Bordo bulamacı nedir sorusunu kısaca açıklamak gerekirse fungal ve bakteriyel hastalıklara önlem almak amacıyla hazırlanan sönmüş kireç ve bakır sülfat karışımıdır. Fransa’nın Bordeaux bölgesinde ilk ortaya çıkışı bir profesör tarafından gerçekleşmiştir.

19.yüzyıllarda Amerika’dan getirilen bağlarda hep hastalık ortaya çıkmıştır. Plasmopara viticola mantarının özellikle bağ mildiyösü hastalığı en başta gelir. Bu yüzden üzüm bağlarında büyük oranda kayıp yaşandı.

Profesör, bağları gezdiği sırada yolun kenarında yetiştirilen asmaların hiç hastalanmadığını görmüştür. Bunun sebebinin ise çiftçilerin kimsenin yememesi için kireç ve sülfat püskürtmesinden kaynaklandığını öğrendi. Daha sonra bununla ilgili çalışmalara başladı ve bordobulamacı keşfedildi.

Çiftçilerimizin merak ettiği konulardan biri de bordo bulamacı nasıl hazırlanır, sorusudur. Bordo bulamacı faydaları saymakla bitmeyecek kadar fazladır.

Bitkiyi önceden hastalıklara karşı dayanıklılık kazanmasını sağlar ve belli ölçülerle uygulanan bordo bulamacı tarif bilgilendirilmesine uygun hazırlanırsa temel amaca ulaşılmış olur. Ayrıca bakırlı gübre çözeltisi fazla miktarda uygulanırsa bitkiye zarar verebilir.

Bir de bordo bulamaca herhangi bir insektisit, fungusit ve akarisit atılmamalıdır. Hazırlanan bordo bulamacı hemen kullanılmayacaksa mesela 100 litrelik bulamaca 200 gram pekmezi ya da şekeri bir diğer alternatif 1 litre yağlı süt konur. Bu durumda yaklaşık 15-20 gün aralığında saklanabilir.

En çok merak edilenlerden bir diğer konu ise bordo bulamacı hangi ağaçlara atılır, sorusudur. Yumuşak ve sert çekirdekli meyve ağaçlarına, armut, elma, şeftali, üzüm, kayısı, erik, zeytin, ceviz, taflan ve güle atılır. Bordo bulamacı ilacı uygun zamanda ve miktarda atılırsa ağaçlarımızın hepsini koruyabiliriz.

Bordo Bulamacı Ne İşe Yarar?

Bordo bulamacı bakteriyel, mantar ve fungal hastalıklara karşı tedbir almak için kullanılır. Amacı tedavi etmek değildir. Bitki hastalanmadan önceden önlem almayı sağlamaktadır.

Ağaçta çiçek ve yaprak gözlerinden giriş yerleri bulunmaktadır. Özellikle ağacın hastalık kaynağı yaratabileceği gövdeye etki eden ilaçlamayla hastalığın bulaşmasına müdahale ederek engellemiş oluruz.

Çiçeklenmeyi geciktirdiği için kötü hava koşullarına ve kışın don riskine karşı dayanma gücünü arttırır. Karaleke, yaprak kıvırcıklığı, yaprak delen, mildiyö, cep hastalığı, dal kanseri, ateş yanıklığı, antraknoz, yosunlaşma gibi hastalıkların bulaşmasını önlemiş olurlar. Fakat hastalık ağaca bulaşmışsa bu ilaçlama tekniği işe yaramaz.

Bordo Bulamacı Hangi Ağaçlara Atılır?

Bordo bulamacı hangi ağaçlara atılır sorusu çiftçilerimiz için son derece önem taşıyan bir sorudur. İlaçlama ağaçların gövdelerine, dallarına ve hastalığın bulaşabileceği yani ağacın neredeyse her yerine uygulanır.

Sert veya yumuşak çekirdekli meyve ağaçlarına, antepfıstığı, kayısı, şeftali , armut, ayva, zeytin, vişne ve sebzelerde; karpuz, kavun, salatalık, domates, patates gibi kabakgillere sıvı bordo bulamacı kullanılır.

Bordo Bulamacı Faydaları

Tam zamanında ve gerekli dozda uygulanan hazır bordo bulamacı birçok hastalığın önüne geçmektedir. Örneğin zeytinde bordo bulamacı uygulanması sıklıkla görülen dal kanseri ve yaprak lekesi hastalıklarından dolayıdır.

Bu yüzden önceden tedbir almayı amaçlayarak dal kanserinde 4 kez halkalı lekede 2 kez zeytine bordo bulamacı sürülmelidir.

