Yazıyı kaleme aldığım saatlerde Kurban Bayramı’na yaklaşık 3 hafta kaldı.
Bir yıl boyunca özenle beslendi kurbanlıklar.
Anadolu’nun dört bir yanından yola çıkan hayvanlar artık pazarlarda görücüye çıktı.
Hem büyükbaş hem de küçükbaş hayvanları pazarlarda görmek mümkün.
Her bütçeye her kilogramda kurbanlık bulmak mümkün.
Kurbanlık hayvan konusunda bir sıkıntı yaşanmayacağını hem Tarım ve orman Bakanı İbrahim Yumaklı, hem de sektör temsilcileri her fırsatta paylaştılar.
Kurbanlık konusunda sıkıntı yok, peki ya satışlar nasıl?
Bir defa bu yıl geçen yıla göre fiyatlarda en az yüzde 30 artış yaşandı. Besilik materyal başta olmak üzere her şey enflasyon karşısında adeta uçtu.
İllere ve bölgelere göre değişmekle birlikte canlı ağırlık küçükbaşta 200 TL’den, büyükbaşta ise 250 TL’den başlıyor. Ortalama 350 TL’ye kadar çıkıyor.
Gittiniz bir kurban pazarına, şöyle ortalama bir küçükbaş almak istediniz, 30 bin TL’yi gözden çıkarmanız gerekiyor.
Yok ben illa da büyükbaş kurban keseceğim derseniz bütçeyi biraz daha artırmak şart. Rakam orada da 100 Bin TL’den başlıyor.
Maliyetleri neredeyse yüzde 100 artan besiciye göre bu fiyatlar düşük, vatandaşa göre ise çok yüksek olacak ki ülke genelindeki pazarlarda satışlar şu sıra durgun…
6-9 Haziran tarihleri arasında kutlanacak olan Kurban Bayramı öncesi pazarların durumu ve fiyatlar bu haftanın dosya konusu.
Önce yeteri kadar kurbanlık hayvan var mı, hangi tedbirler alındı onunla başlayalım.
KURBANLIK AÇISINDAN HİÇBİR PROBLEMİMİZ YOK!
Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, geçen yıl olduğu gibi bu yıl da hazırlıkların çok erken başladığını söyledi. Bakan Yumaklı: “Geçmiş yılda kesilen kurban sayılarına baktık, sayılarımız ne durumda kontrol ettik. Büyükbaş hayvanda geçen yıl kesilenlerin yüzde 60’ı daha fazla şu anda kurbanlık arz edildi. Küçükbaşta da yüzde 55 daha fazlası arz edildi. Kurbanlık açısından hiçbir problemimiz yok. Belediyelerin 470 adet kurban satış noktalarında vatandaşımızın hizmetine sunulmuş vaziyette. Bakanlığımızın da 158 adet satış yerlerinde kurbanlıklar hizmete sunulmuş vaziyette.” dedi.
VATANDAŞLAR “TARIM CEBİMDE” UYGULAMASINI KULLANSIN
Vatandaşların kurbanlıklarının durumunu sorgulamaları açısından ‘Tarım Cebimde’ uygulaması kullanmaları hususuna değinen Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, “Bir de Trakya bölgemiz var. Anadolu’dan gelen hayvanların buraya aktarılması da belli kontrollerle olması gerekiyor. Tam bir şekilde kontrol ediliyor. Kurban Bayramı’nın 4. gününe kadar tüm veteriner hekim arkadaşlarımız satış noktalarını denetlemeye devam edecekler.
Eğer siz bir kurbanlık almışsanız bunun nereden geldiğini, gerekli aşıların yapılıp yapılmadığını, sağlığı hakkındaki tüm bilgileri Tarım Cebimde uygulamamız var, her şeyi oradan görebiliyorsunuz. Yapmanız gereken uygulamayı indirmek ve kurbanın küpesindeki bilgiyi girmeniz yeterli.” ifadelerini kullandı.
Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı bu sözlerle anlattı hazırlıkları. Peki kurban vekalet ücreti ne kadar? Bu sorunun yanıtını hem ESK hem de Diyanet İşleri Başkanlığı verdi.
2025 YILI KURBAN VEKALET ÜCRETİ VE CANLI KİLOGRAM FİYATI NE KADAR?
Et ve Süt Kurumu tarafından açıklanan 2025 kurbanlık alım fiyatları;
- Canlı kuzu kilo fiyatı 280 ila 330 TL,
- Canlı toklu kilo fiyatı 280 ila 290 TL,
- Canlı koyun kilo fiyatı 270 ila 280 TL,
- Canlı oğlak kilo fiyatı 160 ila 215 TL,
Yine ESK’ya göre 2025 yılında büyükbaş kurbanlık fiyatlarının 90.000 TL’den, küçükbaş kurban fiyatlarının ise 8.000 TL’den başlaması bekleniyor.
Diyanet İşleri Başkanlığı’ndan yapılan açıklamaya göre vekaletle kurban kesim bedeli yurt içi 13 bin 500 TL, yurt dışı 5 bin 450 TL olarak belirlendi.
Türk Silahlı Kuvvetleri (TSK) Mehmetçik Vakfı, vekaleten kurban bağışının hisse bedelinin 14 bin 500 lira, 380 dolar ve 335 avro olarak belirlendiğini paylaştı.
Farklı kurumlara göre vekalet ücreti ve canlı kurbanlık fiyatı da işte bu şekilde. En çok merak edilenlerden biri de sektör temsilcilerinin söyledikleri. Önce besiciler ne düşünüyor ona bakalım.
Kayseri Kırmızı Et Üreticileri Birliği Başkanı Ercan Aras’ın söyledikleri dikkat çekici.
