Daha Fazla Gör

    Son Yazılar

    KARASAL İKLİMİN HAYVANCILIK FAALİYETLERİNE ETKİSİ

    Karasal iklim, deniz etkisinden uzak iç bölgelerde düşük yağış ve yüksek sıcaklık farklarıyla karakterizedir. Türkiye’de Doğu Anadolu, İç Anadolu ve Güneydoğu Anadolu gibi bölgelerde görülür ve bu sert iklim koşulları hayvancılık faaliyetlerini önemli ölçüde etkiler.

    Hayvanların beslenmesi ve barınması konusunda zorluklar yaratmasına rağmen, hayvancılık bölge insanının temel geçim kaynağıdır. Bu yazımızda, karasal iklimin özellikleri, Türkiye’deki dağılımı ve hayvancılık üzerindeki etkilerini ele alıyoruz.

    KARASAL İKLİM NEDİR?

    Karasal iklim özellikleri bölgenin deniz etkisinden uzakta kalmış iç bölgelerde görülen, genellikle yıl boyunca düşük yağış miktarı ve yüksek sıcaklık farkları ile oluşan karakteristik bir iklim tipidir.

    Karasal iklim şartlarının hayvancılık üzerinde çok önemli ve fazlaca etkileri vardır. Karasal iklim şartında hayvancılık zor olsa da geçinmek için yeterli tarım yapılamadığı için hayvancılık bölge insanının geçim kaynağı olmuş durumdadır.

    KARASAL İKLİM ÖZELLİKLERİ NELERDİR?

    Karasal iklim deniz etkisinden uzakta kalmış iç bölgelerde görülür. Karasal iklim bitki örtüsü bozkırdır. Bir diğer adı ise steptir, yani ilkbahar yağmurlarıyla yeşerip yazın sararan sert çayırlar, otlar ve çalılıklardan oluşan bir bitki örtüsüdür. Karasal iklim toprak tipi yine bitki örtüsüyle aynı isme sahiptir yani step torak.

    Bu toprak tipi organik madde miktarınca zayıf yetersiz yağış yüzünden bol kirece sahip toprak tipidir. Kışlar erken gelir ve çok soğuk olur kar 3 ay kadar yerde kalabilir. Kış gibi yazda erken gelir sıcaklık çok yüksek olur, yerdeki kar hızlıca erir. Sıcaklık farkı 40-50 derecelere kadar çıkar. En sıcak ay ortalaması 20 derece civarındadır. En fazla yağış ilkbahar ve yaz dönemlerinde düşmektedir. Karasallık arttıkça yağışlar yaz mevsimine kaymaktadır. Kış mevsiminde yağış az olmaktadır. Yıllık yağış miktarı 500-600mm kadardır.

    KARASAL İKLİM TÜRKİYE’DE NERELERDE GÖRÜLÜR?

    Karasal iklim sert karasal iklim ve ılıman karasal iklim olarak ayrılabilir. Bu ayrımda ülkemiz ılıman karasal iklimde sınıflandırmalıyız. Karasal iklim Türkiye’de denizden uzak olan ve rakım olarak da yüksek olan Doğu Anadolu, İç Anadolu ve Güneydoğu Anadolu bölgesinde görülür.

    Örneğin Doğu Anadolu’da Erzurum, Iğdır, Malatya, Tunceli, Kars. İç Anadolu’da Konya, Nevşehir, Kayseri, Kırıkkale gibi etrafı dağlar tarafından kapatılmış denize uzak akarsu yönünden fakir nem oranı düşük yağış oranı 600 ü geçmeyen bölgeler karasal iklim grafiğini açıkça gördüğümüz illerimizdendir.

    KARASAL İKLİMDE HANGİ HAYVANCILIK YAPILIR?

    Karasal ikilimde yapılabilecek iki hayvancılık türü vardır; büyükbaş ve küçükbaş. Büyükbaş hayvancılıkta hayvanların geniş otlak alanlarına ihtiyacı vardır. Yazın bu otlaklarda hayvanlar doğal yemlerle beslenirler ve yem maliyetini minimumda tutarak kazanç elde edilir. Kışın aylarında yerde kar varken ise yemleme yapılır bu yemler kuru ot, saman, silaj, mısır, kanola gibi karasal iklimde yetişen ürünler kullanılarak farklı çeşit yemlerle besleme yapılır.