Diğer bir örnek fındığın özellikle 2019 yılında en büyük düşmanları olarak görülen; külleme, gövdede yosunlaşma , bakteriyel yanıklık hastalıkları üreticilerimizin başını ağrıtan hastalıklardır.

Çözüm yöntemi olarak bitkiye hastalık bulaşmadan Ayvalık Ziraat Odası tarım danışanlarının da söylediği gibi fındık bordo bulamacı kullanılması gerekmektedir.

Bu sayede hastalıklara karşı korunmuş olurlar. Bordo bulamacı faydaları içerisinde yer alan bir diğer konu ise organik tarımda kullanılmasıyla koruyuculuk görevi yapmasıdır. Bordo bulamacının etki ettiği başlıca hastalıklar ve uygulanış zamanları ve miktarları:

• Antepfıstığı Karazenk: %1.5 bordo bulamaci ilkbaharda neredeyse buğday tanesi büyüklüğüne ulaşan meyvelerin budanması sonrasındaki dönemde
• Armut Memeli Pas: Çiçek tomurcukları patlamadan %1’lik bordo bulamacı
• Badem Dal Kanseri: Sonbaharda yaprak dökümü görüldüğü zaman %3’lük 1.ilaçlama ilkbaharda pembe renkli tomurcuklar görüldüğünde %0.5’lik 2. ilaçlama yapılır.
• Bağ Antraknoz: Bordo bulamaca kış döneminde %3’lük,yaz dönemlerinde 1.ilaçlama %0.5,2.ilaçlama %1’lik,3.ilaçlama %1.5’luk
• Bağ Mildiyö: 1.ilaçlama %0.5’lik, 2.ilaçlama %1’lik, 3.ilaçlama %1.5
• Erik Cep Hastalığı: Tomurcuklar kabarıp açılmadan önce %2’lik
• Kayısı Dal Kanseri: 1.ilaçlama sondaharda yaprak dökümünden sonra %3’lük,ilkbaharda pembe renkli tomurcukların çıktığı dönemde %1’lik
• Şeftali Yaprak Kıvırcıklığı: Tomurcuklar kabardığı zaman %2’lik
• Zeytin Halkalı Leke: 1.ilaçlamada %1.5’luk, 2.ilaçlama %1’lik şekilde uygulanıyor.

Bordo Bulamacı Nasıl Hazırlanır?

Bordo bulamacı nasıl hazırlanır sorusunu açıklayacak olursak hazır olarak bulunabilen veya hammaddeler alınarak karıştırılabilen bir karışımla oluşan ilaçtır. Peki, bu bordo bulamacı nedir diye soracak olursanız bitkilere kimyasal bir mücadele yapmadan hastalıklardan korunabilmek amaçlı kullanılan tedbirlerden biridir.

Bordo bulamacı faydaları hem ekonomik hem de kolay uygulanabilir olmasıdır. Hazırlanırken demir ve teneke gibi metal kovalar kullanılmamasına özen gösteriniz.

Aşağıda verilen malzemelerle bordo bulamacı 10 kg olacak şekilde bordo bulamacı tarif bilgilendirmesi ve nasıl hazırlanması gerektiği ayrıntılı açıklanmıştır.

10 litre(10 kg) bordo bulamacı için gereken malzemeler:

• 1 kg göztaşı (Bakır sülfat)
• 1 kg sönmüş veya 0,5 Kg sönmemiş kireç
• 1 adet 100 lt’lik kap(plastik, tahta veya beton)
• 1 adet 50 lt’lik kap (plastik, tahta veya beton)
• Süzmek için tülbent
• Karıştırmak için bir ağaçtan sopa
• 1 adet paslı olmayan çivi

Burada bordo bulamacı nasıl hazırlanır diyen çiftçilerimizin kafasında oluşan soru işaretini gidermeyi amaçladık. İlk aşamada küçük (50 litrelik) kaba 1 kg bakır sülfat konur. Suyla karıştırılarak iyice eritilir.

İkinci aşamada büyük (100 litrelik) kaba 1 kg sönmüş veya 0.5 kg sönmemiş kireçle 50 litrelik su içerisinde eritilir. Göztaşı, bakır sülfat bulundurduğundan kuvvetli asit olarak nitelendirilir. Kireçte ise kalsiyum karbonat olduğu için kuvvetli baz özelliğindedir.

Başta karıştırarak oluşturduğumuz küçük kabın içinde bulunan bakırlı gübre çözeltisi yavaş şekilde ikinci aşamadaki kireçli suya yani büyük kabın içerisine eklenir. Bu esnada hiç durmadan çözeltinin karıştırılması gerekiyor.

