilmesi açısından önem taşıdığını vurguladı.
Söz konusu çalışma Nature Medicine dergisinde yayımlandı.