Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) Sektörler Konseyi Üyesi ve Akdeniz Su Ürünleri ve Hayvansal Mamuller İhracatçıları Birliği (ASHİB) Başkan Yardımcısı Ali Can Yamanyılmaz, Suriye’nin 11 Ocak’tan itibaren hayvansal gıda ithalatında gümrük vergilerini %500’lere varan oranlarda artırmasının ticareti durma noktasına getirdiğini açıkladı.
SURİYE PAZARINDA TÜRKİYE’NİN ÖNEMLİ YERİ
2024 yılında Türkiye, Suriye’ye toplam 96,8 milyon dolarlık hayvansal gıda ihracatı gerçekleştirdi. ASHİB’in bu ihracatta %37,5 paya sahip olduğunu belirten Yamanyılmaz, “Bu artışlar, ihracat maliyetlerimizi katlayacak, pazar kayıplarına ve lojistik sorunlara yol açacaktır. En çok Akdenizli ihracatçılar etkilenecektir.” dedi.
HAYVANSAL GIDA İHRACATÇILARININ ENDİŞESİ ARTIYOR
Suriye’nin Türkiye için en önemli 11. pazar olduğunu ifade eden Yamanyılmaz, artan gümrük vergilerinin özellikle şu sektörleri etkilediğini belirtti:
- Sakatat
- Yumurta
- Konserve et
- Kanatlı eti
- Süt ürünleri
- Balıklar ve su ürünleri
2024 yılında Suriye’ye ihraç edilen toplam 60 bin 459 tonluk ürün, 19,4 milyon dolarlık yumurta, 7,6 milyon dolarlık konserve et, 6,5 milyon dolarlık kanatlı eti, 3,6 milyon dolarlık süt ürünleri ve balık ürünlerinden oluşuyordu. Ancak, yeni düzenlemeler nedeniyle sınır kapılarında oluşan uzun TIR kuyrukları, lojistik sorunları ve ürün bozulma risklerini artırdı.
GÜMRÜK VERGİSİ ARTIŞININ SONUÇLARI
Ali Can Yamanyılmaz, gümrük vergilerinin ani şekilde artırılmasının Suriye’deki işletmeleri de zor durumda bıraktığını vurguladı. Suriye pazarında ortaya çıkan durumun sonuçları:
- Kayıt dışılığın artması ve güvenlik riskleri.
- Arz yetersizliği nedeniyle ürün fiyatlarının hızla yükselmesi.
- Halkın alım gücünün düşmesi ve gıda yetersizliği riski.
- Suriye halkının temel gıda ürünlerine erişiminin zorlaşması.
ACİL ÇÖZÜM ÇAĞRISI
Türk ihracatçıları adına Ticaret Bakanlığına çağrıda bulunan Yamanyılmaz, ticaret diplomasisinin hızlandırılmasını ve bu sorunun bir an önce çözülmesini talep etti. “Bu kararın sonuçları iyi analiz edilmeli. Ticaretin sağlıklı bir şekilde sürdüğü bir ortam, Suriye’nin normalleşme sürecine de katkı sağlayacaktır.” dedi.
SURİYE HALKINA ETKİLERİ
Yamanyılmaz, yüksek gümrük vergilerinin, iç savaşın yıkımıyla açlık sınırında yaşayan Suriye halkı için hayvansal gıdayı sofralardan kaldıracağını belirterek “Hayvansal gıda, toplumların fiziksel gücünü ve zihinsel gelişimini inşa eden vazgeçilmez bir temel taştır. Ekonomik dengeyi korumak için kararın gözden geçirilmesini bekliyoruz.’’ifadelerini kullandı.
Sonuç olarak, Türkiye-Suriye ticaretinde yaşanan bu kriz, yalnızca ekonomik değil, aynı zamanda insani boyutuyla da çözüm bekleyen bir mesele olarak öne çıkıyor.