Türkiye’nin dünya lideri olduğu kiraz üretimi, 2025 sezonunda zirai don felaketiyle büyük darbe aldı. Mart ve Nisan aylarında yaşanan ani soğuk hava dalgası, üretimi neredeyse durma noktasına getirirken, 2024 yılında 67 bin ton olan kiraz ihracatı bu yıl sadece 6 bin tonla sınırlı kaldı. Ege İhracatçı Birlikleri (EİB), yaşanan kriz nedeniyle Eximbank kredi borçlarının ertelenmesi çağrısında bulundu.
YAŞ MEYVE SEBZE İHRACATI DA GERİLEDİ
EİB Koordinatör Başkan Yardımcısı Hayrettin Uçak, 2025 yılının ilk yarısında yaş meyve sebze ihracatının yüzde 9 azalarak 560 milyon dolara gerilediğini açıkladı. Uçak, “Kirazda yüzde 90’a yakın kayıp yaşadık. Üretici ve ihracatçı açısından çok zor bir sezon oldu. Allah bir daha böyle bir felaket yaşatmasın.” dedi.
Zirai don felaketinin ardından ihracat firmalarının düşük kapasiteyle çalışmak zorunda kaldığını belirten Uçak, Eximbank kredi borçlarının ertelenmesi için girişimlerde bulunduklarını ifade etti.
DOMATES ÖNE ÇIKTI, KİRAZ KAN KAYBETTİ
2025’in ilk yarısında yaş meyve sebze ihracatında en yüksek pay domatese ait oldu. Domates ihracatı yüzde 19 artarak 39 milyon dolara ulaştı. Buna karşılık kiraz ihracatı yüzde 57 düşüşle 16 milyon dolara geriledi. Biber turşuları ise 69 milyon dolarlık ihracatla meyve-sebze mamulleri grubunda ilk sırada yer aldı.
RUSYA VE ABD PAZARDA LİDERLİĞİNİ KORUDU
Taze ürün ihracatında Rusya 32 milyon dolarlık alımla ilk sıradaki yerini korurken, mamul ürün ihracatında ise ABD 81 milyon dolarla lider oldu. Türkiye, özellikle taze kirazda pazar kaybı yaşarken, diğer ürünlerde Rusya ve ABD’ye ihracatını korumaya çalıştı.
ÜRETİCİ ZORDA, DESTEK BEKLİYOR
Yaşanan felaket sonrası üreticiler ve ihracatçılar devlet desteği talep ediyor. Eximbank borçlarının ertelenmesi, üretici kredilerinin yeniden yapılandırılması ve afet desteklerinin devreye alınması bekleniyor. EİB yöneticileri, “Üreticimiz bu yükün altından kalkamazsa, Türkiye’nin kirazdaki dünya liderliği tehlikeye girer.” uyarısında bulunuyor.