Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, Ocak ayındaki üretici ve market fiyat farklarını değerlendirerek çarpıcı verileri kamuoyuyla paylaştı.
Bayraktar, “Ocak ayında üretici ve market arasındaki en yüksek fiyat farkı yüzde 597,4 ile limonda görüldü” dedi ve ekledi:
“Limondaki fiyat farkını yüzde 379,9 ile patates, yüzde 267,2 ile mandalina, yüzde 215,4 ile kuru kayısı, yüzde 193,6 ile kuru fasulye ve yüzde 186,8 ile kuru incir takip etti. Limon markette üretici fiyatının 7 katına satılırken, patates 4,8 kat, mandalina 3,7 kat, kuru kayısı 3,2 kat, kuru fasulye ve kuru incir 2,9 kat fazlaya alıcı buldu.”
ÜRÜNLERİN MARKETTEKİ VE ÜRETİCİDEKİ FİYATLARI
Ocak ayında üretici fiyatı 4 lira olan limon, markette 27 lira 90 kuruşa satıldı. Patates üreticide 3 lira 80 kuruşken, markette 18 lira 24 kuruşa yükseldi. 11 lira 50 kuruş olan mandalina ise market raflarında 42 lira 22 kuruştan alıcı buldu.
Kuru kayısı üreticide 140 lira iken markette 441 lira 61 kuruşa, 33 lira 29 kuruş olan kuru fasulye ise 97 lira 73 kuruşa satıldı.
Ocak ayında markette en fazla fiyat artışı yüzde 14,9 ile kuru fasulyede görülürken, üreticide en çok fiyat artan ürün yüzde 25,8 ile portakal oldu. Öte yandan, fiyatı en çok düşen ürünler markette yüzde 26,8 ile patlıcan, üreticide ise yüzde 46,8 ile karnabahar olarak kaydedildi.
MARKETTE FİYATLAR NASIL DEĞİŞTİ?
Marketlerde 41 ürünün 23’ünde fiyat artışı yaşanırken, 18 üründe fiyat düşüşü görüldü.
En fazla fiyat artışı:
- Kuru fasulye: %14,9
- Kırmızı mercimek: %12
- Sivri biber: %10,7
- Kuru kayısı: %10,7
En fazla fiyat düşüşü:
- Patlıcan: %26,8
- Karnabahar: %23
- Marul: %20,3
- Havuç: %17,1
ÜRETİCİ FİYATLARINDAKİ DEĞİŞİM
Ocak ayında üreticide 33 ürünün 12’sinde fiyat artarken, 14’ünde düşüş yaşandı. 7 üründe ise fiyat değişmedi.
En fazla fiyat düşüşü:
- Karnabahar: %46,8
- Limon: %45,4
- Patlıcan: %29,5
- Mandalina: %28,1
En fazla fiyat artışı:
- Portakal: %25,8
- Havuç: %22,7
- Maydanoz: %15,5
- Sivri biber: %13,2
FİYAT DEĞİŞİMLERİNİN NEDENLERİ
Bayraktar, üretici fiyatlarındaki dalgalanmanın nedenlerine de değindi:
- Karnabaharda farklı hasat dönemlerindeki ürünlerin aynı anda piyasaya sürülmesi fiyat düşüşüne yol açtı.
- Hava sıcaklıklarının yüksek seyretmesi nedeniyle patlıcan rekoltesi arttı, bu da fiyatları geriletti.
- Yeşil sebzelere (ıspanak, marul, yeşil soğan, pırasa) olan talebin düşmesi fiyatları aşağı çekti.
- Limonda dalında alım satımın durgun olması üreticileri zor duruma soktu.
- Mandalina sezon sonuna yaklaşıldığı için ve bekletilemediğinden fiyatı düştü.
- Portakal ve havuçta ise talep artışı fiyatları yükseltti.
GİRDİ MALİYETLERİNDE ARTIŞ SÜRÜYOR
TZOB Başkanı Bayraktar, girdi maliyetlerindeki artışa da dikkat çekerek şu verileri paylaştı:
Ocak ayında Aralık ayına göre:
- ÜRE ve amonyum nitrat gübresi: %10
- Amonyum sülfat gübresi: %6,3
- 20.20.0 kompoze gübresi: %5,6
- DAP gübresi: %3,5 arttı.
Son bir yılda ise:
- ÜRE gübresi: %35,3
- Amonyum sülfat gübresi: %34,4
- DAP gübresi: %32,9
- Amonyum nitrat gübresi: %25,3 arttı.
Yem fiyatlarındaki artış da üreticiyi zorlamaya devam ediyor. Besi yemi Ocak ayında bir önceki aya göre %3,6, süt yemi ise %3,4 arttı. Yıllık bazda süt yemi %24,6, besi yemi %24,2 yükseldi.
Enerji ve akaryakıt fiyatlarındaki artış da dikkat çekici:
- Elektrik: %30,4
- Tarım ilacı: %30,2
- Mazot: %13,3 arttı.
Bayraktar, üreticinin maliyet yükünün arttığını belirterek fiyatlardaki bu dalgalanmaların önüne geçilmesi için kapsamlı çözümler üretilmesi gerektiğini vurguladı.