Kaktüsler yaşam alanlarımız olan hem iç mekanlarda hem dış mekanlarda oldukça popüler olan çeşitli şekilleri ve renkleri nedeniyle çok fazla tercih edilen ev bitkilerdendir. Hem dayanıklı olması hem de bakımlarının kolay olması bir diğer tercih sebebidir.
Kaktüs bitkileri genellikle zor koşullara uyum sağlayabilse de gerekse etkiler gerekse bakımdan kaynaklı hastalıklar meydana gelebilmektedir.
KAKTÜS HASTALIKLARI NELERDİR?
Kaktüs bitkileri, dünyanın neredeyse her köşesinde yetişebilen çok dayanıklı bir tür bitkidir. Bu bitkilerin sağlıklı ve güzel olabilmesi için doğru bakım şartlarına uyulması gerekmektedir.
Kaktüs bitkileri, çoğunlukla sert ve kurumuş topraklarda yetişen güçlü bitki türleridir. Bununla birlikte, bu sağlam bitkilere zarar veren etmenler de vardır.
Bakteriler, Funguslar, Virüsler ve diğer mikroorganizmalar kaktüslere zararlı olabilir. Bu etmenin sebep olduğu en yaygın 5 kaktüs hastalık ve zararlıları şöyledir:
1. KAKTÜS ÇÜRÜMESİ
Kaktüs hastalıkları Kaktüslerin çürümesi çevresel faktörler ve bakımdan kaynaklanmaktadır. Kaktüsün fazla nemli ortamlarda bulunması veya aşırı sulanması kaktüs köklerinde mantar enfeksiyonu oluşmasına neden olmaktadır. Kök çürüklüğü, köklerinde kaktüs zararları mantar enfeksiyonu ise önce bitkinin köklerinde lekeler görülmeye Daha sonra kökler çürümeye ve ölmeye başlar.
Kök çürüklüğüne neden olan kaktüs mantar hastalığı mantar türleri arasında Phytophthora, Pythium ve Fusarium yer alır. Bakteriyel ise, kaktüsünüzün gövdesinden koyu renkli bir sıvı sızarak hastalığın ortaya çıktığını gösterir. Bakteriler bitkiye yaralardan açıklardan girerek zarar vermeye başlar. Islak veya yumuşak çürümeye genellikle Erwinia cinsindeki bakteriler neden olur.
2. KAKTÜS PAS HASTALIĞI
Kaktüs pas lekelerinin görünümü, çevresel koşullara bağlı olarak değişebilir. Doku, renk yoğunluğu ve boyut baz alınarak farklılaşabilir. Pas lekeleri kuru hava ortamlarında daha az belirgin olurken; nemli bir ortamda ısı ve hava sirkülasyonu artarsa bu tür bitki hastalar için ideal şartlar yaratacak şekilde gelişebilir.
Pas mantarına Puccinia mantar türü neden olur. Kaktüs Pas Lekeleri, noktalar olarak görülen kahverengi lekelerdir. Daha önce hiç olmadık bir şekilde epidermis üzerinde turuncu girintili alanlarda düzensiz açık kahverengi lekelere sahiptir. Pas mantarı bulaşıcıdır ve tedavi edilmezse diğer bitkilere bulaşabilir.
3. KAKTÜS KIRMIZI ÖRÜMCEK AKARI
Kaktüs zararlıları olan Kırmızı örümcek akarları (Tetranychus urticae), kaktüslerin yapraklarının altında yaşayan küçük böceklerdir.
Bu zararlılar, bitkinin epidermisini delerek öz suyunu emerler ve bu süreçte küçük turuncu noktalar ortaya çıkar. Aşırı popülasyonları bitkinin yapraklarında sararma, solgunluk ve kuruma gibi sorunlara neden olabilir.
4. KAKTÜS UNLU BİT HASTALIĞI
Kaktüslerin farklı kısımlarına köklerinde, gövde ve dikenlerinde çok yaygın görülen kaktüs hastalıkları örnekleri zararlılardır. Bir kaktüs üzerindeki unlu böcekler, birçok insanın şaşıracağı ve merak edeceği bir görüntüdür. Bu böcekler, genellikle beyaz renklidir ve tortuya benzeyen kabarık görünmeye sahiptir Çabuk ürerler ve özsularını emerler. Tedavi edilmezse kaktüsünüzü öldürürler.
