Daha Fazla Gör

    Son Yazılar

    GÜBRE NEDİR? GÜBRELEME NASIL YAPILIR?

    Bitkiler büyüme ve gelişme için belirli besinlere ihtiyaç duyar. Bu besinlerin doğal olarak toprakta bulunmaması veya yetersiz olması durumunda, dengenin sağlanması için ek destek gerekir. Öyleyse bitkilerin sağlıklı büyümesi için neye ihtiyaçları vardır? Kısaca açıklamak gerekirse gübreye ihtiyaç vardır.

    Gübre Nedir?

    Peki, gübre ne demek? Gübre, bitkilerin sağlıklı büyümesi için gerekli olan temel kimyasal elementleri toprağa ekleyen, katı veya sıvı; organik veya inorganik katkı maddesidir.

    Bu elementler, azot, fosfor ve potasyum gibi ana besin maddelerinin yanı sıra çeşitli mikro elementleri de içerir. Bu besinlerin eksikliği, bitkilerin gelişimini olumsuz etkiler.

    Gübre Özellikleri Nelerdir?

    Toprak gübreleri suni gübre ve doğal gübre (Organik gübre) olmak üzere ikiye ayrılır. Özellikleri de içeriğinde yer alan kimyasal bileşenlere göre değişiklik gösterir. Özellikle azot, fosfor ve potasyum gibi temel bileşenlere sahip olan gübreler, tarım alanında sıklıkla kullanılır. Gübre çeşitleri için temel amaç; bitkinin büyüme ve gelişmesine katkı sağlamak olsa da ek yararlara sahip özellikleri de vardır.

    Gübreler, temel olarak bitkilerin sağlıklı büyümesi ve gelişmesini sağlasa da diğer etmenleri de göz önünde bulundurmak gerekir. Örneğin; toprak yapısı, biyolojik aktivite ve pH değeri de oldukça önemli etmenlerdir. Dolayısıyla bu tür gübre özellikleri, toprağın verimliliğini artırırken, bitkilerin besin maddelerini daha etkili bir şekilde almasına yardımcı olur.

    Yukarıda belirtilen gübre özellikleri dışında gübrelerin birçok özelliği vardır ve detaylı olarak aşağıda listelenmiştir:

    • Salınım Hızı: Gübrelerin besin salınım hızları farklılık gösterebilir. Bazı gübreler hızlı salınımlıdır ve bitkilere hemen besin sağlar, bazıları ise yavaş salınımlıdır ve besinleri zamanla serbest bırakır.
    • Suda Çözünürlük: Gübrelerin etkili olabilmesi için besin maddelerinin suda çözünürlük kapasitesi önemlidir. Suda çözünen besin maddeleri bitkiler tarafından kolayca alınabilir.
    • Ekolojik Etkiler: Aşırı gübre kullanımı, yüzey ve yeraltı sularına sızarak su kirliliğine neden olabilir. Bu nedenle, gübre uygulamalarında doz ve zamanlama önemlidir.
    • Sürdürülebilirlik: Organik gübreler genellikle sürdürülebilir tarım uygulamalarının bir parçası olarak kabul edilirken, suni gübrelerin üretimi enerji yoğun süreçleri içerebilir.
    • Ekonomik Faktörler: Gübre türleri, maliyet, kullanılabilirlik ve uygulama yöntemleri açısından farklılık gösterebilir.

    Bitkilerde Gübre Ne İşe Yarar?

    Gübreler, bitki büyümesi için gerekli besinleri sağlar. Toprak ve su genellikle bu besinlerin çoğunu karşılar, ancak bazı durumlarda yetersiz kalabilir.

    Böyle bir durumda toprağa gübre eklenerek toprağın doğal verimliliği arttırılır. Ayrıca bitki besinlerinin çözünürlüğü ve toprak porozitesi toprağın pH değerine göre değişkenlik gösterdiğinden uygun bitki gübreleri kullanmak oldukça önemlidir.

    Gübre Hammaddeleri Nelerdir?

    En çok merak edilen soruların başında gelen Gübre neyden yapılır? sorusunu bu bölümde detaylı olarak cevaplandıralım.

    Gübre hammaddeleri büyük ölçüde, gübre türleri (organik ya da inorganik) ve amaca (azotlu, fosfatlı, potasyumlu vb.) bağlı olarak değişiklik gösterir.

    İnorganik Gübre Hammaddeleri

    İnorganik gübrelerin hammaddeleri temel besin maddelerine göre sınıflandırılabilir. Azot kaynakları arasında amonyum nitrat, üre, amonyum sülfat ve kalsiyum amonyum nitrat bulunmaktadır.

