Avrupa Yeşil Mutabakatı’nın tarım sektöründe yol açtığı dönüşüm, Türkiye’de zeytin üretimini de etkiliyor. Hazırlanan çalışmada, bu sürecin uluslararası ticarette rekabet avantajı sağlarken, üretim maliyetlerini de artırabileceği belirtiliyor.

Avrupa Birliği’nin desteklediği ve Ulusal Zeytin ve Zeytinyağı Konseyi (UZZK) ile Slow Food iş birliğinde yürütülen Anatolivar Projesi kapsamında, Türkiye’nin önde gelen zeytin üretim bölgelerinde kapsamlı saha çalışmaları yapıldı. Çalışma, Avrupa Yeşil Mutabakatı’na 2050’ye kadar tam uyum hedefiyle zeytin üretiminin yeni çerçevesini belirlemeyi amaçlıyor.

SEKTÖRE EK MALİYETLER ÇIKABİLİR

Çalışmada, Türkiye’de 2024 yılı itibarıyla 170 milyon 870 bini meyve veren toplam 202 milyon 250 bin zeytin ağacının bulunduğu kaydedildi. Ancak Avrupa Yeşil Mutabakatı’na uyum sağlanmasının, çevresel sürdürülebilirlik ve yeşil üretim modellerini benimsemeyi zorunlu kıldığı, bu durumun da sektöre ek maliyetler getireceği vurgulandı.

Mutabakatın karbon salımıyla ilgili kısıtlamalar içerdiği, bu kapsamda üreticilerin yeşil dönüşüme ayak uydurmak zorunda kalacağı ifade edildi. Buna karşın, çalışmada uluslararası iş birliklerinin ve sürdürülebilir uygulamaların sektöre rekabet gücü kazandırabileceği belirtildi.

Raporda, karbon kredisi sistemleri gibi yeni uygulamaların zeytin üreticilerine ek gelir sağlayabileceği, bu kredilerin yeşil pazarlama aracı olarak değerlendirilebileceği ve Türkiye’de üretilen zeytinyağının uluslararası piyasalardaki değerini artırabileceği kaydedildi.

Avrupa’da bazı ülkelerde tarımsal üreticiler tarafından protesto edilen Yeşil Mutabakat’ın, Türkiye’deki zeytincilik sektörü için aynı zamanda önemli bir dönüşüm fırsatı sunduğu ifade edildi.