Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı, TBMM Genel Kurulu’nda Tarım ve Orman Bakanlığının 2026 yılı bütçesine ilişkin yaptığı sunumda, Parsel Bazlı Verim Sigortası uygulamasının ilk kez 2026 yılında Tekirdağ’da pilot olarak hayata geçirileceğini bildirdi.
Yumaklı, bu sistemle üreticilerin kendi tarlalarındaki verime göre tazminat alabileceklerini söyledi.
DÜNYA GENELİNDE TARIM AFETLERDEN ETKİLENİYOR
Yumaklı, 1991–2023 yılları arasında afetlerin tarım sektörüne verdiği zararın 3,3 trilyon dolar olduğunu, bu zararın yüzde 59’unun son 13 yılda gerçekleştiğini ifade etti. Artan kentleşme, salgın sonrası ticaret ve gümrük kısıtlamalarının tarım ve gıda sistemlerinde yeni bir normal oluşturduğunu dile getirdi.
SU STRESİ VE ULUSAL SU PLANI
Dünyada 2,4 milyar insanın su stresi altındaki ülkelerde yaşadığını belirten Yumaklı, erişilebilir tatlı su oranının yalnızca yüzde 1 olduğuna işaret etti. Türkiye’nin de su stresi altındaki ülkeler arasında yer aldığını kaydeden Yumaklı, 2025–2035 dönemini kapsayan Ulusal Su Planı’nın hazırlandığını, planla suyun korunması, verimli kullanımı ve sürdürülebilir yönetimin hedeflendiğini aktardı.
Göllerin korunmasına yönelik eylem planları hazırladıklarını söyleyen Yumaklı, Eğirdir Gölü Su Eylem Planı’nın kamuoyuyla paylaşıldığını, Akşehir, Eber, Bafa, Beyşehir, Burdur, İznik, Seyfe ve Sapanca gölleri için de benzer planların 2026’da uygulanacağını açıkladı.
SULAMA VE ENERJİ YATIRIMLARI
Teknik ve ekonomik olarak sulanabilir arazi potansiyelinin 85 milyon dekardan 105 milyon dekara çıkarıldığını belirten Yumaklı, 2026 yılında 290 tesis ile 10 toplulaştırma projesinin hizmete alınacağını söyledi. Tarımsal sulamada enerji maliyetlerini düşürmek amacıyla Şanlıurfa ve Edirne’de toplam 150 megavatlık güneş enerjisi santrali kurulumuna başlanacağını bildirdi.
HAYVANCILIKTA DESTEK VE AŞILAMA
Kırsalda Bereket Hayvancılığa Destek Projesi’ne 179 bin başvuru yapıldığını, bunların 105 bininin genç ve kadın üreticilerden geldiğini aktaran Yumaklı, projenin 2028’e kadar etaplar halinde süreceğini belirtti. Küçükbaş hayvancılık için de benzer bir destek programı üzerinde çalışıldığını söyledi.
Şap hastalığıyla mücadele kapsamında 23,8 milyon doz aşının sahaya gönderildiğini ifade eden Yumaklı, ilk doz aşılamaların tamamlandığını, ikinci doz çalışmalarının da kısa sürede bitirileceğini kaydetti.
SU ÜRÜNLERİ VE BALIKÇILIK
Bu yıl su kaynaklarına 83 milyon yavru balık bırakıldığını açıklayan Yumaklı, Türkiye’nin ilk Organize Su Ürünleri Tarım Bölgesi’nin 2026’da Adana’da kurulacağını, Yalova’da ise uluslararası standartlarda Su Ürünleri Kontrol ve Denetim Merkezi’nin hizmete gireceğini söyledi.
GENÇ VE KADIN ÜRETİCİLERE ÖNCELİK
Tarımda üretici yaş ortalamasının yüksekliğine dikkat çeken Yumaklı, 2026–2028 döneminde Kırsal Kalkınma Yatırım bütçesinin en az yüzde 20’sinin genç ve kadın üreticilere ayrıldığını bildirdi. Depremden etkilenen illerin tarımsal altyapısı için 11 milyar liralık yeni finansman sağlandığını da sözlerine ekledi.
TARSİM VE YENİ SİGORTA UYGULAMALARI
TARSİM kapsamında bugüne kadar 29,5 milyon poliçe düzenlendiğini, üreticilere 57 milyar lira devlet prim desteği ve 64,5 milyar lira hasar tazminatı ödendiğini belirten Yumaklı, 2026’da Parsel Bazlı Verim Sigortası’nın Tekirdağ’da pilot olarak uygulanacağını açıkladı.
Ayrıca elma, kayısı, şeftali, erik ve kiraz dahil dokuz ürün için temel sigorta paketinin devreye alınacağını, narenciyede güneş yanıklığı riskinin de teminat kapsamına alınacağını ifade etti.
GIDA GÜVENLİĞİ VE ORMAN YANGINLARI
Gıda güvenliğinin kırmızı çizgi olduğunu vurgulayan Yumaklı, 2025’te 2,5 milyon ton taze meyve ve sebze ihracatı yapıldığını, geri dönen ürün oranının binde 1 seviyesinde kaldığını aktardı. 2026’da Elektronik Bitki Reçete Sistemi’nin hayata geçirileceğini, zirai ilaçların üretimden uygulamaya kadar elektronik ortamda izleneceğini söyledi.
Orman yangınlarıyla mücadele kapsamında filonun güçlendirileceğini belirten Yumaklı, 2026’da su atma kapasitesinin 438 tondan 462 tona çıkarılacağını bildirdi. 2020–2024 arasında yanan alanların tamamının ağaçlandırıldığını, 2025’te zarar gören alanların ise 2026 sonuna kadar ağaçlandırılacağını dile getirdi.