Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, son dönemde ülke genelinde etkili olan kuraklığın tarımsal üretime büyük darbe vurduğunu söyledi. Bayraktar, birçok bölgede çiftçilerin ürününü hasat etmeye değer bulmadığını vurgulayarak, “Kuraklıktan zarar gören çiftçilerimiz mutlaka yardım kapsamına alınmalıdır.” çağrısında bulundu.
YAVAŞ GELEN AMA DERİN YIKIM BIRAKAN FELAKET
Kuraklığın, diğer doğal afetlere göre daha yavaş ilerlemesine rağmen ekonomik, çevresel ve sosyal etkilerinin çok daha yaygın ve derin olduğunu belirten Bayraktar, “İklim değişikliğine bağlı artan sıcaklıklar ve azalan yağışlar, kuraklık riskini katlıyor. Bu afet bazen ülke genelini bile etkileyebiliyor” dedi.
TARIMSAL BELLEK: 2008, 2014, 2021… VE ŞİMDİ 2025
Türkiye’nin yarı kurak iklim kuşağında yer aldığını hatırlatan Bayraktar, geçmişte 2008, 2014 ve 2021 yıllarında da benzer kuraklık sorunları yaşandığını belirtti. Bu dönemlerde üretim kayıplarının sadece çiftçiyi değil, ekonomiyi de sarstığını vurguladı.
2024-2025 SEZONUNDA CİDDİ KAYIPLAR
TZOB’un il bazlı verilerine göre, 2024-25 sezonunda özellikle Güneydoğu ve İç Anadolu Bölgeleri’nde ciddi verim kayıpları yaşandı. Bazı üreticiler, tarlasına biçerdöver dahi sokmadan sezonu kapattı.
VERİM HARİTASI: İL İL KAYIP TABLOSU
- Diyarbakır’da kuruda buğdayda %48, sulu arazide %10,8 düşüş; arpada ise %63 kayıp yaşandı.
- Mardin’de buğdayda %20, arpada %50, mercimekte %55 oranında zarar gözlemlendi.
Konya’da arpa verimi 250-300 kg’dan 50-150 kg’a indi. - Çankırı’da buğday verimi 350-400 kg’dan 200-250 kg’a; arpa verimi 300 kg’dan 50-60 kg’a geriledi.
- Aksaray’da don nedeniyle buğday ve arpada %20 civarında zarar beklentisi var.
Karaman’da 670 bin dekarlık arpa üretim alanının 400 bini biçilemeyecek durumda. - Kayseri’nin Kocasinan, İncesu ve Yeşilhisar ilçelerinde buğday ve arpa verimlerinin %50 oranında düşeceği tahmin ediliyor.
- Kırıkkale’de buğday verimi 300 kg’dan 100 kg’a, arpa verimi 300 kg’dan 70-80 kilograma indi.
- Kırşehir’de yağış almayan bölgelerde %90’a varan ürün kayıpları yaşandı.
- Hatay’da buğday kayıpları Belen ve İskenderun’da %100, Altınözü’nde %60, Kumlu’da %50, Erzin’de %42, Kırıkhan, Payas, Defne ve Reyhanlı’da %40, Antakya’da %35, Samandağı, Arsuz ve Hassa’da %30 oldu.
- Kilis’te arpa %84, nohut %80, buğday %65, kırmızı mercimek %77 zarar gördü. Ayrıca mısırda da yeraltı sularının çekilmesi nedeniyle verim kaybı bekleniyor.
KURAKLIK TÜRKİYE’Yİ KUŞATTI
Sadece İç ve Güneydoğu Anadolu değil; Türkiye’nin birçok bölgesinde de kuraklık nedeniyle rekolteler düştü. 2025 yılının ilk yarısı; don, dolu, sel ve kuraklığın bir arada yaşandığı olağanüstü bir dönem oldu.
STRATEJİK ÜRÜNLERDE TEHLİKE ÇANI
Bayraktar, özellikle buğday, arpa ve mercimek gibi stratejik ürünlerde kuraklığın etkisinin ağır olduğunu söyledi. “Çiftçinin geliri düştü, birçok yerde hasat yapılmadı. Nisan ayında don nedeniyle mağdur olan üreticilere sigorta şartı aranmadan yardım yapılması olumlu bir adımdı. Aynı anlayış, kuraklıktan etkilenen çiftçiler için de geçerli olmalıdır” dedi.
BORÇLAR FAİZSİZ ERTELENSİN ÇAĞRISI
TZOB Başkanı Şemsi Bayraktar, kuraklık mağduru üreticilere yönelik destek taleplerini şöyle özetledi: “Kuraklıktan etkilenen üreticilerimizin Ziraat Bankası ve Tarım Kredi Kooperatiflerine olan borçları, faizsiz olarak en az 1 yıl ertelenmelidir. Aksi takdirde üretici bu yükün altından kalkamaz.”