Tüketici güvenliği ve kamu sağlığı açısından dikkatle takip edilen pestisit kalıntısı sorunu, yeniden gündeme geldi. Bahçeşehir Üniversitesi Sürdürülebilir Gıda Sistemleri Merkezi Müdür Yardımcısı Dr. Müge Kesici Baysoy, pestisitlerin etkileri, çözüm yolları ve denetimlerin önemi hakkında çarpıcı açıklamalarda bulundu.
“KANITLANMIŞ ZARARLARI VAR, CİDDİ RİSK TAŞIYOR”
Pestisitlerin yalnızca haşere ve zararlıları değil, insan sağlığını da ciddi şekilde tehdit ettiğini vurgulayan Dr. Baysoy, “Bazı kimyasal pestisitlerin çok düşük dozlarda dahi toksik etki gösterebildiği bilimsel olarak ortaya kondu. Tarım ilaçlarına bağlı ölümler dünyada kayıtlara geçmiş durumda. Bazı kanser türlerinin oluşumunda bu maddelerin etkili olduğuna dair çalışmalar da var” dedi.
SORUMLULUK ÜRETİCİDE, YOL GÖSTERİCİ DENETİMDE
Kalıntı sorununun önlenmesinde üreticinin doğru uygulamaları benimsemesi gerektiğine işaret eden Baysoy, “İlaçlama sonrası ürünün ne zaman hasat edilmesi gerektiği, ilacın etiketinde yazar. O süre beklenmeden yapılan erken hasatlar, pestisitin kalıntı olarak gıdada kalmasına neden olur. Bu, bazen yüksek fiyat beklentisiyle bilinçli yapılıyor. Oysa bu hem halk sağlığını riske atıyor hem de sektöre olan güveni sarsıyor” ifadelerini kullandı.
KARBONATLI SU HER ZAMAN ETKİLİ DEĞİL
Sosyal medyada sıkça önerilen “karbonatlı suda bekletme” yöntemine de açıklık getiren Baysoy, bunun yalnızca sınırlı sayıdaki etken maddeye karşı etkili olabileceğini belirtti.
“Pestisitlerin etken maddeleri çok çeşitli. Bu yüzden karbonatlı su tüm kalıntıları temizlemez. Kabuklu ürünleri akan suyla yıkamak ve gerekiyorsa soymak, daha etkili yöntemlerden sayılabilir” dedi.
ÖLÇÜM CİHAZLARI YETERLİ Mİ?
Piyasada satılan pestisit ölçüm cihazlarının da sınırlı işlev gördüğünü belirten Baysoy, “Bu cihazlar çok farklı pestisit türlerini tespit edemez. Güvenli analizler sadece laboratuvar ortamında yapılabilir. Denetimler de mutlaka her yeni ürün partisi için tekrarlanmalı, sadece bir kerelik testlerle yetinilmemelidir” diye konuştu.
ÇÖZÜM: SÜREKLİ DENETİM, EĞİTİM VE YAPTIRIM
Baysoy’a göre çözüm çok net: “Üretici bilinçlenmeli, denetim sistemi sürekli ve sıkı yürütülmeli, kalıntı sınırını aşanlara yaptırım uygulanmalı. Bu süreç aynı zamanda eğitimle desteklenmeli. Tarladan sofraya güvenli gıda zincirini kurmak, ancak bu yolla mümkün.”