    Fosfor için yaygın kaynaklar süper fosfat, üçlü süper fosfat ve amonyum fosfat’tır.
    Potasyum ihtiyacı potasyum klorür ve potasyum sülfat ile karşılanır.

    Diğer esansiyel besinler için kullanılan hammaddeler; magnezyum sülfat, boraks, demir sülfat, mangan sülfat, bakır sülfat ve çinko sülfat olarak sıralanabilir.

    Organik Gübre Hammaddeleri

    Organik gübreler doğal kaynaklardan elde edilir. Hayvansal atıklar olarak; kümes hayvanı, inek ve at dışkısı öne çıkar.

    Bitkisel atıklarda ise; kompost, toprağa fayda sağlamak için yetiştirilen ve yeşil gübreleme için kullanılan; çay posası ve kahve telvesi bulunmaktadır.

    Ayrıca, solucan gübresi, kemik unu, balık unu, kan unu ve tüy unu gibi diğer organik kaynaklar da gübre olarak kullanılır

    Kompoze Gübreler

    Kompoze gübreler, bitkilerin besin ihtiyaçlarını karşılamak üzere özel olarak formüle edilmiştir. Bu kategori, yavaş salınımlı gübreleri, su çözünür gübreleri ve bitkiler için spesifik besin maddelerini içeren kompoze gübreleri kapsar.

    Gübrede Besin Elementleri Nelerdir?

    Gübreler, gereken minerali toprağa vermek için özel olarak üretilir. Gübre; azot, fosfor, potasyum, kalsiyum, magnezyum, kükürt demir, mangan, bakır, çinko, bor gibi toprak için gerekli maddeleri içerir.

    Bitkilerin en fazla ihtiyaç duyduğu gübre besin elementleri azot, fosfor ve potasyumdur. Azot ve fosfor bitkilerde verim artışı ve kök gelişimini destekler. Potasyum ise bitkinin meyvesinin sağlıklı görünümü için önemli bir maddedir. Bitki, potasyumu yeteri kadar alabildiğinde meyvenin raf ömrü uzar, hastalıklara dirençli hale gelir.

    Bitkiler için gerekli olan gübre besin maddeleri, gübrelerde değişik miktarlarda bulunabilir. Bunlar şunları içerebilir:

    • Azot (N): Bitkilerin yapısında önemli bir rol oynayan temel bir besin maddesidir. Gübrelerde azot, amonyak, nitrat veya üre formunda olabilir.
    • Fosfor (P): Bitkilerin büyümesi ve gelişmesi için gerekli olan bir başka önemli besin maddesidir. Gübrelerde fosfor, fosfat formunda olabilir.
    • Potasyum (K): Bitkilerin stres altında bile büyümesini sağlayan bir başka önemli besin maddesidir. Gübrelerde potasyum, potasyum klorür veya potasyum sülfat gibi formda olabilir.
    • Kalsiyum (Ca): Bitkilerin hücre duvarlarını oluşturmak için gereken bir besin maddesidir. Gübrelerde kalsiyum, kalsiyum nitrat veya kalsiyum sülfat gibi formda olabilir.
    • Magnezyum (Mg): Klorofil oluşumu için gerekli olan bir besin maddesidir. Gübrelerde magnezyum, magnezyum sülfat veya magnezyum nitrat gibi formda olabilir.
    • Kükürt (S): Bitkilerin protein sentezinde kullanılan bir besin maddesidir. Gübrelerde kükürt, sülfat formunda olabilir.

    Gübreleme Yaparken Dikkat Edilmesi Gerekenler

    Doğru gübreleme programı ile topraktaki besin maddesi eksiklikleri giderilir, bitki sağlığı desteklenir ve ürün kalitesi artar. Bu nedenle gübreleme yapmadan önce doğru gübre kullanım talimatlarını bilmek, bitki sağlığı için hayati önem taşır

    Peki, “gübreleme öncesi ne yapılmalı?” Bu sorunun tek bir cevabı yok. Bitkiye gübre atmadan önce aşağıdaki faktörleri gözden geçirmeli ve eksiksiz uygulamalısınız.

    Gübrelerden en iyi şekilde yararlanmak için gübreleme öncesinde toprağa uygulanma zamanına ve şekline dikkat edilmelidir. Gübreleme zamanının seçimi bölgeden bölgeye değişiklik göstermektedir.

