Konya’da özellikle Karapınar ilçesi başta olmak üzere tarım arazilerinde oluşan obruklar, yeraltı sularındaki azalma ve karstik arazi yapısı nedeniyle artış gösterirken, yaşanan gelişmeler uluslararası basının da dikkatini çekti.
HİNDİSTAN BASINI KONYA’YI MERCEK ALTINA ALDI
Hindistan’da İngilizce yayımlanan ve ülkenin en çok okunan haftalık gazetelerinden India Today, Konya’daki obrukları ele aldığı haberinde, Türkiye’nin orta kesimindeki tarım arazilerinde artan çöküntüleri bilimsel verilerle değerlendirdi. Haberde, “700 obruk Türkiye’nin tarım arazilerini yok ediyor: Bu gizemli fenomenin arkasında ne var” başlığı kullanıldı.
AFAD VERİLERİNE GÖRE 684 ÇÖKÜNTÜ TESPİT EDİLDİ
Haberde, Türkiye Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı tarafından yapılan çalışmalarda Konya Kapalı Havzası’nda en az 684 çöküntünün tespit edildiği bilgisine yer verildi. Bu çöküntülerin büyük bölümünün Karapınar çevresinde yoğunlaştığı, Karaman ve Aksaray illerine kadar uzandığı aktarıldı.
KARSTİK ARAZİ VE YERALTI SUYU AZALMASI ETKİLİ
Bilim insanlarının görüşlerine yer verilen haberde, Konya Ovası’nın çözünür karbonat ve alçıtaşı kayalarından oluşan karstik bir arazi yapısına sahip olduğu, bu yapının doğal olarak çökmeye elverişli olduğu ifade edildi. Uzmanlar, geçmişte obrukların nadiren görüldüğünü, 2000’li yıllardan önce 10 yılda yalnızca birkaç vaka kaydedildiğini belirtti.
KURAKLIK VE AŞIRI SU ÇEKİMİ RİSKİ ARTIRDI
Yeraltı suyu seviyesindeki düşüşün, boşlukların taşıyıcı yapısını zayıflattığı ve ani çökmelere yol açtığı kaydedildi. Uydu analizleri ve ulusal verilerin, Türkiye’nin merkezindeki rezervuarlar ve akiferlerde ciddi kuruma yaşandığını gösterdiği belirtildi. Bazı kayıtlara göre 2021 yılı itibarıyla son 15 yılın en düşük su seviyelerine ulaşıldığı ifade edildi.
TARIMSAL SULAMA YERALTI SULARINI TÜKETTİ
Haberde, şeker pancarı ve mısır gibi suya yoğun ihtiyaç duyan ürünler için yapılan uzun yıllara dayalı yoğun sulamanın, yeraltı suyu çekimini doğal yenilenme hızının çok üzerine çıkardığı vurgulandı. Konya Havzası’nda yapılan araştırmalar, yeraltı su seviyesinin son yıllarda onlarca metre düştüğünü, bazı bölgelerde bu azalmanın 1970’lerden bu yana 60 metreyi aştığını ortaya koydu.
TARIM ARAZİLERİ VE YAPILAR TEHLİKE ALTINDA
Yetkililerin, on binlerce yasal ve çok sayıda ruhsatsız kuyunun sürekli su çektiğini düşündüğü aktarılırken, bu durumun ani “örtü çökmesi” ve daha yavaş gelişen “örtü batması” türü obrukları tetiklediği ifade edildi. Birçok obruğun 30 metreden daha derin olduğu, tarlaları, yolları ve bazı yapıları etkilediği, bu nedenle bazı çiftçilerin yüksek riskli alanları terk etmek zorunda kaldığı bildirildi.
UZMANLARDAN SU KULLANIMI UYARISI
Konya Teknik Üniversitesi’ndeki araştırmacıların obrukların yoğunlaştığı bölgeleri haritalandırdığı belirtilen haberde, yeraltı suyu kullanımına sıkı denetimler getirilmemesi ve daha az su tüketen tarım yöntemlerine geçilmemesi halinde, çöküntülerin Türkiye’nin önemli tarım havzalarından birinde daha da yaygınlaşabileceği uyarısına yer verildi.