Hiçbir organik madde barındırmayan toprakta tarım mümkün mü? Türk sosyal girişimciler bu soruya Cezayir’de yanıt arıyor.
Dünyanın ilk akıllı köyünü kuran, tarım teknolojilerinde çığır açan sosyal girişimci Tülin Akın, Sahra Çölü’nde tarım yapılabileceğini ortaya koyan iddialı bir projeyle yeniden gündemde. Yaşar Üniversitesi’nde düzenlenen “Tarımın Geleceğini Dönüştürmek: Teknoloji, İnovasyon ve Sosyal Girişimcilik” başlıklı seminerde konuşan Akın, Cezayir’de 20 bin hektarlık çöl alanında yürütülen tarım projesinin detaylarını paylaştı.
“ÇÖLDE YEŞİL BİR NOKTA KOYMAYA NE DERSİNİZ?”
Tabit Akıllı Tarım Teknolojileri Kurucu Ortağı Tülin Akın, projeye başlama motivasyonunu şu sözlerle anlattı: “Dünya haritasında çölü göstererek ekip arkadaşlarıma dedim ki, ‘Şuradaki sarı bölgeye ölmeden önce yeşil bir nokta koymak istemez misiniz?’ Bu hayal bizi bugünkü noktaya getirdi.” Cezayir’in yanı sıra Fas, Tunus ve Etiyopya gibi ülkelerde de tarım çalışmaları yürüttüklerini belirten Akın, projeyi sosyal girişimcilik perspektifiyle ele aldıklarını vurguladı.
EVSEL ATIKTAN ORGANİK MADDEYE: YENİLİKÇİ YAKLAŞIM
Projeyi yürüten bir diğer isim olan Coşkun Yıldırım ise Sahra Çölü’ndeki zorlu koşulları anlatarak, uyguladıkları yöntemi paylaştı:
“Çölün altında büyük bir tatlı su rezervi var, ama suyu toprakta tutmak için organik madde gerekiyor. Deterjan kullanılmadığı için Cezayir’in evsel atıkları oldukça temiz. Biz bu atıkları mikro alglerle organik maddeye dönüştürüyoruz. Ayrıca başka bir tesiste ‘Pirina’ adlı organik maddeyi topluyoruz. Deniz yosunu ve sürekli nem desteğiyle, bitkinin stresini azaltan verimli bir sistem kuruyoruz.”
Şu anda 20 bin hektarlık arazinin 4 bin hektarlık bölümünde test aşamasında olduklarını belirten Yıldırım, projede hızlı ilerleme kaydettiklerini ifade etti.
TARIMSAL YAPAY ZEKA DANIŞMANI YOLDA
Tülin Akın, sadece tarla değil, teknolojik altyapıya da yatırım yaptıklarını vurguladı. Üzerinde çalıştıkları yapay zeka destekli yazılımla çiftçilere dijital danışmanlık sunacaklarını belirten Akın, “Çiftçi, bitkinin fotoğrafını çekip gönderdiğinde hangi hastalıkla karşı karşıya olduğunu öğrenebilecek. Hava durumu, ürün fiyatları gibi bilgilere de hızlıca erişebilecek” dedi.
Bu yazılımın yalnızca Türkiye’de değil, tarım yapılan tüm kırsal bölgelerde kullanılabileceğini söyleyen Akın, tarım mesleğinde yaş ortalamasını 50’den 35’e düşürmeyi hedeflediklerini de sözlerine ekledi.
ÖDÜLLERLE TAÇLANAN BİR YOLCULUK
2007’den bu yana 23 farklı ödüle layık görülen Akın, 5. Selçuk Yaşar Ödülü’nün kendisi için çok özel olduğunu belirtti. 2018’de Dünya Ekonomik Forumu tarafından “Dünyanın En İyi Sosyal Girişimcisi” seçilen Akın, bu başarıyla kazandığı burs sayesinde Harvard Üniversitesi’nde “Sosyal Değişim İçin Liderlik” eğitimi aldığını aktardı.
“Sosyal girişimcilik; dönüştürücü bir yenilik yaratmak, bu yeniliğin örnek alınmasını sağlamak ve en sonunda da politika düzeyinde bir değişimi tetiklemektir.” diyen Akın, gençlere ilham vermeye devam ediyor.