Türkiye, Avrupa Birliği (AB) nezdinde coğrafi işaretli ürün tescili çalışmalarını hızlandırdı. Son olarak Hatay Kaytaz Böreği ve Gaziantep Lahmacununun AB tarafından tescillenmesiyle sayı 40’a yükselirken, 2026’da 60 ürüne ulaşılması hedefleniyor.
FİKRİ MÜLKİYET VE MARKALAŞMADA YENİ DÖNEM
2026 Yılı Cumhurbaşkanlığı Yıllık Programı’na göre, fikri mülkiyet haklarının korunması, yenilikçiliğin teşviki ve katma değerli marka oluşturulması alanlarında yeni adımlar atılacak.
Bu kapsamda:
Telif haklarına dayalı endüstrilerin ekonomik katkısı her yıl raporlanacak.
Sınai mülkiyet sahiplerine değerleme ve ticarileştirme süreçlerinde teknik destek sağlanacak.
AB’ye yapılacak coğrafi işaret başvurularına kurumsal teknik destek verilecek.
Yerel düzeyde markalaşma eğitimleri düzenlenecek ve ihracat potansiyeli yüksek ürünler için yol haritaları hazırlanacak.
YAPAY ZEKÂ TESCİL SÜREÇLERİNE ENTEGRE EDİLECEK
Tescil süreçlerinin hızlandırılması amacıyla yapay zekâ tabanlı sistemlerin devreye alınması planlanıyor. Ayrıca yeşil ve dijital dönüşüm alanındaki patent başvurularının analizine yönelik raporlar hazırlanacak; bu alanda çalışan uzman personel sayısı artırılacak.
Yeşil ve dijital dönüşüm temalı geçerli patent sayısının 2025 sonunda 4 bine, 2026’da ise 4 bin 400’e çıkarılması hedefleniyor. Türkiye orijinli uluslararası patent başvurularının da 2025 sonunda 2 bin 100, 2026’da 2 bin 300 olması öngörülüyor.
AB TESCİLLİ ÜRÜN SAYISI ARTACAK
Türkiye’nin şu anda AB tarafından tescillenmiş 40 ürünü bulunuyor. Bu sayının yıl sonunda 45’e, 2026’da ise 60’a yükselmesi planlanıyor.
AB tarafından tescillenen Türk ürünleri şöyle:
Gaziantep baklavası, Aydın inciri, Malatya kayısısı, Aydın kestanesi, Milas zeytinyağı, Bayramiç beyazı, Taşköprü sarımsağı, Giresun tombul fındığı, Antakya künefesi, Suruç narı, Çağlayancerit cevizi, Gemlik zeytini, Edremit zeytinyağı, Milas yağlı zeytini, Ayaş domatesi, Maraş tarhanası, Edremit Körfezi yeşil çizik zeytini, Ezine peyniri, Safranbolu safranı, Aydın memecik zeytinyağı, Araban sarımsağı, Osmaniye yer fıstığı, Bingöl balı, Bursa şeftalisi, Hüyük çileği, Bursa siyah inciri, Söke pamuğu, Manisa mesir macunu, Gaziantep menengiç kahvesi, Silifke yoğurdu, Aydın memecik zeytini, Erzincan tulum peyniri, Aydın çam fıstığı, Afyon pastırması, Afyon sucuğu, Gaziantep fıstık ezmesi, Mut zeytinyağı, Kırkağaç kavunu, Hatay kaytaz böreği, Gaziantep lahmacunu.
HEDEF: TÜRKİYE’Yİ “AVRUPA’NIN LEZZET HARİTASINA” YERLEŞTİRMEK
Yeni dönemde, ihracat potansiyeli yüksek yöresel ürünler belirlenerek AB’ye tescil başvuruları yapılacak. Böylece, Türkiye’nin zengin gastronomik mirası hem uluslararası koruma altına alınacak hem de kırsal kalkınmaya katkı sağlayacak.
Programın nihai hedefi, Türkiye’yi Avrupa’nın tescilli lezzet haritasında güçlü bir konuma taşımak olarak ifade ediliyor.