    Bazı bölgelerde yetiştirilen bazı bitkiler, gübre uygulama dozu ve miktarına göre değişiklik gösterir. Gübreleme zamanının seçimi bitkinin ihtiyacı olan besin maddesini alması için oldukça önemlidir. Bölgedeki ekim ve gübreleme dönemleri için il/ilçe tarım müdürlükleri ve gübre bayii ile iletişime geçerek detaylı bilgi alabilirsiniz.

    Bitkinin sağlıklı gelişimi için toprağın fiziksel yapısına en uygun gübre formuna ve dozuna karar verebilmenin en önemli yolu toprak analizi yapmaktır.

    Toprak analizi yapılmasındaki amaç; toprağın yapısında bulunan besin miktarını saptamak ve bu besin miktarına göre gübre çeşidi ve dozunu belirlemektir. Bu analiz sonucunda bitkiye gerekenden fazla gübre uygulamasının veya yetersiz gübre uygulamasının önüne geçilmektedir.

    Doğru Gübreleme Takvimi

    Gübreleme takvimi ile bitkinin verimini artırmak için gübreleme dönemleri; bölgenin iklimine, toprağın karakterine, gübrelenecek bitkinin cinsine ve verilecek gübrenin çeşidine göre değişiklik göstermektedir.

    Uygulama döneminin doğru seçilmesi, bitkinin ihtiyaç duyduğu besini istediği zaman topraktan sağlayabilmesine katkı sağlamaktadır.

    İklim Koşulları

    Gübreleme yapılacak bölge fazla yağış alan ve nemli bir bölge ise gübreleme, ekime uygun dönemde yapılmalıdır. Yağışlardan dolayı bitki besin maddelerinde kayıplar artar. Aynı zamanda sıcak ve kurak iklim bölgelerinde buharlaşma ile kayıplar artabilir. Bu yüzden gübreleme zamanı, maddi kayıplara yol açmaması adına doğru zamanda yapılmalıdır.

    Toprak Karakteri

    Bitkiler besin kaynağını genelde kök bölgelerinden sağladıkları için toprak koşullarının iyi bilinmesi gerekmektedir. Orta verimli bölgelerin topraklarında özellikle taban gübresi olarak azotlu gübrelerin bölünerek uygulanması kayıpların azalması adına önemlidir. Kireçli ve alkali topraklarda ise fosfor kaybı yaşanır, bu sebeple özellikle fosforlu gübreler ekimden hemen önce veya ekimle birlikte uygulanmalıdır.

    Gübreleme yapılmadan önce toprak analizi sonuçları göz önünde bulundurulur ise bitkiden verim alma oranı artar. Toprak analizi, değişen iklim koşullarını göz önünde bulundurduğumuzda her sene tekrarlanmalıdır.

    Bitki Cinsi

    Sebzelerde ve yeni ekilen meyve bahçelerinde ekimle veya ekimden hemen sonra gübreleme yapılmalıdır.

    Meyve ağaçlarında gübreleme; ılıman iklim görülen bölgelerde şubat-mart, soğuk bölgelerde ise mart-nisan aylarında yapılmalıdır.

    Dekara Gübre Ne Kadar Atılır?

    Dekara ne kadar gübre atılacağı, toprağın durumu, bitki türü, gübre türü, uygulama yöntemi, iklim ve toprak tipine bağlı olarak değişir.

    Özellikle toprak analizi, spesifik besin ihtiyaçlarını belirlemek için kritiktir. Genel olarak, organik gübreler dekara 2-5 ton, kimyasal gübreler ise etiket önerilerine göre değişik miktarlarda uygulanabilir. Doğru gübre miktarı için gübre hesaplama programını kullanabilirsiniz.

    Gübre Çeşitleri

    Gübre çeşitleri genel olarak iki ana kategoriye ayrılır: organik ve inorganik gübreler. Organik gübreler doğal kaynaklardan elde edilirken, inorganik gübreler kimyasal süreçler sonucunda üretilir. Her iki gübre türü de tarım pratiği ve toprak şartlarına bağlı olarak belirli avantajlar ve sınırlılıklara sahiptir.

    Organik Gübreler

    Hayvan Gübreleri

    Hayvan gübreleri genellikle yüksek besin değerine sahiptir. Örneğin, kan tozu yüksek miktarda azot, kemik unu fosfor ve balık emülsiyonu da azot, fosfor ve potasyum içerir. Tavuk gübresi gibi bazı hayvansal gübreler, toprağa doğal besin maddeleri ve mikroorganizmalar ekler.