KAKTÜS HASTALIKLARIYLA MÜCADELE YÖNTEMLERİ
Kaktüslerin hastalıklardan korunmasının en iyi yolu bitkinizi doğru bakım şartları ile sağlıklı tutmaktır. Bitkiler maruz kaldıkları çevresel koşullar veyahut bakımdan kaynaklı enfeksiyonlara yakalanma olanağı yüksektir. Bu enfeksiyonların yayılmasını önlemek için Kaktüs hastalık mücadelesi yöntemlerini uygulayabiliriz.
1. KÜLTÜREL MÜCADELE
Hastalıkla mücadelede kültürel önlemler çok önemli bir yer tutar. Hatta kimyasal mücadele kadar önemlidir. Kültürel mücadele yöntemleri, kaktüs bitkilerinin sağlığına zarar vermeden hastalıklarla savaşmaya yardımcı olabilir. Kaktüslerin güçlü bir savunma mekanizması ile donatılmış olduğu unutulmamalıdır ve genellikle kaktüs hastalıkları ve tedaviler doğal olarak mücadele edebilirler.
- Doğal Gübreler: Doğal gübreler, bitkinizin ihtiyaç duyduğu tüm besinleri sağlamak için kullanılabilir. Kaktüsünüzü sağlıklı tutmak için doğal gübreler kullanarak Kaktüs hastalıkları tedavisi yapılabilirsiniz.
- Böcekler: Bazı böcekler, kaktüs dostu böcekleri çekerken, bazıları zararlı böcekleri uzaklaştırabilir
- İyi bakım: Kaktüslerin doğru sulanması, uygun saksı karışımının kullanılması, güneş ışığına maruz kalması gibi temel bakım yerleşimlerine karşı direnci azaltır.
- İyi havalandırma: Kaktüslerin iyi havalandırılan bir yetişmesi, nemin geçmesine ve hastalık korumasına yardımcı olur. Bu nedenle, mülklerin bulunduğu alan iyi bir hava belgelerine sahip olması önemlidir.
2. KİMYASAL MÜCADELE
Doğal mücadele yöntemleri, bitkilerin direncini arttırmak ve hastalıklara karşı savunmasını güçlendirmek için başarabilecek en etkin şeydir. Ancak doğal mücadele yöntemleri her zaman başarılı değildir. Bu nedenle bazen kimyasal mücadele yöntemlerine geçmek gerekebilir.
Kaktüs pestisit, insektisit ve fungisit kullanımı hastalıklardan kaynaklanan problemleri ortadan kaldırmada oldukça etkilidir ancak bu durumda da belirli bir tür için uygun olan ilaca sahip olmamız gerektiğini unutmamalıyız.
KAKTÜS İLAÇLARI
| Fungisitler | İnsektisitler | Pestisitler |
| Kaktüs zararlıları ve hastalıkları için mantar saldırılarına karşı verilen ilk savaşta etkilidir. Fungisitler genellikle bitkinin yapraklarını tedavi ederek durumu ortadan kaldırmaya yardımcı olurlar. Ancak fungisitler mantarı tamamen yok etmeye yeterli değildir. | Böceklere, bitlere karşı verilen savaşta böcek ilaçlar sistemik oldukları için daha güvenilirdir. Sistemik böcek ilaçlar, bitkinin beslenme kanallarına kolayca nüfuz eder ve tahrip edici etkiye sahip olurlar; bu da unlu bitlerden tamamen arındırmada en verimli yolun kaktüs ilaçları olduğunu gösterir. | Kaktüsünüzde örümcek akarı, virüs veya haşere istilası olduğunda, bitkilerinizi derhal karantinaya almanız gerekir. Bu, bitkiyi diğer bahçenizdeki canlılarla temas etmeye engel olacak ve hastalığa yayma riskini azaltacaktır. Bir tür pestisit ile tedavi edilmesi tek seçenektir; bu nedenle etiketinde özellikle örümcek akarlar için uygun bir pestisit aramalar en doğru yaklaşan yöntemdir. |
Sonuç olarak kaktüsler çoğu evde gözlenebilecek eşsiz bitkilerdir bunların bakım ve yetiştirilmesi oldukça kolaydır ve bu sebeple son yıllarda çok popüler hale gelmiştir. Ancak her bitkinin farklı bir bakım ihtiyacı vardır ve kullanacağımız yöntemlerin bitkilerin sağlığı ile doğru orantılı olmalıdır. Kaktüsler de aynı diğer bitkiler gibi dikkatli bir şekilde yetiştirilmelidir.
Yazan: Ziraat Mühendisi Cafer Aşar