Ziraat Mühendisleri Odası İzmir Şube Başkanı Dr. Hakan Çakıcı, tarım sektörünün 2024’te yaşadığı büyük darbenin etkilerinin 2025’te de devam ettiğini belirtti.
Çiftçiler artan maliyetler, düşük kazançlar ve borç yüküyle mücadele ederken, gübre, tohum ve ilaç sağlayan firmalar da iflasın eşiğine geldi. Dr. Çakıcı, “Mevcuttaki çiftçiyi kırsalda tutamazsak, tarım çöker.” Diyerek sektördeki kritik duruma dikkat çekti.
ÇİFTÇİLER ÜRÜNLERİNİ ZARARINA SATIYOR
Ege’de SonSöz’den Muhittin Akbel’in haberine göre ürünlerin tarlada düşük fiyatlarla el değiştirdiğini ifade eden Çakıcı, “Kilosu 4 liradan sözleşme yapılan bir ürün 1 liraya zor satılıyor. Bu nedenle pek çok çiftçi borçlarını ödeyebilmek için tarlasını satmak zorunda kalıyor.” dedi.
Üreticilerin zararının yanı sıra, gübre ve tohum sağlayan firmalar da çiftçilerin ödemelerini yapamaması nedeniyle ekonomik zorluklarla karşı karşıya.
GIDA ENFLASYONU ZİRVEDE
Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü’nün (FAO) verilerine göre, dünyada gıda fiyatları yüzde 6,7 oranında artarken Türkiye’de bu oran yüzde 43,6 oldu. Çakıcı, bu yüksek gıda enflasyonunun ürün yetersizliğinden değil, maliyet ve lojistik enflasyonundan kaynaklandığını vurgulayarak. “Tarlada 5 lira olan bir ürün, tezgâhta 25 liraya satılıyor. Bu dolambaçlı süreç fiyatların artmasında büyük rol oynuyor.” dedi.
ÇİFTÇİ VE TÜKETİCİ AYNI ÇIKMAZDA
Çiftçiler ürettiklerinden kazanç sağlayamazken, tüketiciler de artan fiyatlar nedeniyle ürünlere erişmekte zorlanıyor. Dr. Çakıcı, bu durumun hem üretim hem de tüketim tarafında derin bir kriz yarattığını belirtti. Çakıcı “Sağlıklı beslenmek artık mümkün değil. Alım gücünün düşmesi ve gıda fiyatlarının fahiş seviyelere ulaşması, halkı gıda enflasyonunun altında eziyor.” diye konuştu.
ÇÖZÜM ÖNERİLERİ: TARIMDA SÜRDÜRÜLEBİLİRLİK
Dr. Hakan Çakıcı, sektördeki krizden çıkış yollarını şu şekilde sıraladı:
- Üreticiyi Yerinde Tutmak: Çiftçilerin kırsalda kalması için teşvik ve destek politikaları hayata geçirilmeli.
- Üreticiyi Koruma ve Teşvik: Üreticiler, ürünlerinin gerçek değerini almalı ve refah payı sağlanmalı.
- Doğrudan Ürün Tedarik Zinciri: Ürünlerin en kısa yoldan tüketiciye ulaştırılması için kooperatifler ve diğer alternatif yöntemler güçlendirilmeli.
TARIM VE GIDA POLİTİKALARINDA ACİL REFORM İHTİYACI
Tarım sektöründeki mevcut kriz, yalnızca üreticileri değil, tüm tüketicileri de etkiliyor. Dr. Çakıcı, sektörün yeniden ayağa kalkması için kapsamlı reformların ve etkili politikaların gerekliliğine dikkat çekerek, “Tarıma hak ettiği değer verilmezse, hem üretici hem de tüketici bu krizden uzun süre çıkamaz.” dedi.