    Küçükbaş hayvancılıkta hayvanın ihtiyaçları daha az olması barınma ihtiyacının az olması ve kolayca çoğalabilmesi karasal iklim hayvancılarının en çok tercih ettiği hayvanların başında gelmektedir. Otlak ve çayırlarda gezinerek aynı büyükbaş hayvan gibi yem maliyetleri çok azaltılabilir. Arıcılık kanatlı hayvancılık gibi hayvancılık çeşitleri için bölge şartları çok elverişli değildir.

    KARASAL İKLİMİN HAYVANCILIK FAALİYETLERİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ NEDİR?

    Karasal iklimin hayvancılık üzerinde etkisini birçok yönden ele alabiliriz bu faktörler kış aylarında depolama, su kaynakları, hayvan sağlığı, otlak alanları, genetik seçim gibi söyleyebiliriz.

    Karasal iklimde kış şartlarının sert geçmesi sebebiyle doğal otlaklardan faydalanmayı kısıtlar. Bu durum, çiftçilerin kış aylarında yeterli yem depolama ve hayvanlarını koruyacakları uygun barınaklar sağlama ihtiyacını ortaya çıkarır.

    Mesela karasal iklim şartlarında sıcak havalar yüzünden sığırlarda döl verimi azalır, koyunlarda ise sıcak hava dalgaları, stres, susuzluk ve ölümle sonuçlanan yüksek vücut sıcaklığına sebebiyet verebilir.

    Bu durumlara önlem almak açısından barınma alanları oluşturulmalıdır. Bu, ek maliyetler ve planlama gerektiren bir süreçtir. Soğuğa dayanımlı barınaklar yemlerin saklama koşullarına uygun depolama tesisleri ihtiyacı oluşur.

    Karasal iklimde su kaynakları da sınırlı olduğu için hayvancılıkta önemli bir etken haline gelmiştir. Özellikle kurak dönemde su kaynaklarını doğru yönetmek ve verimli kullanmak gerekir.

    Bu etkenler hayvan sağlığını sert kış koşullarıyla birlikte kötü etkileyerek hayvanların sterse girmesini hastalıklara yakalanma riskini arttırır verim düşer ve hatta hayvan kayıplarına bile sebep olabilir. Karasal iklimde hayvancılık yapacak çiftçilerimiz yaşadığı bölgedeki karasal iklimin sert ya da ılıman geçmesine göre mevcut hava şartlarına dayanıklı, otlaklarda yayılmayı seven ve bölgede yetişen yem bitkileriyle beslemeye uygun hayvanlar ırklarına yönelmelidir.

    Karasal iklimde hayvancılık yapan çiftçimiz soğuğa ve soğuktan dolayı oluşan hastalıklara dayanıklı ırklar tercih edilerek yaz mevsiminde bölgedeki yüksek rakımdaki geniş otlaklarda otlatarak maliyetleri düşürüp verimli hayvancılık yapmak zorundadır. Kış aylarında hayvanları aç ve susuz bırakmamak için planlama yapılıp su ve yem besinlerinin uygun şartlarda saklamak ve gerektiği ölçüde hayvana vermek mühimdir.

    Bu konuda zooteknistlere başvurarak hayvanlara uygun rasyonlarla beslenmesi ve düzenli veteriner kontrolü çiftçilerin kazancı ve hayvanlar için çok önemlidir. Yazıda gördüğümüz gibi karasal iklim şartları hayvancılık faaliyetleri üzerinde çok fazla ve önemli etkisi vardır. Tüm bu oluşan etkenlere rağmen hayvancılık bu bölgelerde vazgeçilmez bir kazanç kapısıdır.

    Büyükbaş ve küçükbaş hayvancılıkta kaliteli hayvan ırkları hep bu bölgelerde çıkmaktadır. Karasal iklim şartları hayvancılık için olumsuzluk oluşturmaz sadece hava şartları göz önünde bulundurularak yapılması gerekir. Gerekli şartlar sağlandığı ve önlemler alındığı zaman muazzam verimler alınabilir ve alındı yıllar boyunca yapılan çalışmalar ve bölgede yapılan çiftliklerde görülmüştür.

    Ayrıca iklimsel koşulların tarım faaliyetlerine etkisi ile ilgileniyorsanız sitemizde yer alan “Akdeniz İkliminin Tarım Faaliyetleri Üzerindeki Etkisi” adlı içeriğimize de göz atabilirsiniz.

    Yazan: Ziraat Mühendisi Fatma Nur Eren

    Son Yazılar

    spot_img

    Önerilen Yazılar

    ×
    ×