Tarım Dünyası: Prof. Dr. Meltem Onay, yenigün.com’da kaleme aldığı yazıda, köylerin mahalle statüsüne geçişini ve bu dönüşümün etkilerini değerlendirdi.
Prof. Dr. Onay, Bademler Köyü Kooperatif Başkanı Murat Kulaç ile yaptığı görüşmede, bu dönüşümün olumlu ve olumsuz yanlarını değerlendirdi. Yazısında, köylerin mahalleye dönüşmesinin, beklenen sonuçları verip vermediğini sorgulayan Onay, “Köyden mahalleye dönüşen yerlerin aslında potansiyeli daha yüksek olabilir mi?” sorusunu gündeme taşıyor.
6360 SAYILI BÜYÜKŞEHİR BELEDİYESİ KANUNU İLE BAŞLAYAN DÖNÜŞÜM
Köylerin mahalle statüsüne geçirilmesi, 30 Mart 2014’te 6360 sayılı “Büyükşehir Belediyesi” kanunu ile gerçekleşti. Bu dönüşümün nedenleri arasında köylerin sosyal hizmetlerden daha fazla yararlanmasını sağlamak, eğitim, sağlık ve ulaşım gibi alanlarda iyileştirmeler yapmak ve kırsal kalkınmayı teşvik etmek yer alıyor. Ancak yazıda, bu hedeflerin ne kadar gerçekleştirildiği sorgulanıyor.
Prof. Dr. Meltem Onay’ın bu kanunun ardından Türkiye genelinde 2000’den fazla köyün mahalle statüsüne geçtiğini belirtiyor. Güneydoğu’da ise 500 ila 800 köyün mahalle olduğu biliniyor. Köylerde yaşayanların hayatlarının bu değişiklikten nasıl etkilendiğine dair farklı görüşler bulunmakta.
KÖYDEN MAHALLEYE GEÇİŞLE HAYAT NASIL DEĞİŞTİ?
Onay, köylerin mahalle statüsüne geçmesiyle birlikte tarım ve hayvancılıkla uğraşan köylülerin yaşam biçimlerinin nasıl değiştiğine dikkat çekiyor. Köy hayatında sabahın erken saatlerinde başlayan tarımsal faaliyetlerin, köylülerin mahalleye geçişiyle farklılaştığını, tarlalarına gitmeyi bırakan insanların artık bu işlerle eskisi kadar ilgilenmediğini ifade ediyor. Onay, “İl veya ilçenin mahallesi olunca, köyün kültürel yapısı değişti ve belki de bu işler istenmez oldu.” diyor.
DÖNÜŞÜMÜN BAŞARILARI VE EKSİKLİKLERİ
Bazı köylerin bu dönüşümden memnun olduğunu, bazılarının ise sıkıntılar yaşadığını örneklerle açıklayan Prof. Dr. Meltem Onay, Antalya’nın Gündoğmuş ilçesinde altyapı hizmetlerinin iyileştiğini, Mersin’in Tarsus ilçesinde tarım projelerinin kabul edildiğini ve Çanakkale’nin Biga ilçesinde kadın kooperatiflerinin kurulduğunu belirtiyor. Ancak, bu tür projelerin her yerde başarıya ulaşamadığını da ifade eden Onay, tarımsal kalkınma ve kırsal yaşamın hedeflenen düzeye gelmediğini vurguluyor.
OLUMSUZ ETKİLER: GELENEKSEL YAŞAM TARZI BOZULDU
Prof. Dr. Onay’ın yazısında, bu düzenlemenin olumsuz sonuçlarına da dikkat çekiliyor. Köylerdeki geleneksel yaşam tarzının bozulduğunu, köylüler arasında uyuşmazlıkların arttığını ve yeterli altyapı hizmetlerinin sağlanamadığını belirtiyor. Artan vergiler, köylülerin yaşamına ek bir yük getirirken, tarım ve hayvancılıkla uğraşanların beklentileri karşılanmamış. Ayrıca, taşımalı eğitim nedeniyle birçok köyde çocukların okulu bırakmak zorunda kaldığını ifade eden Onay, eğitimin kalitesinin de düştüğünü belirtiyor.
TARIM ÜLKESİ TÜRKİYE VE BOŞALAN KÖYLER
Yazının son bölümünde Onay, köylerin boşaldığını ve tarımın giderek azaldığını dile getiriyor. Gençlerin köylerden şehirlere göç ettiğini, tarımla uğraşanların bu sektörden uzaklaştığını ve verimli tarım arazilerinin kaybolduğunu belirtiyor. Onay, “Köyler boşaldı, tarım bitti.” diyerek tarım arazilerinin korunması gerektiğini savunuyor.
BİR GÜNDEM ÖNERİSİ: KÖYLER YENİDEN CANLANDIRILABİLİR Mİ?
Prof. Dr. Meltem Onay, “Bu ülke bir tarım ülkesi, tarım arazilerinin olduğu yerlerde yapılır.” diyerek tarımın geleceğiyle ilgili kaygılarını dile getiriyor ve köylerin yeniden canlandırılması için önlemler alınması gerektiğini vurguluyor. Onay, köylerin mahalle statüsüne dönüşümünün sonuçlarının dikkatle incelenmesi gerektiğini ve tarım arazilerinin korunmasının hayati öneme sahip olduğunu belirterek yazısını noktalıyor.
Kaynak: Prof. Dr. Meltem Onay’ın yenigün.com.tr’de yayınlanan yazısı için: https://yenigun.com/makale/21836495/prof-dr-meltem-onay/mahalleler-yeniden-koy-olabilir-mi