Sakarya Üniversitesi (SAÜ) Teknokent laboratuvarlarında yürütülen çalışmalar sonucunda, kahverengi kokarca zararlısıyla mücadelede kullanılacak yerli feromon üretildi. Akademisyenler tarafından geliştirilen bu feromon, zararlının belirli noktalarda toplanarak imha edilmesini sağlayacak tuzaklarda kullanılacak.
50-60 BİN TUZAK NİSAN AYINDA DAĞITILACAK
SAÜ Kimya Bölümü akademisyenlerinden Prof. Dr. Mustafa Zengin, çalışmaların 2018 yılında başladığını ancak teknik şartlar nedeniyle bir süre ara verildiğini belirtti. Ancak istilacı türün yayılmasıyla yeniden harekete geçtiklerini ve üretimi tamamladıklarını ifade ederek “Ön denemelerimizi tamamladık ve şu an seri üretim aşamasına geldik. Nisan ayı itibarıyla 50-60 bin tuzağı çiftçilere ve ilgililere ulaştırmayı hedefliyoruz.” dedi.
Feromon tuzakları, kahverengi kokarcanın kimyasal iletişimini taklit ederek, zararlının belli bir noktada toplanmasını ve imha edilmesini sağlayacak.
TEK BAŞINA YETERLİ DEĞİL, TOPYEKÜN MÜCADELE ŞART
Prof. Dr. Zengin, istilacı türlerle mücadelenin tek bir yöntemle başarıya ulaşamayacağını belirterek şu uyarılarda bulundu:
- Biyolojik ve fiziksel mücadele yöntemlerinin de devreye alınması gerekiyor.
- Yavruların yok edilmesi, zararlıyı yiyen doğal türlerin geliştirilmesi önemli.
- Tarlaya kontrolsüzce zehir atılmamalı, aksi halde faydalı böcekler de zarar görerek ekosistem bozulabilir.
- Fazla kimyasal kullanımının yeni ve daha güçlü zararlıları ortaya çıkarabileceği unutulmamalı.
TOPLAMA VE İMHA YÖNTEMİYLE ETKİLİ MÜCADELE
SAÜ Kimya Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mustafa Arslan, geliştirdikleri feromonun iki bileşenden oluştuğunu ve birlikte kullanılması gerektiğini belirtti.
Arslan;
- “Feromonlar zararlıları belirli bir noktada toplayarak imha edilmelerini kolaylaştıracak.
- 5 dönümlük tarım alanı için bir set feromon tuzağı yeterli olacak.”
- “Tuzaklar mümkün olduğunca canlı alanlar yerine metal ve benzeri yüzeylere konulmalı.” dedi.
Türkiye’de ilk olarak 2017 yılında Artvin’de tespit edilen kahverengi kokarca, son yıllarda büyük zararlar veriyor. Yerli feromon üretimiyle ithal bağımlılığı azalırken, çiftçilere daha sürdürülebilir ve çevre dostu bir mücadele yöntemi sunulmuş olacak.