Hazırladığımız çözeltinin uygun olup olmadığını test etmek için paslı olmayan çivi 5 dakika bekletilip renk değişimi yaşanıp yaşanmadığını kontrol ederiz. Eğer hafif kızarma varsa tam anlamıyla karışım olmamıştır. Biraz daha kireç eklenmelidir. Eklenmezse yakıcı bir bulamaç oluşur.

Sonunda bordo bulamaci 10 kg miktarda uygulanmaya hazır hale gelmiştir. İlaçlama aletini kullanmadan önce tülbentle süzülür. Bunun sonucunda tıkanmanın önüne geçmiş oluruz.

Bordo bulamacı hangi ağaçlara atılır, konusunda %75 yaprak dökümü gerçekleşmiş ağaçların kış boyunca, ve ilkbaharda gözler patlamadan 1 hafta öncesinde ilaçlama yapılır. Bordo bulamacı hazırlanırken ve kullanılırken dikkat edilmesi gerekenler:

• Yapraklı dönemdeyken bordo bulamacı uygulanmamalıdır.
• Bordo bulamacı hazırlanırken kireçli suyun üstüne göztaşının eritildiği su eklenir fakat bu yapılmazsa ilaç bozulur ve karışım olmaz.
• Sönmemiş kireci mutlaka süzmeliyiz. Eğer erimemiş taş, toprak varsa kireç tartıyla ölçülüp tekrar eritilme işlemi yapılmalıdır.
• Farklı ilaçlarla karıştırılmaz.
• İlaçlama uygulaması yapıldıktan sonra kullanılan makine mutlaka temizlenmelidir.
• Bakırlı gübre çözeltisi yüzünden zehirlenme yaşanabilir. Bakır sülfat göz, solunum, deri yoluyla alınırsa tahriş edici etki yaratır. Kesinlikle koruyucu elbise ve maske takılmalıdır.
  Bitkide olması gerektiği miktardan fazla bakır varsa bakır içeren ilaçlar ve bordo bulamaçı kullanılmamalıdır.
• İlaçlamadan sonra 10 saate kadar yağış görülürse ilaçlama tekrardan yapılmalıdır.
• Sıcaklık 20 dereceden fazla olursa bordo bulamacı uygulanmamalıdır.
• Bordo bulamacının uygunluğu ve ne kadar kaliteli olduğunu çivi, turnusol kağıdı, fenolftaleinli kağıt, ph metre yöntemleriyle mutlaka ölçülmelidir.
• Uygulama sırasında çiftçilerin eldiven, maske ve elbise kullanmaları önemlidir.

Bordo Bulamacı Fiyatları

Bu bölümde bordo bulamaci fiyatları hakkında çiftçilerimize ayrıntılı bilgi vereceğiz. Sıvı bordo bulamacı fiyatı 20 litrelik yaklaşık 1900 TL’dir.

Bakır sülfat fungisit olarak da bilinir. Kireçle karıştırıldığı zaman bordo bulamacı oluşur. Suda kolay şekilde çözülür. Bakır içerdiği için tüm canlılar için zehirlidir.

Kilogram miktarına göre hazır bordo bulamacı fiyatları değişmektedir. %25 oranında bakır sülfat için bordo bulamacı 25 kg fiyatı 2.000 ile 3.000 arasında değişmektedir.

Bir de bordo bulamacı 10 kg fiyatı 1.100 ile 1.200 arasındadır. 10 kg için ise diğer firmalara göre en ucuz alınabilecek yer tarım kredidir.

Tarım kredi bordo bulamacı fiyatları 10 kg’ı yaklaşık 800 TL’dir. Öğrendiğimiz tüm bilgileri toplamak gerekirse bordo bulamacı nedir sorusuna kısacası verilecek en iyi cevap bahçede, tarlada, bağda sıklıkla karşımıza çıkan hastalıklara karşı önlem olarak kullanılan sülfat ve kireç karışımıdır.

Kaynağı bakteri veya mantar olan hastalıklar için bordo bulamacı tarif bilgilendirmesine uygun hazırlanıp ağacın giriş yerlerine sürülür.

Bordo bulamacı hangi ağaçlara atılır sorusuna farklı bir bakış açısıyla yaklaşırsak budanan ağaçlarda ya da zeytinde sırık sayesinde yapılan hasattan sonraki ağaçların hasar almış açık kısımlarına yapılabileceğini çıkartabiliriz. İlacın etkisinin tam anlamıyla gösterdiğini anlarız.

Yazan: Ziraat Mühendisi Zeynep Kartal