Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO), 2024 yılına ilişkin “Küresel Su Kaynaklarının Durumu” raporunu yayımladı. Raporda, kuraklık ile sel arasında salınım gösteren su döngüsünün giderek daha aşırı ve dengesiz bir hale geldiği belirtildi.
KÜRESEL NEHİRLERİN ÜÇTE BİRİ NORMAL KOŞULLARDA
Rapora göre, 2024 yılında küresel nehir havzalarının yalnızca üçte biri “normal” koşullara sahip oldu. Geri kalan bölgelerde ya ortalamanın üzerinde ya da altında su seviyeleri görüldü. Bu durum, üst üste altıncı yıl su döngüsünde belirgin bir dengesizlik yaşandığını ortaya koydu.
BUZULLARDA KAYIP REKOR DÜZEYDE
WMO, 2024’ün art arda üçüncü kez yaygın buzul kaybının yaşandığı yıl olduğunu bildirdi. Küresel ölçekte 450 gigaton buz kaybı gerçekleşti. Bu miktar, 180 milyon olimpik havuz dolusu suya eşdeğer. Eriyen buzlar küresel deniz seviyesine bir yılda yaklaşık 1,2 mm ekleme yaptı ve kıyı bölgelerinde sel riskini artırdı.
MİLYARLARCA İNSAN SUYA ERİŞEMİYOR
BM Su Programı verilerine göre, dünya genelinde yaklaşık 3,6 milyar insan yılda en az bir ay yetersiz su erişimi yaşıyor. Bu sayının 2050 yılına kadar 5 milyarın üzerine çıkması bekleniyor.
AVRUPA’DA 2013’TEN SONRA EN GENİŞ KAPSAMLI SEL
Raporda, Avrupa’nın 2013’ten bu yana en büyük sel olaylarını yaşadığı vurgulandı. Nehir ağlarının üçte birinde yüksek taşkın eşikleri aşıldı.
BÖLGESEL FARKLILIKLAR DİKKAT ÇEKTİ
WMO verilerine göre, 2024’te Amazon Havzası, Güney Amerika’nın diğer bölgeleri ve Güney Afrika şiddetli kuraklıktan etkilendi. Buna karşılık Orta, Batı ve Doğu Afrika, Asya’nın bazı bölgeleri ve Orta Avrupa’da normalin üzerinde yağış kaydedildi.
BUZULLARDA ‘AZAMİ SU’ NOKTASI
Birçok küçük buzul alanında yıllık erimenin en yüksek seviyelere ulaştığı, bu noktadan sonra yıllık su akışının azalacağı ifade edildi. Rapora göre, buzulların küçülmesi su kaynakları üzerinde uzun vadeli baskı yaratacak.