Tarımdan Haberler: The Guardian’ın tarımsal gelir verilerine dayanarak yaptığı analiz, Avrupa’nın en büyük ve en küçük çiftlikleri arasındaki gelir farkının son 15 yılda iki katına çıktığını gösteriyor.
Küçük çiftliklerin sayısının azaldığı bu dönemde büyük çiftlikler rekor seviyelerde kâr elde ederken, küçük çiftlikler düşük kâr marjlarıyla ayakta kalma mücadelesi veriyor. Gıda fiyatlarının Rusya –Ukrayna savaşının etkisiyle artması, çiftlik gelirlerini genel olarak artırsa da bu artıştan aslan payını büyük çiftlikler alıyor.
BÜYÜK ÇİFTLİKLER REKOR GELİR ELDE EDİYOR, KÜÇÜK ÇİFTLİKLER MÜCADELE EDİYOR
Eurostat’ın verilerine göre, 2010’lu yıllarda 30 hektardan küçük çiftliklerin sayısı dörtte bir oranında azaldı. Bu veriler, özellikle küçük ölçekli çiftliklerin sürdürülebilirlik açısından büyük zorluklarla karşı karşıya olduğunu gösteriyor.
GELİR EŞİTSİZLİĞİNİN ARKA PLANI: TEKNOLOJİK GELİŞMELER VE BÜYÜK ÇİFTLİKLERİN HAKİMİYETİ
Gelir farkının büyümesinin arkasında, büyük çiftliklerin hızla gelişen tarım teknolojilerinden yararlanması yatıyor. Tarım ekonomistlerine göre büyük çiftlikler, maliyetlerini geniş arazi ve hayvancılık yatırımlarına yayarak, teknolojik yatırımlardan daha fazla fayda sağlıyor. Avrupa genelinde küçük çiftlikler azalırken, büyük çiftlikler daha fazla alanı kontrol altına alıyor ve iş gücü yerine makineleri kullanarak verimliliklerini artırıyor.
Teknolojideki ilerlemeler, aynı zamanda çiftçi sayısının azalmasına ve küçük çiftliklerin büyükler tarafından yutulmasına yol açıyor. Örneğin, geniş ekipmanlara yatırım yapma imkânı bulamayan küçük çiftlikler, piyasada rekabet edemeyerek kapanmaya zorlanıyor.
GELİR DÜZEYLERİNE GÖRE ÇİFTLİK HANELERİNDE BÜYÜK FARKLAR
Araştırmalar, çiftçilikle uğraşan hanelerin gelir düzeylerinin demografik faktörler dikkate alındığında bile, oldukça farklı olduğunu ortaya koyuyor. Gelir dağılımının en alt çeyreğinde yer alan çiftçi haneleri, çiftçilik yapmayan hanelere göre daha düşük bir yaşam standardına sahipken, en üst çeyrekteki çiftçi haneleri tarım dışındaki mesleklerdeki benzerlerine kıyasla daha iyi durumda.
KÜÇÜK ÇİFTLİKLERİN GELECEĞİ İÇİN DESTEK ÇAĞRISI
Eylül ayında Avrupa Komisyonu tarafından desteklenen bir rapor, çiftçilik sübvansiyonlarının gözden geçirilmesi ve çiftçilerin sürdürülebilir tarım uygulamalarını benimsemelerine destek olacak bir “adil geçiş fonu” kurulması çağrısında bulundu. Bu fon özellikle yardıma en çok ihtiyaç duyan küçük çiftliklere yönelik mali destek sağlamayı amaçlıyor.
Tarım sektöründeki gelir adaletsizliğinin üstesinden gelmek için sürdürülebilirlik eksenli yeni politikalar geliştirilmesi gerekiyor. Avrupa Komisyonu’nun öne sürdüğü “adil geçiş fonu” ve hedefli mali destek önerileri, zor durumdaki küçük çiftliklerin hayatta kalması ve sektördeki eşitsizliğin azalması için umut verici bir adım olarak değerlendiriliyor.