DEVA Partisi Genel Başkan Yardımcısı ve İstanbul Milletvekili Hasan Karal, son yıllarda üst üste zarar açıklayan Tarım Kredi Marketler A.Ş.’nin mali yapısını Meclis gündemine taşıyarak, iki ayrı bakanlığa kapsamlı sorular yöneltti.
DEVA Partisi Genel Başkan Yardımcısı ve İstanbul Milletvekili Hasan Karal, Tarım Kredi Marketler A.Ş.’nin art arda açıkladığı zararlarla ilgili olarak Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek ile Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı’nın yanıtlaması istemiyle iki ayrı yazılı soru önergesi sundu.
Şirketin 2024 yılı sonunda 2 milyar 254 milyon TL, 2025’in ilk yarısında ise 2,5 milyar TL zarar ettiğini hatırlatan Karal, yalnızca 6 aylık süreçte 2,5 milyar TL’lik faiz giderinin oluştuğunu belirtti. Net borç tutarının 8,7 milyar TL’ye ulaştığını, öz kaynakların ise 132 milyon TL’ye kadar gerilediğini kaydeden Karal, şirketin kamuya maliyetinin gün geçtikçe arttığını ifade etti.
Tarım Kredi Marketler A.Ş.’nin mali tablosunun kamuya devredilme riskini beraberinde getirdiğini savunan Karal, bu durumun hem kamu maliyesi hem de çiftçi ortaklar açısından ciddi sonuçlar doğurduğunu söyledi. Kamu kaynaklarıyla kurulan bu yapının mali sürdürülebilirlikten uzaklaştığını dile getiren Karal, oluşan zararın çiftçi öz sermayesiyle finanse edildiğine dikkat çekti.
Karal, Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’e yönelttiği sorular arasında Tarım Kredi Marketler A.Ş.’nin zarar kalemlerinin Bakanlıkça izlenip izlenmediğini, şirketin borç yükünün kamu finansmanına etkilerinin değerlendirilip değerlendirilmediğini, kamu bankaları veya Hazine destekli finansman modellerinin gündeme gelip gelmediğini ve bağımsız denetim raporlarının analiz edilip edilmediğini sordu. Ayrıca şirketin zararlarına karşı kamu kaynaklarından herhangi bir destek sağlanıp sağlanmadığını ve iç kontrol sistemlerinin işletilip işletilmediğini de gündeme getirdi.
Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı’ya ise şirketin toplam zarar tutarını, borç yükünün çiftçi ortaklar üzerindeki etkisini, bu zararın çiftçi öz sermayelerinden karşılanıp karşılanmadığını, denetim süreçlerinin yürütülüp yürütülmediğini ve hızlı şubeleşmenin Bakanlık tarafından desteklenip desteklenmediğini sordu. Karal ayrıca, şirketin çiftçiden doğrudan alım oranı, sözleşmeli tarım uygulamalarının etkinliği, iştirakler arası işlemlerin şeffaflığı ve zararların kooperatif hizmetlerine etkisi gibi konular hakkında da açıklama talep etti.
Tarım Kredi Marketler A.Ş.’nin kamu maliyesi ve kooperatif yapısı üzerindeki etkilerinin çok boyutlu olduğunu vurgulayan Karal, kamu kaynaklarının etkin ve şeffaf kullanımına yönelik kurumsal reformların gerekliliğini dile getirdi.