KARKAS ET EN AZ 600-650 TL SEVİYESİNDE OLMALI
Kurbanlıkları yaklaşık bir yıldır özenle beslediklerine dikkat çeken Kayseri Kırmızı Et Üreticileri Birliği Başkanı Ercan Aras; yıllar geçtikçe kesilen kurbanlık sayısının azaldığını, bayramların insanlarda tatil anlamı ifade ettiğini dile getirdi.
Ercan Aras, Türkiye’de bir yıl içinde yüzde 50’den aşağı fiyatı artan ürün olmadığını ancak buna rağmen et fiyatlarının geçen yıldan bugüne sadece yüzde 12 arttığını söyledi. Girdiler, yem, enerji ve işçilik maliyetlerimiz sürekli artıyor diyen Aras, etin gerçek değerini bulmadığını bugünün koşullarında bir kilo karkas etin 600-650 lira seviyesinde olması gerektiğini de sözlerine ekledi.
Besicilerin yorumu işte bu şekilde. Peki Kasaplar Odası ne düşünüyor? Sakarya Kasaplar Odası Başkanı’nın söylediklerine bakalım.
VATANDAŞ ZAM İSTEMİYOR ANCAK MALİYETLER SÜREKLİ ARTIYOR
Sakarya Kasaplar Odası Başkanı Levent Büyükdemir, kentte bu yıl da büyükbaş hayvanların tercih edildiğini belirtirken, artan maliyetler nedeniyle kurbanlık fiyatlarında yükseliş yaşandığını belirtti. Levent Büyükdemir, “Geçen sene bir hisse 20 bin TL’den alınırken bu sene 24 bin TL civarında alınıyor. Vatandaşa kalsa hayvan fiyatlarına hiç zam gelmesin ister.
Ama bu hayvanları yetiştirirken çok emek harcanıyor. Saman geçen sene 80 TL’den satılıyordu bu sene en az 100 TL’den başlıyor. Geçen sene 100 TL’ye aldığımız hayvanı bu sene 130 TL’ye aldık. Aldığımız hayvanlar pahalılaştı. Bizde bu durumda zam yapmaya mecbur kalıyoruz.” açıklamasında bulundu.
Büyükbaşta durum bu şekilde. Gelin bir de küçükbaşa bakalım.
KÜÇÜKBAŞ FİYATLARINDA YÜZDE 18 ARTIŞ ÖNGÖRÜLÜYOR
Türkiye Damızlık Koyun Keçi Yetiştiricileri Merkez Birliği (TÜDKİYEB) Genel Başkanı Nihat Çelik, “Kurbanlıkların fiyatları bölgelere göre değişiyor. Bu yıl fiyatlarda geçen yıla göre ortalama yüzde 18 artış öngörüyoruz. Bu artışta, yem başta olmak üzere girdi maliyetlerinin yüksekliğini en önemli etken olarak söyleyebiliriz. Küçükbaş kurbanlıklarda canlı kilogram fiyatı 270 lira ile 300 lira arasında değişiyor. Dolayısıyla vatandaşlarımız kurbanlıkları 11 ile 18 bin lira arasında alabilecektir.” dedi.
Önemli olan bir diğer husus da kurbanlık alırken nelere dikkat edilmesi gerekiyor sorusunun yanıtı.
KURBANLIK ALIRKEN NELERE DİKKAT EDİLMELİ?
Peki, kurbanlık seçerken nelere dikkat edilmeli? İşte detaylar: Kocaeli Veteriner Hekimler Odası Başkanı Mehmet Bostancı, “Hayvanların mutlaka kulak küpesinin olması gerekiyor. Peki bu neden önemli? Tarım ve Orman Bakanlığı’nın ‘Tarım Cebimde’ uygulaması var. Bu uygulamada hayvanın kulak küpe numarasını girdiğimizde hayvanın yaşı, doğum tarihi, ırkı, cinsi, geçmişte yapılan tüm aşılarını görebiliyoruz. Büyükbaşlarda 2, küçükbaşlarda 1 yaşından küçük olmayan hayvanları seçmemiz gerekiyor. Hayvanın genel sağlık durumunun iyi olması gerekiyor. Burun akıntısı, salya akıntısı, gözyaşı akıntısı olmaması gerekiyor.
Gebe olmamalı, yeni doğum yapmış hayvan olmamalı, aşırı zayıf olmaması gerekiyor. Tüyleri mat ve karışık olmamalı, canlı olmalı. Bakışları daha düzgün olmalı. Genel durumunda herhangi bir bozukluk olmamalı. Aşırı duyarlı ya da duyarsız olmaması gerekiyor. Uzuvlarında eksiklik olmamalı. Hayvan seçimi konusunda gerekirse bir veteriner hekimden yardım alınmalı.” dedi.
ÜRETİCİ DE HAKLI, TÜKETİCİ DE
Sonuç olarak baktığımızda üretici emeğinin karşılığını almak, tüketici de bütçesini aşmadan ibadetini yerine getirmek istiyor. Her iki taraf da haklı ve bayrama sayılı günler kala kurban pazarında denge arayışı sürüyor. Kurban ibadetinin ruhuna yakışır şekilde, hem satıcıyı hem alıcıyı memnun edecek bir orta yolun bulunması hem ekonomik olarak hem de toplumsal açıdan büyük önem taşıyor. Geri sayım devam ederken gözler pazarlarda, kulaklar ise fiyatlarda. Üretici hak ettiği fiyattan satmak, tüketici de bütçesine uygun fiyattan kurbanlık istiyor.
Hazırlayan Gazeteci Taner Öztürk