    Bitkisel Gübreler

    Bitkisel gübreler, bitkisel materyalin çürütülmesiyle elde edilir. Kompost, evde veya ticari olarak üretilen çürütülmüş organik maddeden yapılır. Yeşil gübre ise, bitkilerin toprakta yetiştirilip daha sonra toprağa karıştırılmasıyla elde edilir. Yonca, bakla ve fiğ gibi bitkiler yeşil gübre olarak kullanılabilir.

    Diğer Organik Gübreler

    Bazı organik gübre türleri özel işlemlerle elde edilir. Solucan gübresi, solucanların organik maddeleri işleyerek dönüştürdüğü bir gübre türüdür. Odun külü potasyum bakımından zenginken, alg ve yosun gübreleri deniz yosunlarından elde edilir ve bitkisel hormonlar ile mikro besin maddeleri açısından zengindir.

    İnorganik Gübreler

    Azotlu Gübreler

    Azotlu gübreler, bitkilerin büyümesi için esansiyel olan azotu sağlarlar. Urea (üre), amonyum nitrat ve amonyum sülfat bu kategoriye örnek olarak verilebilir. Azot, bitkiler için önemli bir besin maddesidir ve genellikle yaprak büyümesini teşvik eder.

    Fosfatlı Gübreler

    Fosfatlı gübreler, bitkilerin kök gelişimi, çiçeklenme ve meyve verme süreçleri için kritik olan fosforu sağlarlar. Süper fosfat, dikalsiyum fosfat ve triple süper fosfat bu gruba dahildir. Fosfor, DNA, RNA ve ATP gibi hücresel bileşenlerin yapımında kilit bir role sahiptir.

    Potasyumlu Gübreler

    Potasyumlu gübreler, bitkisel dokuların güçlendirilmesi ve hastalık direncinin artırılması için potasyum sağlarlar. Potasyum klorür (muriate of potash) ve potasyum sülfat bu kategoride yer alır. Potasyum, bitkilerin su alımını, protein üretimini ve fotosentez gibi diğer birçok sürecini düzenler.

    Kompoze Gübreler

    Kompoze gübreler, bitkilerin birden fazla besin ihtiyacını tek bir üründe karşılar. NPK gübreleri (azot, fosfor, potasyum) bu kategoriye girer. Bunlar, bitkilerin ihtiyaç duyduğu üç ana makro besin maddesini bir arada sunar.

    Mikroelement (İz Element) Gübreleri

    Mikroelement gübreler, bitkilerin büyümesi için gerekli olan ancak daha küçük miktarlarda ihtiyaç duydukları besin maddelerini sağlar. Demir, mangan, bakır, çinko, bor, molibden ve klor gibi iz elementleri içerirler. Bu elementler, çoğu kez bitkilerin spesifik metabolik süreçlerinde kritik roller oynar.

    Organomineral Gübreler

    Organomineral gübreler, genellikle organik maddenin (örneğin, hayvansal dışkı veya kompost) inorganik gübre bileşenleriyle (azot, fosfor, potasyum veya diğer besin maddeleri) karıştırılmasıyla üretilir. Bu kombinasyon, toprağın fiziksel yapısını iyileştirirken, bitkilere hızla besin sağlama kapasitesini de korur.

    Hangi Gübre Ne Zaman Atılır?

    Gübrelerin ne zaman atılacağı, bitki türüne, toprağın besin durumuna, iklim koşullarına ve kullanılan gübre türüne bağlı olarak değişiklik gösterebilir.

    Azotlu gübreler genelde bahar başlangıcında toprağa karıştırılırken fosfatlı gübreler bitkilerin dikiminden önce, herhangi zamanda toprağa karıştırılır. Potasyumlu gübreler ise sadece bitkilerin çiçek açma ve meyve verme evresinden hemen önce atılır.

    Diğer gübrelerin ne zaman atılacağı ile ilgili bilgiye satın aldığınız gübrenin reçetesini inceleyerek öğrenebilirsiniz. Ayrıca, Bölgedeki ekim ve gübreleme dönemleri için il/ilçe tarım müdürlükleri ve gübre bayileri ile iletişime geçerek detaylı bilgi alabilirsiniz.

    Gübre Fiyatları

    Gübre fiyatları, tarım sektörü için kritik bir konu olup çiftçilerin kar marjlarını ve üretim stratejilerini doğrudan etkileyebilir. Bu nedenle değişiklik gösterebilir. Örneğin taban gübresi fiyatları mevcut piyasa koşullarına göre oldukça uygun fiyatlıdır.

