CHP Bursa Milletvekili Orhan Sarıbal, Meclis’te düzenlediği basın toplantısında kuru soğandaki üretici ve tüketici fiyatları arasındaki uçuruma dikkat çekti. Sarıbal, tarlada çuvalıyla 6-8 liraya satılan kuru soğanın market raflarında 25 liraya kadar çıktığını belirterek, “Üretici zarar ediyor, vatandaş soğan alamıyor” dedi.
FİYAT FARKI YÜZDE 220’Yİ BULDU
Sarıbal, kuru soğanın halde 16, pazarda 23, markette ise 25 liraya satıldığını vurgulayarak üretici ve market fiyatları arasındaki farkın yüzde 220’yi bulduğunu söyledi. Planlı üretim kapsamına alınan kuru soğanda üretim-tüketim dengesinin hala sağlanamadığını belirten Sarıbal, “Üretim kararları hâlâ bir önceki yılın fiyatlarına göre veriliyor. Bu da yıllar arasında büyük dengesizlikler yaratıyor” dedi.
İHRACATTA SERT DÜŞÜŞ: SADECE 2 BİN TON
2024’te 2 milyon 632 bin tonluk kuru soğan üretiminin yarısı Ankara ve Amasya illerinden geldi. Yazlık üretimde ise Adana ve Hatay öne çıktı. Ancak ihracatta ciddi bir düşüş yaşandı. 2024’te ihracat yüzde 27 azalarak 95 bin tona gerilerken, 2025’in ilk üç ayında ise ihracat neredeyse durma noktasına geldi: Sadece 2 bin ton. Sarıbal, bu düşüşte Mısır’ın Avrupa pazarına ucuz fiyatla girmesinin etkili olduğunu belirtti.
“NE UCUZ ET GİRDİ SOFRAYA, NE DE FİYATLAR DURDU”
Basın toplantısında canlı hayvan ve kırmızı et ithalatına da değinen Sarıbal, “2024’te 423 bin baş canlı hayvan, 81 bin ton kırmızı et ithal edildi. Devletin kasasından 1 milyar 235 milyon dolar çıktı. Ancak yurttaşın sofrasına ne ucuz et girdi ne de fiyatlar düştü” dedi. 2010’dan bu yana toplam 12 milyar dolarlık ithalat yapıldığını hatırlattı.
SIFIR GÜMRÜKLE MISIR İTHALATI TEPKİSİ
Sarıbal, çiftçinin mısır hasadına hazırlandığı dönemde sıfır gümrükle 1 milyon ton mısır ithalatı kararı alınmasını da eleştirdi. “Bu adım, üreticiyi tarımdan koparmaya ve ithalat lobisinin çıkarlarını korumaya yönelik bilinçli bir tercihtir” dedi.
BORÇ VE BELİRSİZLİK TABLOSU
Tarım sektörünün borcunun da hızla arttığını ifade eden Sarıbal, Mart 2025 itibarıyla tarım sektörünün bankalara olan borcunun 970,1 milyar liraya ulaştığını söyledi. “Çiftçi hem artan maliyetlerle hem de don ve kuraklıkla mücadele ediyor. Önümüzdeki bir yıl için umut değil, borç ve belirsizlik görünüyor” ifadelerini kullandı.