Tarımdan Haberler: Türkiye’nin en fazla tüketilen tarım ürünlerinden biri olan patates, bu yıl plansız üretim nedeniyle çiftçiyi hayal kırıklığına uğrattı.
Yıllık 5 milyon ton olan patates tüketimine karşılık, 2024 yılında 6,5 milyon tonluk üretim gerçekleşti. 1,5 milyon tonluk arz fazlası, tarladaki fiyatları düşürürken çiftçiler maliyetlerini karşılamakta zorlanıyor.
ARZ FAZLASI PİYASAYI DENGELEDİ, ÇİFTÇİYİ ÜZDÜ
2022-2023 yıllarında patates fiyatlarındaki yüksek artışın ardından çiftçiler, daha fazla gelir elde etme umuduyla ekimlerini artırdı. Ancak bu durum, 2024 yılında arz fazlasına yol açtı. Afyon ve Nevşehir’de tarladan alım fiyatı 2,5 liraya kadar düşerken, üreticiler maliyetlerini karşılayamadıklarını belirtti. Tüketici tarafında ise patates fiyatları dengelenmiş durumda, marketlerde 10-14 lira arasında satılıyor.
Nevşehir Ziraat Odası Başkanı Kahraman Kaya, Türkiye’nin farklı bölgelerindeki 1.321 doğal soğuk hava deposunda yaklaşık 2 milyon 100 bin ton patatesin beklediğini söyledi. Kaya, “Türkiye’nin yıllık tüketimi 5 milyon ton civarında. 2024 yılında 6,5 milyon ton üretimle 1,5 milyon ton arz fazlası oluştu. Bu fazla ürün ihracatla değerlendirilmezse çiftçiler büyük zarar görecek.” dedi.
İHRACAT İLE ÇÖZÜM ARAYIŞI
Kahraman Kaya, patates ihracatının artırılması gerektiğini belirterek, gümrük vergilerinin bu süreçte büyük bir engel oluşturduğunu ifade etti. Kaya, “Ukrayna, Makedonya, Gürcistan, Azerbaycan ve Irak’a ihracat yapıyoruz. Ancak ihracat daha da kolaylaştırılmalı. Aksi takdirde çiftçi, 6-7 liraya ürettiği patatesi 2,5-3 liraya satmak zorunda kalacak.” diye konuştu.
ÜRETİCİDEN TEPKİ: “ARADAKİ FARK ÇOK FAZLA”
Afyon ve Nevşehir’de üretim yapan çiftçiler, tarladan 2,5 liraya satılan patatesin marketlerde 10-14 liraya kadar çıktığını belirtiyor. Çiftçi Mehmet Eren, “Patatesin maliyeti 5-6 lira. Biz bu fiyatın üstüne satmalıyız ki kazanalım. Ancak bize verilen fiyat maliyetlerimizi karşılamıyor” dedi. Eren, market ve tarla fiyatları arasındaki uçuruma dikkat çekerek, “Madem bizden 2,5 liraya alıyorlar, markette 8 liraya satsınlar. Hem biz hem vatandaş kazansın.” dedi.
PLANSIZ ÜRETİM VE İHRACATIN ÖNEMİ
Patatesin plansız üretimin kurbanı olduğunu belirten uzmanlar, üretim planlamasının yanı sıra ihracatın kolaylaştırılması gerektiğini vurguluyor. Üreticiler, bu durumun devam etmesi halinde zararlarının artacağını ifade ederken, ihracat pazarlarının geliştirilmesi ve girdi maliyetlerinin azaltılması konusunda destek bekliyor.
Bu yıl yaşanan üretim fazlası, Türkiye’nin tarım sektöründe planlamanın ve sürdürülebilir ihracat politikalarının önemini bir kez daha ortaya koydu. Çiftçiler, yetkililerden bu süreçte destek beklerken, tüketiciler de fiyat istikrarının sağlanmasını talep ediyor.