    Son Yazılar

    spot_img

    Önerilen Yazılar

    [tdn_block_newsletter_subscribe title_text="Abone Olun" input_placeholder="E-posta Adresiniz" tds_newsletter2-image="5" tds_newsletter2-image_bg_color="#c3ecff" tds_newsletter3-input_bar_display="row" tds_newsletter4-image="6" tds_newsletter4-image_bg_color="#fffbcf" tds_newsletter4-btn_bg_color="#f3b700" tds_newsletter4-check_accent="#f3b700" tds_newsletter5-tdicon="tdc-font-fa tdc-font-fa-envelope-o" tds_newsletter5-btn_bg_color="#000000" tds_newsletter5-btn_bg_color_hover="#4db2ec" tds_newsletter5-check_accent="#000000" tds_newsletter6-input_bar_display="row" tds_newsletter6-btn_bg_color="#da1414" tds_newsletter6-check_accent="#da1414" tds_newsletter7-image="7" tds_newsletter7-btn_bg_color="#1c69ad" tds_newsletter7-check_accent="#1c69ad" tds_newsletter7-f_title_font_size="20" tds_newsletter7-f_title_font_line_height="28px" tds_newsletter8-input_bar_display="row" tds_newsletter8-btn_bg_color="#00649e" tds_newsletter8-btn_bg_color_hover="#21709e" tds_newsletter8-check_accent="#00649e" embedded_form_code="JTNDIS0tJTIwQmVnaW4lMjBNYWlsQ2hpbXAlMjBTaWdudXAlMjBGb3JtJTIwLS0lM0UlMEElMEElM0Nmb3JtJTIwYWN0aW9uJTNEJTIyaHR0cHMlM0ElMkYlMkZ0YWdkaXYudXMxNi5saXN0LW1hbmFnZS5jb20lMkZzdWJzY3JpYmUlMkZwb3N0JTNGdSUzRDZlYmQzMWU5NGNjYzVhZGRkYmZhZGFhNTUlMjZhbXAlM0JpZCUzRGVkODQwMzZmNGMlMjIlMjBtZXRob2QlM0QlMjJwb3N0JTIyJTIwaWQlM0QlMjJtYy1lbWJlZGRlZC1zdWJzY3JpYmUtZm9ybSUyMiUyMG5hbWUlM0QlMjJtYy1lbWJlZGRlZC1zdWJzY3JpYmUtZm9ybSUyMiUyMGNsYXNzJTNEJTIydmFsaWRhdGUlMjIlMjB0YXJnZXQlM0QlMjJfYmxhbmslMjIlMjBub3ZhbGlkYXRlJTNFJTNDJTJGZm9ybSUzRSUwQSUwQSUzQyEtLUVuZCUyMG1jX2VtYmVkX3NpZ251cC0tJTNF" descr_space="eyJhbGwiOiIxNSIsImxhbmRzY2FwZSI6IjE1In0=" tds_newsletter="tds_newsletter3" tds_newsletter3-all_border_width="0" btn_text="Katıl" tds_newsletter3-btn_bg_color="#ea1717" tds_newsletter3-btn_bg_color_hover="#000000" tds_newsletter3-btn_border_size="0" tdc_css="eyJhbGwiOnsibWFyZ2luLWJvdHRvbSI6IjAiLCJiYWNrZ3JvdW5kLWNvbG9yIjoiI2E3ZTBlNSIsImRpc3BsYXkiOiIifSwicG9ydHJhaXQiOnsiZGlzcGxheSI6IiJ9LCJwb3J0cmFpdF9tYXhfd2lkdGgiOjEwMTgsInBvcnRyYWl0X21pbl93aWR0aCI6NzY4fQ==" tds_newsletter3-input_border_size="0" tds_newsletter3-f_title_font_family="445" tds_newsletter3-f_title_font_transform="uppercase" tds_newsletter3-f_descr_font_family="394" tds_newsletter3-f_descr_font_size="eyJhbGwiOiIxMiIsInBvcnRyYWl0IjoiMTEifQ==" tds_newsletter3-f_descr_font_line_height="eyJhbGwiOiIxLjYiLCJwb3J0cmFpdCI6IjEuNCJ9" tds_newsletter3-title_color="#000000" tds_newsletter3-description_color="#000000" tds_newsletter3-f_title_font_weight="600" tds_newsletter3-f_title_font_size="eyJhbGwiOiIyMCIsImxhbmRzY2FwZSI6IjE4IiwicG9ydHJhaXQiOiIxNiJ9" tds_newsletter3-f_input_font_family="394" tds_newsletter3-f_btn_font_family="" tds_newsletter3-f_btn_font_transform="uppercase" tds_newsletter3-f_title_font_line_height="1" title_space="eyJsYW5kc2NhcGUiOiIxMCJ9"]
    ×
    ×