Ne haftaydı ama.

Orman yangınları, yitip giden canlar, küle dönen binlerce dönüm arazi ve aşırı sıcaklar.

Adeta kavrulduk.

Kimse evden çıkmak istemedi.

Termometreler bazı illerde 45-46 dereceyi gördü.

Aşırı sıcakların hayatı olumsuz etkilediği illerden birisi de Konya.

Ve bugünkü dosya konu başlığımız.

Tahıl ambarı Konya, suya hasret kaldı.

İçme suyu sağlayan barajlarda su miktarı 5 milyon metreküpe geriledi.

Yeraltı suları neredeyse 400 metre aşağı çekildi.

Çiftçi defalarca sondaj vurdu ama bir sonuç alamadı.

Suyun olmayışı beraberinde ürün rekoltelerinde düşüşü de getirdi.

Hububat hasadının başladığı kentte rekoltede geçen yıla göre buğdayda yüzde 15, arpada ise yüzde 30 düşüş bekleniyor.

Nisan ayında etkili olan zirai don, meşhur Hadim kirazını vurdu, üretim miktarındaki azalma ihracatı da etkiledi.

Peki ne oldu da tahıl ambarı Konya son yılların en kötü üretim sezonunu geçiriyor?

Önce hububatla başlayalım. Yıllardır hepimizin bildiği bir gerçek var ki o da Konya, Türkiye’nin tahıl ambarı.

BUĞDAYDA YÜZDE 15, ARPADA YÜZDE 30 REKOLTE KAYBI BEKLENİYOR

Bir milyon hektardan fazla bir alanda hububat üretimi yapılan Konya’da hasat devam ediyor. Ancak bu yıl çiftçi buruk bir sezon geçiriyor.

Kışı kurak geçirdi Konya, baharda da beklenen yağışlar gelmeyince özellikle Kıraç arazilerde ciddi rekolte kayıpları yaşandı. Öyleki bazı tarlalara biçer döver dahi giremeyecek durumda.

Ziraat Mühendisleri Odası Konya Şube Başkanı Burak Kırkgöz; Kıraç alanlarda 100 kilolar, dağ altlarında 75 kilolara kadar düşen verimler var. Hatta hiç biçer girmeyen tarlalarımız da mevcut. Uzun yıllar ortalaması Konya yöresinde 2 milyon 200 bin ton olan buğdayımız, bu yıl 1 milyon 700 bin – 1 milyon 800 bin ton civarında. Rekolte kaybı yaşayacağımızı düşünüyoruz. Arpalarda da 1 milyon 100 bin – 1 milyon 200 bin ton olan ortalama rekoltemizin bu sene 800 bin tonlara kadar düşeceğini tahmin ediyoruz. İklimin aşırı kurak gitmesi, kış yağışlarını alamamamız, özellikle yeraltı ve yerüstü su kaynaklarımızda azalmanın yanında hububat alanlarında da ciddi anlamda rekolte kayıplarına neden oldu” dedi.

Burak Kırkgöz’ün açıklamalarına benzer bir söylem Prof Dr. Süleyman Soylu’dan geldi.

KONYA OVASINA YÜZDE 40 DAHA AZ YAĞIŞ DÜŞTÜ

Selçuk Üniversitesi Ziraat Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Süleyman Soylu yağışların yıllık dağılımının kötü olduğunu, mart-nisan aylarında yeterli yağış alınamaması nedeniyle kıraç alanlardaki bitkilerde ciddi stres oluştuğunu söyledi.

Soylu, 1 Ekim ile 30 Mayıs tarihleri arasında uzun yıllar ortalamasına göre Konya Ovası’na yüzde 40 daha az yağış düştüğünü belirterek, “Bu da doğrudan verimlere yansıdı. Kıraç alanlarda dekara 50 ile 150 kilogram arasında ürün alındı. Sulu alanlarda ise verimler fena değildi. Bu yıl bölgede buğday ve arpa rekoltesinde düşüş olacağını bekliyoruz.” dedi.

REKOLTEDE BİR MİLYON TON KAYIP ÖNGÖRÜLÜYOR

Karatay Ziraat Odası Başkanı Rıfat Kavuneker kuraklık, sıcaklık ve yaşanan don nedeniyle buğday kalitesinin düştüğünü söyledi. İlkbaharda, suyu olan bazı çiftçiler yerlerini sürüp yerine yeşil mahsul ekti, olmayanlar da öylece kaldı diyen Rıfat Kavuneker, kuraklarda verim dekarda 50 kilo, 100 kilo, yağış alan bölgelerde 250-300 kilolara kadar çıktı. Ama sulanabilir arazilerde bazı hububat cinsleri soğuktan çok etkilendi. Verim iyi gibi görünüyor ama proteini, glüteni, enerjisi gibi şeyleri düşük çıkıyor, düşük çıkınca da borsalarda 12 liraya kadar buğday satılıyor dedi.

Geçen yıla oranla Konya Ovası’nda rekoltenin düşeceğini belirten Kavuneker, Türkiye genelinde yaklaşık 3-4 milyon ton bir düşüş var. Konya’mızda da bu yaklaşık 500 bin ile 800 bin veya 1 milyon ton arasında değişiyor. Geçen yılki üretimimiz bizim yaklaşık 2,5 milyon tondu. Bu sene 1 milyon 500 bin veya 1 milyon 800 bin öngörüyoruz ifadelerini kullandı.
Yaşanan kuraklık su kaynaklarını da kuruttu. Altınapa Barajı’nda su miktarı 5 milyon metreküpe kadar geriledi.

KONYA SON 15 YILIN EN KURAK KIŞINI GEÇİRDİ

Konya Teknik Üniversitesi Jeoloji Mühendisliği Öğretim Üyesi Prof. Dr. Fetullah Arık, son 15 yılın en kurak kış mevsimini geçiren Konya’da barajların doluluk oranlarının alarm vermeye başladığını söyledi.

Kente içme suyu sağlayan Altınapa Barajı’nda 2025 yılının 15 Mayıs günü ölçülen su değeri 5,7 milyon metreküp çıktı. Barajda normal şartlarda 15-20 milyon metreküplük hacimde su olması gerektiği belirtildi.

Suyun tasarruflu kullanılması gerektiğinin altını çizen Prof. Dr. Arık, “Konya yıllık asgari 100 milyon metreküp suya ihtiyaç duyuyor. O nedenle vatandaşların suyu olabildiğince özenli kullanmasını öneririz” ifadelerini kullandı.

Konya genelinde yaşanan bu kuraklık meşhur Hadim kirazı ihracatını durdurdu.

HADİM KİRAZINDA YÜZDE 90’A VARAN KAYIP

• Kuraklığa bir de zirai don eklendi.
• Nisan ayında yaşanan don, meşhur Hadim kirazını vurdu.
• Bazı bahçelerde ürün kaybı %90’ı aştı.
• İhracat tamamen durma noktasına geldi.

SON SÖZ

Konya Ovası’nda yaşanan kuraklık, sadece bir tarım felaketi değil; ihmallerin, bilinçsiz su tüketiminin ve iklim krizine karşı yıllardır atılmayan adımların acı bir sonucu aslında. Her geçen gün sadece çiftçinin değil, bir ülkenin geleceğinden eksiliyor.

Bu tabloyu değiştirmek hâlâ mümkün: Bilinçli su kullanımı, sürdürülebilir tarım politikaları ve iklime uyumlu üretim modelleriyle toprak yeniden nefes alabilir.

Unutmayalım ki; kuruyan her başak bir gelecek hayalinin de toprağa gömülmesi anlamı taşır.

Hazırlayan Gazeteci Taner Öztürk